Cư dân Sa Huỳnh - những người làm đẹp sành sỏi
Nếu đồ gốm cùng với hoa văn, họa tiết trang trí và hệ thống mộ chum táng thức… là 'thẻ căn cước' để xác nhận đây là nền văn hóa Sa Huỳnh…, thì đồ trang sức được phát hiện ở các di chỉ khảo cổ học đã minh chứng rõ nét cho trình độ chế tác và năng khiếu thẩm mỹ của cư dân Sa Huỳnh.
Các loại trang sức khuyên tai của cư dân Sa Huỳnh. Ảnh: NGỌC KẾT
Tinh tế trong kỹ thuật chế tác
Thuở bình minh của thời sơ sử, cư dân văn hóa Sa Huỳnh không chỉ biết lao động và chiến đấu để sinh tồn mà còn biết làm đẹp. Sự xuất hiện phong phú của các loại hình đồ trang sức và đa dạng về chất liệu khai quật được từ các di chỉ khảo cổ học trên khắp vùng đất xứ Quảng cho thấy cư dân Sa Huỳnh là những người có năng khiếu, khéo tay, đạt đến trình độ thẩm mỹ cao.
Nói đến đồ trang sức trong văn hóa Sa Huỳnh, không thể không kể đến khuyên tai ba mấu nhọn và khuyên tai hai đầu thú. Hai loại khuyên tai này được chế tác bằng đá và thủy tinh với cấu tạo tương đối phức tạp và tinh tế. Các nhà nghiên cứu cho rằng, hai loại khuyên tai này là những sản phẩm đặc trưng của văn hóa Sa Huỳnh, do cư dân Sa Huỳnh sáng tạo nên.
Tiến sĩ Lê Đình Phụng, Viện khảo cổ học Việt Nam nhìn nhận: "Khuyên tai ba mấu, hai đầu thú và khuyên tai vành khăn phát hiện ở các mộ chum không cho thấy là đồ dùng trang sức của người đàn ông hay phụ nữ. Nhưng, có khả năng, những đồ trang sức có kích thước lớn, tinh xảo, được chế tác bằng chất liệu giá trị… thì người sử dụng là tầng lớp trên. Tầng lớp quý tộc của văn hóa Sa Huỳnh là bộ phận thích phô trương, họ dùng trang sức trang nhã, tinh tế và chuộng đồ trang sức bằng ngọc…”.
Khuyên tai hai đầu thú. Ảnh: NGỌC KẾT
Trong chế tác đồ trang sức, có thể nói, thủy tinh nhân tạo là một thành tựu rực rỡ của văn hóa Sa Huỳnh. Khi quan sát kiểu dáng, màu sắc và phân tích thành phần thủy tinh trong hiện vật đồ trang sức, các nhà khoa học nhận biết được nguồn gốc sản phẩm do chính chủ nhân của nền văn hóa Sa Huỳnh làm ra. Đây có thể là một trong những cộng đồng cư dân biết chế tác thủy tinh sớm nhất trong khu vực.
Giáo sư, Tiến sĩ Bùi Văn Liêm, Ủy viên Hội đồng Di sản quốc gia khẳng định: “Nghề chế tác thủy tinh là một trong những nghề sớm của cư dân Sa Huỳnh. Họ biết được nguồn nguyên liệu chính là cát, cùng với kỹ thuật nấu, thổi thủy tinh… để cho ra những sản phẩm thủy tinh tinh xảo làm đồ trang sức, vật dụng hằng ngày và có thể sử dụng trong nghi thức tín ngưỡng…”.
Do nắm được kỹ thuật chế tác, đồ trang sức thủy tinh của người Sa Huỳnh rất phong phú và đa màu sắc. Có loại kích thước lớn, loại nhỏ và cũng có những hạt chuỗi li ti…
Đồ trang sức cư dân Sa Huỳnh rất phong phú. Ảnh: NGỌC KẾT
Những người làm đẹp sành sỏi…
Năm 1995, tại di chỉ khảo cổ học Lai Nghi, nay thuộc phường Điện Bàn Đông, thành phố Đà Nẵng, cùng với mộ chum, các nhà khảo cổ học đã phát hiện hàng trăm hiện vật gồm: đồ gốm, đồ đồng và sắt...
Đặc biệt là đồ trang sức rất phong phú về loại hình chất liệu, giàu giá trị. Chỉ trong phạm vi 192m2 khai quật, Lai Nghi khiến giới nghiên cứu, khảo cổ học Việt Nam kinh ngạc về trình độ thẩm mỹ và kỹ thuật chế tác đồ trang sức của cư dân văn hóa Sa Huỳnh thời bấy giờ.
Đồ trang sức phát hiện ở Lai Nghi bao gồm khuyên tai ba mấu, vành khăn, khuyên tai bằng vàng, hàng ngàn hạt cườm tầm bằng thủy tinh, hàng trăm hạt chuỗi bằng mã não cùng với trên 100 hạt chuỗi vằng, thủy tinh dát vàng.
Cùng với đó, Lai Nghi còn có hai hiện vật nằm trong bộ sưu tập bảo vật quốc gia về văn hóa Sa Huỳnh, là hiện vật hình con chim nước và con sư tử bằng mã não. Điều thú vị ở Lai Nghi chính là trong 4 chiếc khuyên tai bằng vàng phát hiện được, các nhà khoa học xác tín, có 3 chiếc ngoại nhập và 1 chiếc do chính cư dân Sa Huỳnh học theo cách chế tác đó để làm ra từ chất liệu vàng sa khoáng địa phương ở các bãi bồi ven sông nơi họ quần tụ.
Hạt chuỗi và khuyên tai bằng vàng được phát hiện ở Lai Nghi. Ảnh: NGỌC KẾT
Tiến sĩ khảo cổ học Hà Thị Sương, Bảo tàng Đà Nẵng cơ sở 2 nói: “Chỉ bằng một hiện vật là chiếc khuyên tai này thôi cũng đủ để nói lên trình độ kỹ thuật luyện kim, chế tác vàng làm đồ trang sức của cư dân Sa Huỳnh.
Đồng thời, từ đồ trang sức phát hiện ở di chỉ Lai Nghi cũng cho thấy, cư dân Sa Huỳnh không chỉ là những người rất giỏi, sớm tham gia các mạng lưới thương mại trong và ngoài khu vực để trao đổi, buôn bán…, mà họ chính là những người tiêu dùng sành sỏi trong mạng lưới đó. Bởi vì, họ biết những đồ trang sức nào là đẹp, quý hiếm trên thế giới để mua, mang về sử dụng…”.
Hạt chuỗi bằng vàng của cư dân Sa Huỳnh. Ảnh: NGỌC KẾT
Rõ ràng, những gì phát hiện được từ trong lớp bụi thời gian trên mảnh đất xứ Quảng, trong đó có đồ trang sức của cư dân Sa Huỳnh… đã hé lộ nhiều điều về trình độ thẩm mỹ của người xưa. Và hiển nhiên, ở thời đại nào, cái đẹp và việc làm đẹp cũng luôn được chú trọng và xiển dương.
Nguồn Đà Nẵng: https://baodanang.vn/cu-dan-sa-huynh-nhung-nguoi-lam-dep-sanh-soi-3328884.html
Tin nóng
Mũi liên tục chảy dịch dai dẳng và có mùi khó chịu trong 3 tháng, người đàn ông đi khám thì phát hiện ra chiếc ốc vít bị mắc kẹt bên trong.
Sau khi bị bắt, con cá mú khổng lồ nặng hơn 100kg được đưa lên bờ với sự trợ giúp của 6 người.
Theo nghiên cứu mới, cocaine và nhiều loại dược phẩm được phát hiện trong máu của một số con cá mập. Vì sao lại vậy?
Ẩn mình trên lớp đất ẩm sau mưa, nấm vỏ cam gây ấn tượng mạnh với màu sắc rực rỡ như những chiếc bát nhỏ giữa rừng.
Các nhà nghiên cứu tại Đại học Texas A&M (Mỹ) vừa phát triển thành công thiết bị tạo lốc xoáy lửa giúp đốt cháy 95% vệt dầu loang trong các sự cố tràn dầu.
Đoạn video được ghi lại từ góc nhìn của những thủy thủ may mắn sống sót sau khi tàu Mayuree Naree bị tấn công trong Eo biển Hormuz và bốc cháy.
Tin mới
Các tầng đá kỷ Phấn Trắng ở đảo Aphae của Hàn Quốc đã che giấu bộ xương của một con quái vật sống vào khoảng 94-113 triệu năm trước.
Luân hồi (saṃsāra) là sự sống chết nối tiếp nơi một chúng sinh. Như chúng ta biết, dòng nhân quả diễn biến một cách tương tục mà không bị hạn cuộc trong đời sống hiện tại. Do đó khi nào còn tham sống và gây nghiệp (karma) thì lúc đó chúng ta sau khi chết vẫn còn sinh trở lại và nhận lấy quả báo.
Các nhà thiên văn học tại Đại học Cornell vừa xác định được nhóm hành tinh có điều kiện môi trường lý tưởng nhất để nhân loại tìm kiếm dấu vết sự sống.
Pin Lithium sắp bị 'khai tử'? Lộ diện công nghệ pin mới sạc được 120.000 lần không hỏng.
Gắn liền với văn hóa Việt, hoa sen không chỉ đẹp mà còn ẩn chứa nhiều điều kỳ thú về sinh học và biểu tượng.
Các nhà khoa học thuộc Đại học Chicago (Mỹ) vừa công bố một khám phá quan trọng tại sa mạc Sahara.
Ngày 20/3, Cơ quan Hàng không Vũ trụ Mỹ (NASA) đã đưa Hệ thống Phóng Không gian (SLS) trở lại bệ phóng tại Trung tâm Vũ trụ Kennedy, bang Florida, trong nỗ lực chuẩn bị cho nhiệm vụ bay có người lái quanh Mặt Trăng lần đầu tiên sau hơn nửa thế kỷ.
Chọn lối vẽ tả chất các loài chim ở Vườn quốc gia Bidoup - Núi Bà, nữ họa sĩ người Nga Anna Ratkevich một mặt muốn ghi lại vẻ đẹp tự nhiên của từng loài chim nơi đây, mặt khác gửi đi thông điệp bảo tồn sự đa dạng sinh học để duy trì hệ sinh thái cân bằng.