Công nghệ xuyên phá trên siêu bom 2,3 tấn Mỹ vừa dội xuống Iran

GBU-72/B đang được đưa lên máy bay F-15E Strike Eagle trong một buổi huấn luyện. Ảnh: Không quân Mỹ.

Quân đội Mỹ đã thực hiện cuộc tập kích chính xác vào hệ thống "thành phố tên lửa" ngầm của Iran dọc bờ biển tỉnh Hormozgan. Vũ khí chủ lực trong chiến dịch này là bom GBU-72 Advanced 5K Penetrator nặng 2,3 tấn. Đây là lần đầu tiên loại bom xuyên phá tối tân này được đưa vào thực chiến.

Vụ tấn công nhằm vô hiệu hóa năng lực phong tỏa eo biển Hormuz của Tehran. Đây là tuyến đường thủy huyết mạch chiếm 20% lượng dầu lưu thông toàn cầu. Theo War Zone, GBU-72 không phải là loại bom thông thường mà được phát triển chuyên biệt để tiêu diệt các mục tiêu nằm sâu dưới lòng đất hoặc được gia cố bằng bê tông dày.

Điểm cốt lõi giúp GBU-72 trở nên khác biệt nằm ở thiết kế thân bom BLU-138 hoàn toàn mới. Khác với các dòng bom xuyên phá cũ, BLU-138 được đúc từ hợp chất thép siêu cứng, cho phép duy trì cấu trúc nguyên vẹn khi va chạm với vận tốc cực cao vào các lớp bê tông cường độ lớn. Trọng lượng 2,3 tấn được tính toán tối ưu để tạo ra động năng khổng lồ, giúp quả bom "khoan" sâu qua hàng chục mét đất đá trước khi kích nổ phần lõi thuốc nổ mạnh bên trong.

Theo War Zone và các nguồn quân sự Mỹ, chưa có dữ liệu chính thức nào về độ sâu mà GBU-72 có thể xuyên qua trước khi phát nổ, mặc dù người quản lý chương trình vũ khí này nói rằng "khả năng công phá của nó dự kiến cao hơn đáng kể so với các loại vũ khí cũ tương tự như GBU-28".

GBU-72B được gắn trên máy bay tại Căn cứ Không quân Eglin, Florida, Mỹ. Ảnh: Samuel King Jr.

GBU-28 tiền nhiệm vốn nổi danh với khả năng xuyên thủng 45m đất đá và 4,5m bê tông cốt thép. Tuy nhiên, GBU-72 được kỳ vọng sở hữu sức mạnh vượt trội so với các thông số này. Điểm mấu chốt nằm ở hệ thống ngòi nổ điện tử thông minh, cho phép bom tự động tính toán để kích nổ tại độ sâu tối ưu trong lòng đất, giúp tối đa hóa sức công phá đối với các công trình ngầm kiên cố.

Hệ thống dẫn đường là một bước tiến công nghệ đáng chú ý trên GBU-72. Thay vì phụ thuộc vào laser vốn dễ bị ảnh hưởng bởi điều kiện thời tiết hoặc khói ngụy trang, GBU-72 sử dụng bộ thiết bị đuôi JDAM (Joint Direct Attack Munition) cải tiến. Hệ thống này tích hợp GPS kết hợp với dẫn đường quán tính (INS) giúp bom duy trì quỹ đạo chính xác ngay cả trong môi trường bị gây nhiễu điện tử mạnh.

“Sự kết hợp giữa động năng xuyên phá và độ chính xác milimet khiến không một hầm ngầm nào có thể coi là an toàn”, một chuyên gia vũ khí tại không đoàn 96 của Mỹ cho biết.

Sự nguy hiểm của GBU-72 còn đến từ ngòi nổ thông minh (Smart Fuse) có khả năng lập trình. Ngòi nổ này không kích hoạt ngay khi va chạm mà sử dụng cảm biến gia tốc để đếm số tầng hoặc đo độ sâu thực tế.

Chỉ khi đạt đến ngưỡng độ sâu đã định hoặc xuyên qua một khoảng trống (như khoang chứa tên lửa), bom mới phát nổ để tạo ra áp suất cực đại trong không gian kín. Điều này giúp tối ưu hóa sức phá hủy vào các cơ cấu chịu lực cốt tử của công trình ngầm, thay vì lãng phí năng lượng trên bề mặt.

Về mặt vận hành, GBU-72 giải quyết được bài toán hiệu suất mà các dòng bom cũ như GBU-28 gặp phải. Với kích thước được tinh chỉnh kỹ thuật, loại bom này có thể tích hợp dễ dàng lên giá treo của tiêm kích F-15E thay vì phải phụ thuộc hoàn toàn vào máy bay ném bom chiến lược hạng nặng. Khả năng mang tải này giúp lực lượng không quân triển khai các đòn đánh chớp nhoáng với tính linh động cực cao.

Việc Mỹ công khai sử dụng GBU-72 cho thấy họ sẵn sàng phá hủy các mục tiêu kiên cố nhất mà không cần đến vũ khí hạt nhân. Chiến dịch này đã làm thay đổi đáng kể cán cân quân sự tại Trung Đông.

Việt Anh