Cử nhân có được đứng lớp đại học?

Theo đó, 1 sinh viên chương trình đào tạo từ xa của Trường Đại học Công nghệ TP. Hồ Chí Minh phản ánh, 1 giáo viên THPT được mời giảng dạy các học phần tiếng Pháp tại trường chỉ có trình độ cao nhất là bằng cử nhân.

Nhà trường thông tin, người này là giảng viên thỉnh giảng, có bằng cử nhân Pháp văn và hơn 20 năm kinh nghiệm. Tuy nhiên, người này không độc lập phụ trách và chịu trách nhiệm chuyên môn đối với học phần, mà tham gia các buổi hướng dẫn, luyện tập, trao đổi, giải đáp và hỗ trợ sinh viên tự học.

Vụ việc phản ánh đối với Trường Đại học Công nghệ TP. Hồ Chí Minh làm dấy lên tranh luận về việc đánh giá giảng viên bằng bằng cấp hay năng lực. Ảnh minh họa: AI

Nội dung, bài giảng và học liệu của học phần được xây dựng với sự tham gia của các giảng viên có trình độ thạc sĩ trở lên. Sau khi rà soát và thực hiện chuẩn hóa đội ngũ theo quy định mới, trường đã ngưng hợp đồng với người có bằng cử nhân này.

Giảng viên phải có bằng thạc sĩ trở lên

Thông tư 26/2026 của Bộ GD&ĐT quy định giảng viên đại học phải có bằng thạc sĩ trở lên phù hợp với vị trí việc làm, ngành hoặc chuyên ngành giảng dạy, cùng các yêu cầu về năng lực chuyên môn, nghiệp vụ và chứng chỉ bồi dưỡng theo chuẩn nghề nghiệp.

Với giảng viên cao cấp, yêu cầu trình độ là bằng tiến sĩ phù hợp cùng các tiêu chuẩn về nghiên cứu khoa học, hướng dẫn người học và công bố khoa học. Như vậy, nếu xét theo tiêu chuẩn của vị trí giảng viên, người chỉ có bằng cử nhân không đáp ứng yêu cầu trình độ thông thường hiện nay.

Tuy nhiên, “đứng lớp” không đồng nghĩa trong mọi trường hợp với việc người đó là giảng viên chịu trách nhiệm chuyên môn. 1 người chỉ có bằng cử nhân nhưng có kinh nghiệm thực tế vẫn có thể được tham gia một số hoạt động đào tạo nếu phù hợp với quy định và sự phân công của cơ sở giáo dục.

Phân biệt giảng viên, trợ giảng và chuyên gia

Giảng viên là người đảm nhiệm nhiệm vụ giảng dạy theo vị trí việc làm và phải đáp ứng các tiêu chuẩn tương ứng, trong đó có yêu cầu về trình độ đào tạo.

Trợ giảng có nhiệm vụ hỗ trợ giảng viên trong các hoạt động như hướng dẫn, thực hành, thảo luận, giải đáp hoặc hỗ trợ người học. Việc trợ giảng trực tiếp hướng dẫn sinh viên không có nghĩa họ là người chịu trách nhiệm chính đối với học phần.

Trong khi đó, chuyên gia có thể được trường mời tham gia đào tạo nhờ kinh nghiệm nghề nghiệp hoặc chuyên môn thực tiễn, chẳng hạn báo cáo chuyên đề, hướng dẫn thực hành hoặc chia sẻ kinh nghiệm. Chuyên gia không mặc nhiên là giảng viên của trường.

Vụ việc phản ánh đối với Trường Đại học Công nghệ TP. Hồ Chí Minh cũng làm dấy lên tranh luận về việc đánh giá giảng viên bằng bằng cấp hay năng lực.

Một số ý kiến cho rằng, kinh nghiệm thực tế và khả năng truyền đạt cần được coi trọng. Trong khi đó, các yêu cầu về trình độ vẫn là tiêu chuẩn cần tuân thủ khi một người được bố trí vào vị trí giảng viên.

Theo số liệu Bộ GD&ĐT, năm 2025 cả nước có gần 94.000 giảng viên, trong đó 28% có trình độ tiến sĩ và 58% có trình độ thạc sĩ. Tỷ lệ giảng viên có trình độ cao hơn đang tăng, trong khi nhóm chỉ có bằng cử nhân giảm dần.