Cục Thuế giải đáp băn khoăn của hộ kinh doanh về việc truy thu thuế

Tại Hội thảo Giải pháp giúp hộ kinh doanh kê khai thuế đúng, an tâm tuân thủ, phát triển bền vững, nhiều hộ kinh doanh băn khoăn khi trước đây nộp thuế theo phương thức khoán, nay chuyển sang tự kê khai và nộp thuế. Nếu doanh thu kê khai năm 2026 cao hơn so với năm 2025 thì có bị truy thu thuế hay không?

Trả lời câu hỏi này, ông mai Sơn, Phó cục trưởng Cục Thuế cho biết, theo quy định tại Nghị định 68, doanh thu mà hộ kinh doanh kê khai trong năm 2026 không được sử dụng làm căn cứ để điều chỉnh hay truy thu đối với thời kỳ nộp thuế khoán của năm 2025.

Nói cách khác, dù hộ kinh doanh kê khai doanh thu năm 2026 ở mức nào thì cũng không phải là cơ sở để cơ quan thuế quay lại điều chỉnh hay truy thu phần doanh thu khoán của năm 2025.

Phó cục trưởng Cục Thuế Mai Sơn.

Tuy nhiên, theo ông Mai Sơn, trên thực tế vẫn có một số trường hợp hộ kinh doanh bị truy thu thuế, khiến nhiều người băn khoăn, như một số ví dụ đã được báo chí phản ánh, chẳng hạn một số hệ thống kinh doanh có đăng ký hộ kinh doanh như hệ thống của Mailisa hay Hoàng Hường. Những trường hợp bị truy thu này không phải do việc kê khai doanh thu năm 2026, mà xuất phát từ việc trước đây hộ kinh doanh không thực hiện đúng nghĩa vụ thuế.

Theo quy định, khi doanh thu thực tế tăng trên 50% so với mức khoán, hộ kinh doanh phải chủ động đến cơ quan thuế để nộp tờ khai điều chỉnh doanh thu. Chẳng hạn, nếu doanh thu khoán đang là 5 tỷ đồng nhưng doanh thu thực tế lên tới hàng chục tỷ, thậm chí 20-30 tỷ đồng, thì hộ kinh doanh phải thực hiện khai điều chỉnh với cơ quan thuế. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, nghĩa vụ này đã không được thực hiện.

Do đó, khi cơ quan thuế hoặc các cơ quan chức năng phát hiện sai phạm, sẽ tiến hành truy thu thuế, thậm chí trong một số trường hợp có thể xử lý hình sự về hành vi trốn thuế.

“Chúng tôi cũng muốn nhấn mạnh rằng những trường hợp được phản ánh trên báo chí chỉ là số rất nhỏ so với hơn 2 triệu hộ kinh doanh đang hoạt động và cơ bản tuân thủ tốt chính sách pháp luật về thuế. Ngành thuế mong muốn xây dựng môi trường công bằng, minh bạch và rõ ràng, để bà con hộ kinh doanh yên tâm hoạt động sản xuất, kinh doanh. Chúng tôi sẽ tiếp tục làm trong sạch môi trường kinh doanh, đảm bảo sự công bằng cho tất cả các hộ kinh doanh”, ông Mai Sơn chia sẻ.

Bên cạnh đó, ngành thuế đã yêu cầu cán bộ, công chức chủ động nắm bắt, giải thích và hướng dẫn kịp thời các vướng mắc của hộ kinh doanh.

Lãnh đạo Cục Thuế nêu rõ, trong khuôn khổ chương trình hôm nay, nếu bà con còn băn khoăn hoặc chưa thực sự yên tâm với các nội dung giải đáp, hoàn toàn có thể tiếp tục đặt câu hỏi để chúng tôi làm rõ thêm. Và việc hỗ trợ này không chỉ diễn ra trong 15 ngày, mà theo Quyết định 3789, ngành thuế sẽ tiếp tục đồng hành với hộ kinh doanh trong suốt năm 2026. Mục tiêu của chúng tôi là giúp hộ kinh doanh thực hiện chính sách thuế thuận lợi hơn, giảm thời gian và chi phí tuân thủ.

Trong thời gian tới, ngành thuế cũng hướng tới việc xây dựng tờ khai gợi ý và hệ thống dữ liệu, để hộ kinh doanh có thể hạn chế tối đa các thao tác kê khai hoặc các thủ tục kế toán phức tạp. Ngành thuế sẽ tối ưu hóa quy trình dựa trên dữ liệu sẵn có và sự phối hợp, chia sẻ thông tin từ các hộ kinh doanh, qua đó góp phần hỗ trợ sự phát triển bền vững của khu vực kinh doanh cá thể.

Huyền Châu