Cục Đăng kiểm nói gì về việc chủ xe phải ký giấy cam kết kiểm định khí thải ô tô?

Theo ghi nhận của PV Báo Xây dựng, hiện nhiều chủ xe băn khoăn về quy trình kiểm định khí thải xe cơ giới, xe máy chuyên dùng theo phương pháp mới, trong đó, lo lắng về việc cơ sở đăng kiểm yêu cầu ký văn bản cam kết để được kiểm tra.

Cục Đăng kiểm VN cho biết, việc ký cam kết khi kiểm định khí thải ô tô chỉ áp dụng duy nhất trong một trường hợp và là giải pháp tạm thời.

Về vấn đề này, Cục Đăng kiểm VN cho biết, việc đo khí thải được thực hiện theo các tiêu chuẩn hiện hành. Với ô tô sử dụng động cơ xăng, việc đo nồng độ CO, HC thực hiện theo TCVN 6204:2008.

Với ô tô sử dụng động cơ diesel, quy trình đo áp dụng theo TCVN 7663:2007, trong đó phải thực hiện chu trình gia tốc tự do ít nhất ba lần và lấy giá trị trung bình cộng của ba lần đo sau cùng làm kết quả.

Kết quả đo được công nhận khi chênh lệch giữa giá trị đo lớn nhất và nhỏ nhất của ba chu trình gia tốc tự do sau cùng không vượt quá 10 (% HSU).

Đáng chú ý, đối với xe động cơ diesel, khi thực hiện chu trình gia tốc tự do, đăng kiểm viên phải đạp bàn ga nhanh đến hết hành trình để động cơ đạt số vòng quay lớn nhất theo thiết kế của nhà sản xuất. Đây là yêu cầu bắt buộc để đảm bảo kết quả đo chính xác.

Tuy nhiên, trên thực tế, nhiều xe đã qua sử dụng bị hư hỏng hoặc không được bảo dưỡng, sửa chữa theo khuyến cáo của nhà sản xuất có thể gặp tình trạng bộ điều tốc (có chức năng giữ số vòng quay tối đa của động cơ không vượt quá giá trị thiết kế của nhà sản xuất) hoạt động không đúng thiết kế hoặc bị hư hỏng.

Khi đó, số vòng quay tối đa của động cơ thực tế có thể vượt quá giới hạn của nhà sản xuất, tiềm ẩn nguy cơ hư hỏng động cơ như gãy tay biên, vỡ nắp xi lanh…

Hiện nay, cơ sở dữ liệu của các cơ sở đăng kiểm chưa đầy đủ thông tin về số vòng quay tối đa của động cơ theo thiết kế của nhà sản xuất để làm căn cứ đối chiếu.

Tuy nhiên, Cục Đăng kiểm VN đã có hướng dẫn các cơ sở đăng kiểm thực hiện. Cụ thể, thực tế, hầu hết các xe lắp động cơ diesel đều có bảng đồng hồ chỉ số vòng quay thực tế của xe. Trên đồng hồ này, có hiển thị "vùng màu đỏ" là vùng chỉ số vòng quay nguy hiểm của động cơ.

Tùy từng nhà sản xuất sẽ khuyến cáo không hoạt động hoặc không hoạt động lâu dài tại số vòng quay này, cũng như cảnh báo cho lái xe biết hiện trạng số vòng quay thực tế của động cơ trong quá trình sử dụng để tránh các hỏng hóc phát sinh cũng như có biện pháp kiểm tra, bảo dưỡng, sửa chữa kịp thời.

Trước khi đo khí thải, đăng kiểm viên kiểm tra số vòng quay lớn nhất của động cơ phát hiện vẫn nằm trong vùng màu đỏ và xác định không vượt quá số vòng quay lớn nhất của động cơ theo thiết kế của nhà sản xuất, vẫn thực hiện đo khói.

Trường hợp không có căn cứ xác định số vòng quay lớn nhất của động cơ theo thiết kế của nhà sản xuất, đăng kiểm viên phải giải thích cho chủ xe hiểu để đưa xe vào cơ sở bảo dưỡng, sửa chữa chính hãng để kiểm tra, điều chỉnh bộ điều tốc về đúng với giá trị theo thiết kế của nhà sản xuất trước khi kiểm định.

Trường hợp chủ xe vẫn muốn tiếp tục kiểm định, sẽ phải ký văn bản cam kết. Cục Đăng kiểm nhấn mạnh, văn bản cam kết chỉ sử dụng riêng đối với trường hợp này, khi nghi ngờ số vòng quay thực tế của động cơ vượt quá số vòng quay lớn nhất theo thiết kế của nhà sản xuất, nhưng chủ xe vẫn muốn thực hiện đo khí thải sau khi đã được giải thích đầy đủ.

Ngược lại, nếu có căn cứ xác định số vòng quay thực tế vượt quá mức thiết kế của nhà sản xuất, dù chủ xe ký cam kết cũng không được thực hiện đo khí thải, nhằm tránh nguy cơ hư hỏng động cơ.

Kể từ ngày 1/3/2026 việc thực hiện kiểm tra khí thải xe ô tô được thực hiện theo QCVN 85:2025 do Bộ Nông nghiệp và Môi trường ban hành; theo đó kết quả đo khí thải được chia làm 5 mức: Từ mức 1 đến mức 5.

Theo ông Nguyễn Tô An, Phó cục trưởng Cục Đăng kiểm VN, việc yêu cầu ký cam kết ngoài trường hợp nêu trên hoặc không giải thích rõ lý do là không đúng hướng dẫn của Cục Đăng kiểm. Đồng thời, đây chỉ là giải pháp tạm thời trong giai đoạn đầu triển khai quy định mới.

Hiện Cục đang trong thời gian thu thập cơ sở dữ liệu từ các nhà sản xuất để cung cấp cho các cơ sở đăng kiểm số vòng quay lớn nhất của động cơ theo thiết kế của nhà sản xuất. Sau khi hoàn thành việc cung cấp cơ sở dữ liệu này, không cần thiết phải sử dụng bản cam kết nêu trên.

Yến Chi