Cục Thuế: Gian lận hoàn thuế GTGT hình thành ngay từ quá trình phát sinh giao dịch, lập và nhận hóa đơn

Cục Thuế cho hay, qua công tác quản lý thuế, phân tích dữ liệu, kiểm tra và giải quyết hồ sơ hoàn thuế, cơ quan thuế đã phát hiện một số trường hợp lợi dụng chính sách hoàn thuế GTGT để gian lận, trục lợi ngân sách nhà nước với phương thức, thủ đoạn vi phạm có xu hướng ngày càng tinh vi, liên quan đến nhiều doanh nghiệp, nhiều địa bàn và nhiều khâu trung gian.

Thực tiễn kiểm tra cho thấy, hành vi gian lận có thể được hình thành từ trước khi người nộp thuế lập hồ sơ đề nghị hoàn, ngay từ quá trình phát sinh giao dịch, lập và nhận hóa đơn, kê khai thuế.

Điển hình như việc thành lập, sử dụng doanh nghiệp không hoạt động thực chất để mua bán, sử dụng hóa đơn; lập hóa đơn cho giao dịch không có thật; hợp thức hóa đầu vào qua nhiều doanh nghiệp trung gian; tạo lập giao dịch mua bán lòng vòng; nâng khống giá trị hàng hóa, dịch vụ; sử dụng hóa đơn, chứng từ không phản ánh đúng bản chất giao dịch; kê khai không đúng thực tế đối với hàng hóa, dịch vụ xuất khẩu nhằm làm tăng số thuế GTGT được khấu trừ, đề nghị hoàn.

(Ảnh minh họa)

Để tăng cường công tác quản lý, ngành Thuế đã xây dựng và vận hành các công cụ phân tích, cảnh báo rủi ro trên cơ sở dữ liệu hóa đơn điện tử, hồ sơ khai thuế, đăng ký thuế, lịch sử tuân thủ và các dữ liệu nghiệp vụ khác. Các công cụ này hỗ trợ đối chiếu hóa đơn với hồ sơ khai thuế, phân loại rủi ro hồ sơ hoàn thuế, cảnh báo xuất hóa đơn theo hệ số K, phân tích chuỗi cung ứng, đồ thị giao dịch và xây dựng hồ sơ rủi ro người nộp thuế.

Theo Cục Thuế, việc kết nối, phân tích các nguồn dữ liệu cho phép cơ quan thuế chủ động nhận diện các dấu hiệu bất thường như: doanh nghiệp có quy mô hoạt động hạn chế nhưng phát sinh doanh thu, giá trị mua bán và thuế GTGT đầu vào lớn; doanh thu, giá trị mua vào hoặc số thuế đề nghị hoàn tăng đột biến; giao dịch phát sinh liên tục trong thời gian ngắn; mua bán qua nhiều tầng trung gian; hóa đơn có dấu hiệu bất thường; hoặc không tương xứng giữa quy mô giao dịch với năng lực hoạt động thực tế.

Trên cơ sở rà soát, phân tích, đánh giá và nhận diện rủi ro, Cục Thuế yêu cầu cơ quan thuế các cấp tăng cường khai thác, phân tích, đối chiếu dữ liệu hóa đơn điện tử, kê khai thuế, đăng ký thuế, lịch sử tuân thủ và các dữ liệu có liên quan; kết nối thông tin giữa người bán, người mua, hóa đơn đầu vào, đầu ra và các tổ chức, cá nhân liên quan để kịp thời nhận diện, cảnh báo rủi ro phục vụ công tác quản lý hoàn thuế. Việc nhận diện rủi ro phải được thực hiện ngay trong quá trình kê khai, sử dụng hóa đơn và phát sinh giao dịch, không chờ đến khi phát sinh hồ sơ hoàn thuế mới tiến hành.