'Container hàng bị dỡ tại một cảng xa lạ, 30 năm tôi mới thấy lần đầu'

Sau khi chờ đợi 2 tuần nhưng không thể đi qua được eo biển Hormuz, một tàu chở hàng đã quay đầu đi về và dỡ hàng tại cảng ở Ấn Độ. Khách hàng phải tự đến lấy hàng và trả phí.

Thông tin trên được ông Đào Trọng Khoa, Phó chủ tịch Liên đoàn Giao nhận và vận tải quốc tế (FIATA) cho biết tại chương trình Cafe doanh nhân HUBA, sáng 21/3, khi đề cập về tác động của chiến sự ở Trung Đông tới vận tải hàng hóa.

Ông cho biết, eo biển Hormuz là tuyến vận tải đặc biệt quan trọng, nơi trung chuyển khoảng 25% dầu thô vận chuyển bằng đường biển toàn cầu, cùng với LNG (khí thiên nhiên hóa lỏng), phân bón và hóa chất. Khi tuyến này bị gián đoạn, thị trường toàn cầu chịu tác động qua ba kênh: giá năng lượng, chi phí vận tải và rủi ro chuỗi cung ứng.

Do tác động của xung đột trong khu vực, theo UNCTAD (Ủy ban Liên hợp quốc về Thương mại và phát triển), lưu lượng tàu qua eo biển Hormuz đã giảm tới 97%, gây tắc nghẽn và buộc tàu phải thay đổi hành trình.

Thống kê cho thấy, cước vận chuyển dầu tăng 54–72%. Bảo hiểm chiến tranh tăng 2–4 lần, chi phí một chuyến tàu có thể lên đến 1 triệu USD. Tuy nhiên, theo đại diện FIATA, không phải hãng bảo hiểm nào cũng đồng ý cung cấp bảo hiểm này.

Tổng số lượt tàu hàng ngày qua eo biển Hormuz. (Nguồn: UNCTAD)

Tổng số lượt tàu hàng ngày qua eo biển Hormuz. (Nguồn: UNCTAD)

Ngay trong tuần đầu xung đột, các hãng tàu lớn như MSC, Maersk, CMA CGM và Hapag-Lloyd đã đồng loạt dừng khai thác qua eo biển Hormuz, chuyển hướng tàu vòng qua châu Phi.

Thậm chí, hãng tàu MSC đã áp dụng ‘End of Voyage’ – dỡ hàng tại cảng trung gian. Ông Khoa cho biết thêm, đây là trường hợp bất khả kháng khi tàu không thể đưa hàng đến cảng đích. Thay vào đó, tàu dỡ hàng tại một cảng trung gian, đồng thời, yêu cầu chủ hàng tới nhận hàng và tự chịu phí.

Mới đây, khách hàng của ông cũng lúng túng khi một tàu chở hàng phải dừng ở cửa ngõ eo biển Hormuz và đợi trong 2 tuần nhưng không thể đi qua được. Sau đó, tàu này quay đầu về và dỡ hàng tại một cảng ở Ấn Độ.

"Đây là lần đầu tiên trong 30 năm làm nghề, tôi phải chứng kiến container khách hàng của mình bị dỡ tại cảng của một đất nước không liên quan điểm giao hàng”, ông Khoa nhấn mạnh.

Còn theo Flexport, tính đến ngày 12/3 đã có tới 202 tàu bị ảnh hưởng trực tiếp hoặc gián tiếp bởi cuộc xung đột Mỹ-Israel và Iran.

Các diễn giả nói về tác động của xung đột đang diễn ra tại Trung Đông. (Ảnh: HUBA)

Các diễn giả nói về tác động của xung đột đang diễn ra tại Trung Đông. (Ảnh: HUBA)

Trong bối cảnh hiện nay, một số hãng tàu chấp nhận đi xa hơn để tránh rủi ro, nhưng cái giá phải trả là thời gian – khi hành trình kéo dài gấp đôi, gấp ba. Toàn bộ chi phí và chu kỳ kinh doanh cũng bị đội lên tương ứng.

Hãng tàu MSC ước tính, một container từ Singapore đi Ả Rập-Xê Út hiện nay mất khoảng 40-44 ngày. Sau đó, hàng được vận tải đường bộ đến Dubai (Các tiểu Vương quốc Ả rập Thống nhất) - trung tâm trung chuyển hàng hóa trong khu vực, sẽ mất thêm 1-2 ngày. Trong khi đó, trước đây, container từ Việt Nam đi Dubai chỉ mất 12–14 ngày.

Như vậy, thời gian vận chuyển hàng hóa đã tăng hơn 3 lần kéo theo chi phí tăng mạnh.

Bao giờ chiến sự kết thúc?

Cũng tại sự kiện, nguyên Thứ trưởng Bộ Ngoại giao, nguyên Đại sứ đặc mệnh toàn quyền Việt Nam tại Mỹ - ông Phạm Quang Vinh cho biết, có 2 kịch bản có thể xảy ra đối với cuộc chiến tại Iran.

Thứ nhất là kịch bản mong muốn. Ở kịch bản này, điều kiện là các bên liên quan không thể làm gì được hơn ở thời điểm hiện tại. Khi đó, cao điểm chiến sự sẽ tạm dừng và những căng thẳng cường độ thấp vẫn tiếp diễn trong khu vực. Lúc này, eo biển Hormuz dần mở cửa. Đây là kịch bản trông đợi từ đây đến cuối tháng, tức là cuộc chiến kết thúc trước thời điểm cuối tháng 3.

Thứ hai là kịch bản thực tế. Nếu từ nay đến cuối tháng, không xảy ra những đột biến về chiến sự, mà phía chủ động nhiều hơn (Mỹ và Israel) có những động thái đột biến về quân sự dẫn đến trả đũa đột biến từ Iran thì không biết điều gì sẽ xảy ra.

Trần Chung

Nguồn VietnamNet: https://vietnamnet.vn/container-hang-bi-do-tai-mot-cang-xa-la-30-nam-toi-moi-thay-lan-dau-2499250.html