Công trình đầu tư công ở Quảng Ngãi chậm tiến độ vì sao?

Theo các số liệu của cơ quan chức năng, đến hết quý I-2026, tỉnh Quảng Ngãi mới giải ngân đạt 7,4% kế hoạch vốn đầu tư công, tương đương khoảng 541/7.316 tỉ đồng.

Tỷ lệ này tuy bằng với bình quân chung của cả nước, nhưng chỉ tập trung ở một số chủ đầu tư. Hiện vẫn còn tình trạng chủ đầu tư chưa giải ngân, mặc dù nguồn vốn đã được bố trí ngay từ đầu năm.

Năm 2026, tổng vốn đầu tư công của tỉnh Quảng Ngãi được Thủ tướng Chính phủ giao 7.316 tỷ đồng (vốn địa phương 5.862 tỷ đồng, vốn trung ương 1.454 tỷ đồng ). Trong đó, khu vực phía đông tỉnh được phân bổ khoảng 3.979 tỷ đồng; khu vực phía tây bố trí khoảng 2.805 tỷ đồng.

Tỷ lệ giải ngân khu vực phía đông thấp vì nhiều lý do, nhưng chủ yếu là dự án mới, vốn bố trí nhiều, nhưng hiện đang trong giai đoạn hoàn thiện thủ tục chuẩn bị khởi công nên chưa phát sinh khối lượng giải ngân.

Đối với các dự án chuyển tiếp ở khu vực phía đông, do năm 2025 vướng giải phóng mặt bằng, hiện đang tập trung thi công, lên khối lượng hoàn ứng trước đó. Do đó, thi công, giải ngân vốn năm 2026 không đáng kể.

Một đoạn công trường thuộc dự án đường Hoàng Sa - Dốc Sỏi.

Riêng khu vực phía tây tỉnh, năm 2026 có 48 chủ đầu tư được phân bổ vốn từ đầu năm, nhưng đến nay mới có 18 chủ đầu tư phát sinh khối lượng giải ngân; còn lại 30 chủ đầu tư chưa giải ngân.

Các chủ đầu tư báo cáo, do dự án mới chưa hoàn thiện thủ tục đấu thầu, chọn thầu thi công nên chưa phát sinh khối lượng giải ngân. Còn dự án dở dang thì đang vướng mắc mặt bằng, thiếu vật liệu xây dựng nên chưa có điều kiện đẩy nhanh tiến độ thi công, giải ngân vốn.

Một số dự án mua sắm tập trung chưa hoàn thành thủ tục đấu thầu, chưa chọn được nhà thầu ký hợp đồng làm cơ sở giải ngân; một số dự án cơ cấu từ nguồn thu tiền sử dụng đất nhưng chưa thu được nên chưa cấp vốn.

Thực tế tại nhiều công trường cho thấy tiến độ thi công chậm, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng giải ngân.

Tại dự án đường Hoàng Sa - Dốc Sỏi (đoạn qua phường Trương Quang Trọng đến xã Bình Sơn), máy móc, vật tư được tập kết nhưng thi công rất hạn chế. Ở khu vực cầu vượt Tỉnh lộ 621, chỉ lác đác công nhân làm việc ở hạng mục cọc khoan nhồi.

Nhà thầu dãn tiến độ do yếu tố kỹ thuật, thiết bị và công nhân thi công cầm chừng.

Tương tự, dự án đường Thạch Bích - Tịnh Phong (tổng vốn gần 700 tỉ đồng) cũng rơi vào cảnh thi công cầm chừng do chưa có mặt bằng sạch, nhiều vị trí gần như “đóng băng”.

Ở khu vực phía tây của tỉnh, một số công trình chậm tiến độ kéo dài. Có dự án dự kiến hoàn thành năm 2025 nhưng đến nay mới đạt khoảng 40% khối lượng, thậm chí có dự án gần như dừng thi công do biện pháp thi công không còn phù hợp thực tế.

Điển hình là dự án cầu và đường hai đầu cầu từ bến xã Ia Chim đến xã Ya Ly (tổng vốn gần 170 tỉ đồng). Khởi công từ tháng 9-2022, nhưng đến nay phần cầu mới hoàn thành hai mố, các trụ giữa lòng hồ vẫn “đứng hình”.

Cầu trên tuyến nối từ xã Ia Chim đến xã Yaly chỉ mới hoàn thành 2 mố cầu.

Nguyên nhân được xác định do mực nước hồ thủy điện Ia Ly sau khi mở rộng luôn cao hơn thiết kế từ 6-12m, có thời điểm vượt tới 17m, khiến phương án thi công dưới nước không còn khả thi. Nhà thầu buộc phải giãn tiến độ để đảm bảo an toàn, dẫn đến công trường nhiều tháng không phát sinh khối lượng mới.

Theo Sở Quảng Ngãi, ngoài yếu tố kỹ thuật, vướng mắc lớn nhất vẫn là công tác giải phóng mặt bằng. Việc chậm xác định giá đất cụ thể khiến bồi thường, hỗ trợ, tái định cư kéo dài, làm chậm tiến độ hàng loạt dự án.

Bên cạnh đó, nhiều dự án chuyển tiếp đang tập trung hoàn ứng khối lượng năm 2025, trong khi chưa được gia hạn thời gian thực hiện sang năm 2026 nên chưa đủ cơ sở để giải ngân vốn mới.

Một đoạn mặt bằng của dự án đường Hoàng Sa - Dốc Sỏi chưa giải phóng mặt bằng.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi Nguyễn Công Hoàng, nhận định tỷ lệ giải ngân hiện nay là quá thấp. Lãnh đạo này yêu cầu các đơn vị liên quan phải nâng cao trách nhiệm, không để tình trạng đổ lỗi kéo dài từ công trường đến giải ngân.

Lãnh đạo tỉnh yêu cầu khẩn trương hoàn thành xác định giá đất cho từng dự án, đẩy nhanh công tác bồi thường, . Đồng thời tăng cường kiểm tra, đôn đốc nhà thầu để sớm tạo khối lượng thi công.

“Những khu vực đã có mặt bằng sạch phải triển khai ngay, không để máy móc nằm chờ. Các đơn vị phải chủ động vật tư, linh hoạt xử lý từng hạng mục để bảo đảm tiến độ”, ông Nguyễn Công Hoàng, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi nhấn mạnh.

Lãnh đạo tỉnh Quảng Ngãi kiểm tra đôn đốc tại dự án đường Hoàng Sa - Dốc sỏi.