Cử tri 96 tuổi Trần Bá Lạn: Gần một thế kỷ đi cùng lá phiếu của niềm tin

Ông chia sẻ về lần đầu được cầm lá phiếu, không chỉ để nhớ về lần bầu cử đầu tiên, mà còn như một lời nhắc nhở sâu sắc gửi tới thế hệ hôm nay về trách nhiệm công dân, về giá trị thiêng liêng của lá phiếu trong hành trình xây dựng và bảo vệ đất nước.

Nguyên Trưởng khoa Báo chí, Học viện Báo chí và Tuyên truyền Trần Bá Lạn (thứ hai từ trái qua) về thăm trường xưa. Ảnh: M. Ngọc

Ký ức không phai về mùa xuân 1946

Sinh năm 1930, lớn lên giữa những năm tháng đất nước còn gian khó, ông Trần Bá Lạn đã chứng kiến những bước ngoặt lớn lao của lịch sử dân tộc. Trong dòng hồi ức chậm rãi mà đầy xúc cảm, ông nhớ như in ngày 6-1-1946 - Ngày Tổng tuyển cử đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, nay là nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

Khi ấy, ông tròn 16 tuổi. “Tôi chưa đủ tuổi đi bầu, nhưng không khí Hà Nội rộn ràng cờ hoa đã làm trái tim tôi xốn xang. Người dân lần đầu tiên được cầm lá phiếu để quyết định vận mệnh đất nước mình. Đó là niềm tự hào mà thế hệ chúng tôi chưa từng được chứng kiến trước đó, ai cũng ao ước...”, ông Trần Bá Lạn nhớ lại.

Những ngày ấy, ông làm công việc bảo đảm an toàn giao thông tại khu vực cầu Long Biên - cây cầu thép nối đôi bờ sông Hồng, huyết mạch của Thủ đô. Bom đạn, đói nghèo, hiểm nguy luôn cận kề, nhưng niềm tin vào chính quyền cách mạng non trẻ và khát vọng độc lập, tự do luôn cháy bỏng trong lòng người dân.

Ông Trần Bá Lạn với thế hệ học sinh khóa 1 - lớp phóng viên tiền phương ra trận làm báo đáp ứng mặt trận thông tin cho chiến trường miền Nam. Ảnh: NVCC

Cuộc kháng chiến toàn quốc bùng nổ cuối năm 1946, gia đình ông rời Hà Nội lên chiến khu. Ông làm việc tại Nhà máy giấy Hoàng Văn Thụ - nơi sản xuất giấy in tiền cho Chính phủ. Nhà máy liên tục di chuyển để tránh sự truy lùng của địch. Năm 1948, giữa vùng tự do Hiệp Hòa (Bắc Giang), ông lần đầu tiên được trực tiếp cầm lá phiếu, tham gia bầu chính quyền cấp huyện. Giữa khói lửa chiến tranh, trong điều kiện thiếu thốn đủ bề, lá phiếu hôm ấy không chỉ là quyền công dân, mà còn là lời khẳng định mạnh mẽ: Dù trong hoàn cảnh nào, nhân dân vẫn là chủ của đất nước mình.

“Độc lập - tự do không tự nhiên mà có. Nó được đánh đổi bằng máu xương của bao thế hệ. Vì thế, mỗi lần đi bầu cử, tôi luôn coi đó là trách nhiệm thiêng liêng”, ông Trần Bá Lạn chia sẻ.

Lá phiếu - thước đo của ý thức công dân

Nhắc lại kỷ niệm lần đầu cầm lá phiếu, mắt ông ánh lên niềm xúc động. Ông nhớ hôm ấy, ông cùng dòng người xếp hàng dài trước hòm phiếu, với khát vọng cống hiến, cùng niềm tin cháy bỏng rằng: Mình là người làm chủ đất nước. Với tinh thần ấy, theo thời gian, ông vẫn luôn miệt mài học tập, phấn đấu trưởng thành. Trước khi nghỉ hưu, ông là Trưởng khoa Báo chí, Học viện Báo chí và Tuyên truyền.

Ở tuổi 96, nhớ lại mỗi lần bước vào phòng bỏ phiếu, ông vẫn giữ nguyên cảm xúc thiêng liêng như lần đầu tiên. Có thể sức khỏe không còn như trước, bước chân đã chậm hơn, nhưng niềm tin vào con đường mà Đảng, Bác Hồ và nhân dân ta đã lựa chọn vẫn vẹn nguyên.

Theo ông, bầu cử không đơn thuần là một thủ tục hành chính, hay một sự kiện định kỳ. Giá trị của ngày bầu cử được thể hiện ở ý thức và trách nhiệm của mỗi công dân khi đặt bút lựa chọn người đại diện cho mình. “Lá phiếu không chỉ chọn đại biểu, mà là lời khẳng định: Dân tộc Việt Nam tự quyết vận mệnh của mình”, ông nói.

Vì thế, với ông, bầu cử không chỉ là một ngày, mà là biểu tượng của quyền làm chủ của nhân dân. Độc lập, tự do hôm nay không tự nhiên mà có, mà được đánh đổi bằng máu xương của bao thế hệ đi trước. Hiểu điều đó để thấy rằng, mỗi lá phiếu hôm nay càng thêm nặng nghĩa, nặng tình.

Thế hệ học trò cũ chúc mừng nguyên Trưởng khoa Báo chí, Học viện Báo chí và Tuyên truyền Trần Bá Lạn nhân Ngày Nhà giáo Việt Nam. Ảnh: M. Ngọc

Ông tâm niệm rằng, thế hệ trẻ hôm nay sinh ra trong hòa bình, đủ đầy hơn rất nhiều so với thế hệ cha ông. Nhưng chính vì thế, càng phải hiểu và trân trọng giá trị của quyền công dân. “Bầu cử không chỉ là quyền, mà còn là nghĩa vụ. Mỗi lá phiếu là một phần trách nhiệm đối với tương lai đất nước”, ông nhắn nhủ.

Với ý nghĩa ấy, dù tuổi đã cao, sức đã yếu, cử tri Trần Bá Lạn vẫn tích cực tham gia hoạt động ở khu dân cư, không chỉ góp ý xây dựng cộng đồng, mà còn chủ động tham gia các hoạt động mới trong thời đại số.

Gần đây nhất, ông tham gia cuộc thi “Kết nối không gian số” tại khu dân cư. Trong không gian số, câu chuyện của ông được chia sẻ, lan tỏa tới đông đảo người dân, đặc biệt là thế hệ trẻ. Những dòng hồi ức giản dị nhưng sâu sắc ấy đã chạm đến trái tim nhiều người, nhắc nhở rằng, dân chủ không phải điều trừu tượng, mà bắt đầu từ hành động cụ thể - đi bầu cử và lựa chọn bằng cả ý thức, trách nhiệm của mình.

“Giá trị của lá phiếu không nằm ở tờ giấy nhỏ bé, mà nằm ở ý thức của người cầm nó. Khi mỗi người dân hiểu rõ và trân trọng quyền của mình, ngày bầu cử sẽ luôn rực sáng như ngọn lửa niềm tin được truyền qua các thế hệ, không bao giờ tắt”, ông Trần Bá Lạn chia sẻ.

Từ ngọn lửa tâm huyết của thế hệ đi trước như ông, có thể tin rằng, tinh thần ấy sẽ tiếp tục lan tỏa mạnh mẽ trong cộng đồng dân cư Khu dân cư số 9 nói riêng và phường Cầu Giấy, thành phố Hà Nội nói chung. Để mỗi kỳ bầu cử không chỉ là một sự kiện chính trị quan trọng, mà thực sự trở thành ngày hội của niềm tin, của dân chủ và của trách nhiệm công dân - nơi mỗi lá phiếu gửi gắm cả quá khứ, hiện tại và tương lai của đất nước.

Hà Phong