Cục Thuế lắng nghe doanh nghiệp để tháo gỡ điểm nghẽn trong hoàn thuế

Rà soát, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc là nhiệm vụ trọng tâm

Chiều 24/9, Cục Thuế tổ chức Hội nghị lắng nghe và giải quyết các khó khăn, vướng mắc trong công tác hoàn thuế giá trị gia tăng với sự tham gia của đại diện các Hiệp hội, doanh nghiệp.

Phát biểu tại hội nghị, Phó Cục trưởng Cục Thuế Mai Sơn cho biết, thực hiện chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và lãnh đạo Bộ Tài chính về rà soát, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho doanh nghiệp, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, ngành Thuế xác định việc tháo gỡ những vướng mắc trong công tác hoàn thuế giá trị gia tăng là một trong những nhiệm vụ cần tập trung thực hiện.

Phó Cục trưởng Cục Thuế Mai Sơn phát biểu tại hội nghị. Ảnh: Phương Thảo

“Mục tiêu của ngành Thuế là giải quyết hồ sơ hoàn thuế kịp thời, đúng quy định, qua đó góp phần hỗ trợ dòng vốn trở lại với doanh nghiệp, tạo thêm nguồn lực cho hoạt động sản xuất, kinh doanh. Ngành Thuế đang triển khai quy trình hoàn thuế tự động, trong đó dữ liệu tự động kết nối, hệ thống tự động phân tích, đối chiếu và phân loại rủi ro, giảm tối đa sự can thiệp chủ quan của con người, để cán bộ thuế tập trung vào những trường hợp thực sự có rủi ro và cần kiểm tra, xác minh” - ông Mai Sơn nhấn mạnh.

Lãnh đạo Cục Thuế cho biết, sau khoảng hai tuần kể từ hội nghị trước, những vướng mắc được doanh nghiệp trao đổi, phản ánh đã được cơ quan thuế tiếp tục rà soát, nghiên cứu và xây dựng các chương trình hành động cụ thể.

Theo đó, lãnh đạo Cục Thuế mong muốn tiếp tục nhận được ý kiến của các Hiệp hội, doanh nghiệp đối với các nội dung dự kiến triển khai. Doanh nghiệp đang vướng mắc ở đâu, ở khâu nào, nguyên nhân của vướng mắc xuất phát từ đâu là những thông tin có ý nghĩa quan trọng để ngành Thuế xác định đúng vấn đề và có giải pháp tháo gỡ kịp thời.

Đưa vào chương trình hoàn thuế nhanh doanh nghiệp tuân thủ tốt

Lãnh đạo Cục Thuế cho biết, ngành Thuế đánh giá rất cao vai trò đặc biệt quan trọng của các Hiệp hội trong việc đồng hành cùng cơ quan thuế triển khai các chương trình hành động hỗ trợ doanh nghiệp tuân thủ đúng quy định pháp luật.

Ngành Thuế sẽ phối hợp chặt chẽ với các Hiệp hội để xây dựng và nhân rộng nhóm doanh nghiệp có tính tuân thủ tốt, đưa vào chương trình hoàn thuế nhanh, tiến tới hoàn thuế tự động dựa trên hệ thống quản lý rủi ro minh bạch, giảm tối đa sự can thiệp chủ quan của con người.

Đại diện Hiệp hội doan nghiệp đầu tư nước ngoài phát biểu tại hội nghị. Ảnh: Phương Thảo

Tại hội nghị, các đơn vị chuyên môn của Cục Thuế đã báo cáo về kết quả thực hiện hoàn thuế giá trị gia tăng, tổng hợp các nhóm kiến nghị, vướng mắc trong quá trình giải quyết hồ sơ; kết quả triển khai xây dựng, hoàn thiện chính sách thuế, chính sách quản lý thuế về hoàn thuế giá trị gia tăng; đồng thời thông tin về kết quả kiểm tra hoàn thuế và những khó khăn phát sinh trong thực tế.

Báo cáo tại hội nghị, bà Nguyễn Thị Thu Hường - Phó Trưởng ban Nghiệp vụ (Cục Thuế) cho biết, tính đến ngày 21/9/2026, cơ quan thuế toàn quốc đã ban hành 14.058 quyết định hoàn thuế, với tổng số tiền 142.599 tỷ đồng, đạt 82% tiến độ dự toán hoàn năm 2026, bằng 144% so với cùng kỳ năm 2025.

Nổi bật là tỷ lệ hồ sơ hoàn thuế giá trị gia tăng gửi bằng phương thức điện tử đạt 99%; trong đó 87% hồ sơ thuộc diện “hoàn trước - kiểm sau”, 27% hồ sơ thuộc diện “kiểm trước - hoàn sau”. Hồ sơ “hoàn trước - kiểm sau” được giải quyết trong vòng 6 ngày làm việc.

5 địa phương có số hoàn thuế giá trị gia tăng lớn nhất là: TP. Hồ Chí Minh với 4.089 quyết định hoàn thuế, số tiền hoàn là 36.075 tỷ đồng; Đồng Nai ban hành 2.304 quyết định hoàn thuế, số tiền hoàn là 18.469 tỷ đồng; tiếp đến là Bắc Ninh, Tây Ninh và Hà Nội.

Bên cạnh kết quả hoàn thuế, bà Hường cho biết, có 3 nhóm nguyên nhân chính dẫn đến những tồn tại trong công tác hoàn thuế.

Một là, doanh nghiệp chưa lập đầy đủ, chính xác bộ hồ sơ theo quy định. Khi tiếp nhận, cơ quan thuế phải yêu cầu giải trình, bổ sung hoặc doanh nghiệp tự xin rút hồ sơ để lập lại.

Hai là, hồ sơ có dấu hiệu rủi ro về hóa đơn, chứng từ thanh toán hoặc đối tác trung gian. Cơ quan thuế phải gửi công văn xác minh tới các cơ quan Hải quan, Ngân hàng, Công an hoặc cơ quan thuế quản lý doanh nghiệp đầu vào, khiến thời gian xử lý kéo dài.

Ba là, những bất cập trong quy trình thao tác và quy định pháp lý. Việc kê khai điều chỉnh các chỉ tiêu 37, 38 trong nghiệp vụ kế toán hoặc xử lý số thuế đề nghị hoàn trùng lặp giữa các kỳ vẫn gây lúng túng. Trước đây, chỉ cần một hóa đơn có rủi ro nhỏ, toàn bộ hồ sơ có thể bị chuyển sang diện “kiểm trước - hoàn sau”.

Ông Bùi Trung Hiếu - Ban Kiểm tra (Cục Thuế) cho biết, tỷ lệ số tiền xử lý qua kiểm tra trước hoàn so với số tiền đề nghị hoàn là 2,6%, trong khi tỷ lệ này ở khâu kiểm tra sau hoàn là 1,1%.

Chênh lệch này cho thấy việc phân loại hồ sơ theo rủi ro cơ bản đã đúng hướng: nhóm hồ sơ rủi ro cao được chặn ngay ở khâu tiền kiểm, còn nhóm hoàn trước - kiểm tra sau có mức độ sai phạm thấp hơn nhưng vẫn cần duy trì hậu kiểm. Việc chuyển dịch dần từ tiền kiểm sang hậu kiểm đã góp phần rút ngắn thời gian giải quyết hồ sơ cho doanh nghiệp chấp hành tốt pháp luật thuế.

Tại hội nghị, loạt vướng mắc của doanh nghiệp, từ hồ sơ hoàn thuế tồn đọng đến xuất khẩu tại chỗ, kho ngoại quan..., đã được lãnh đạo Cục Thuế và đại diện các ban thuộc Cục Thuế trao đổi, giải đáp trực tiếp và cam kết tiếp tục rà soát, phối hợp để xử lý, trả lời cụ thể cho doanh nghiệp.

Ông Mai Sơn cho biết, những nội dung chưa kịp giải đáp thỏa đáng tại hội nghị, ngành Thuế sẽ rà soát, xử lý dứt điểm các hồ sơ tồn đọng kéo dài, đồng thời có câu trả lời rõ ràng cho từng doanh nghiệp./.