Cử tri Thụy Sỹ nói không với đề xuất áp trần dân số, tránh rạn nứt với EU, doanh nghiệp thở phào

Kết quả kiểm phiếu sơ bộ tại Thụy Sỹ cho thấy, gần 55% cử tri phản đối sáng kiến này, trong khi khoảng 45% ủng hộ. Đây là tỷ lệ chênh lệch rõ ràng hơn so với dự báo trước đó, khi nhiều cuộc thăm dò cho thấy những kết quả khá sít sao.

Đề xuất này do đảng Nhân dân Thụy Sỹ (SVP) theo đường lối cánh hữu thúc đẩy. Theo đó, dân số nước này không được vượt quá 10 triệu người trước năm 2050. Nếu con số này bị vượt ngưỡng trong hai năm liên tiếp, Thụy Sỹ sẽ phải chấm dứt cơ chế tự do đi lại với Liên minh châu Âu (EU), đối tác thương mại lớn nhất của nước này.

Cuộc bỏ phiếu nhanh chóng được ví như một “phiên bản Brexit của Thụy Sỹ” bởi nguy cơ làm xáo trộn quan hệ với khối. Mặt khác, giới doanh nghiệp nhiều tháng qua liên tục cảnh báo việc hạn chế lao động nước ngoài có thể khiến nền kinh tế thiếu hụt nhân lực, gây khó khăn cho các lĩnh vực đang phụ thuộc vào lao động nhập cư như chăm sóc sức khỏe.

Chính phủ Thụy Sỹ đã kêu gọi cử tri bác bỏ đề xuất. Cụ thể, Bộ trưởng Tư pháp Beat Jans hoan nghênh kết quả bỏ phiếu, đồng thời thừa nhận những quan ngại liên quan tới nhập cư và giá nhà cần được xem xét nghiêm túc hơn.

“Quyết định hôm nay cho thấy cử tri lựa chọn sự ổn định, cởi mở và đáng tin cậy”, ông Jans phát biểu trong cuộc họp báo cùng Tổng thống Guy Parmelin.

Theo chuyên gia thăm dò Urs Bieri thuộc GFS Bern, nhiều người dân thực sự lo ngại trước tốc độ gia tăng dân số, song họ cũng e ngại việc áp trần dân số sẽ ảnh hưởng tới quan hệ với EU và khiến Thụy Sỹ khó tuyển dụng nhân sự thiết yếu.

“Trong bối cảnh quốc tế hiện nay, nhiều người cho rằng một quốc gia nhỏ như Thụy Sỹ không nên tự tách mình khỏi các đối tác”, chuyên gia này nhận định.

Hiện dân số Thụy Sỹ đạt khoảng 9,1 triệu người, tăng nhanh hơn đáng kể so với nhiều quốc gia EU lân cận, trong đó người nước ngoài chiếm gần 28% tổng dân số. Theo dự báo chính thức, nước này có thể chạm mốc 10 triệu dân vào đầu thập niên 2040.

Cuộc trưng cầu dân ý cũng phản ánh xu hướng ngày càng gia tăng tại châu Âu trong việc siết chặt chính sách nhập cư. Trong chiến dịch vận động, SVP cho rằng, chỉ khoảng 10% người nhập cư là lao động có tay nghề, đồng thời sử dụng những thông điệp gây tranh cãi về người xin tị nạn.

Tỷ lệ cử tri đi bỏ phiếu đạt khoảng 59%, cao hơn đáng kể mức trung bình 48% của các cuộc trưng cầu dân ý gần đây tại Thụy Sỹ.

Ông Marcel Dettling, Chủ tịch SVP cho biết, sáng kiến nhận được nhiều ủng hộ ở khu vực nông thôn nhưng cuối cùng thất bại trước sự phản đối của cử tri thành thị.

“Không một vấn đề nào thực sự được giải quyết. Chúng tôi sẽ tiếp tục thúc đẩy các chính sách nhập cư hợp lý”, ông Dettling nói.

Ở một diễn biến khác, giới doanh nghiệp bày tỏ sự nhẹ nhõm sau kết quả bỏ phiếu. Hiệp hội kinh tế Economiesuisse kêu gọi chính phủ tận dụng động lực này để phê chuẩn thỏa thuận đạt được với EU vào cuối năm 2024 nhằm tăng cường quan hệ kinh tế song phương.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen cũng khẳng định, EU và Thụy Sỹ sẽ tiếp tục hợp tác vì lợi ích của người dân và cộng đồng doanh nghiệp hai bên.

Dù vậy, một số ý kiến cho rằng, cuộc tranh luận về giới hạn dân số sẽ chưa dừng lại. Bà Sibel Arslan, nghị sĩ thuộc đảng Xanh, nhận định kết quả bỏ phiếu cho thấy Thụy Sỹ vẫn lựa chọn đồng hành cùng các nước láng giềng châu Âu, song việc đưa vấn đề áp trần dân số ra trưng cầu dân ý đã phá vỡ một ranh giới vốn được xem là nhạy cảm.