Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia: Tư duy không gian du lịch phải vượt qua địa giới hành chính

Trong bối cảnh du lịch Việt Nam đứng trước yêu cầu đổi mới mô hình tăng trưởng và tăng cường liên kết vùng, Pháp Luật TP.HCM đã có cuộc trao đổi với ông Nguyễn Trùng Khánh, Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam về những nút thắt trong phát triển du lịch liên vùng, kết quả tăng trưởng thời gian qua và định hướng chiến lược của ngành trong giai đoạn tới.

Tư duy quản lý vẫn còn nặng về địa giới hành chính

. Phóng viên: Thưa ông, đâu là nút thắt lớn nhất hiện nay trong việc điều phối và phát triển du lịch liên vùng sau khi sáp nhập các địa phương?

+ Ông Nguyễn Trùng Khánh: Việc sáp nhập là chủ trương đúng đắn nhằm tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước.

Ông Nguyễn Trùng Khánh, Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam.

Về mặt tích cực, sáp nhập tạo ra không gian phát triển du lịch rộng lớn hơn, có tính liên kết cao hơn. Nhờ đó, chúng ta có thể tổ chức lại các tuyến du lịch theo chuỗi giá trị, thay vì bị giới hạn bởi ranh giới hành chính cũ. Sáp nhập cũng mở ra tiềm năng định hình các thương hiệu vùng rõ nét, giúp du khách có được những trải nghiệm phong phú hơn trong một hành trình tối ưu cả về không gian lẫn thời gian.

Tuy nhiên, sau khi hoàn tất sáp nhập cũng đặt ra những yêu cầu mới đối với công tác quản lý, điều phối và phát triển theo hướng liên vùng, liên địa phương. Trong lĩnh vực du lịch, sự thiếu đồng bộ về cơ chế điều phối và tư duy phát triển có thể là một rào cản. Không gian hành chính đã được mở rộng, nhưng tư duy quản lý và phát triển du lịch vẫn còn nặng về địa giới hành chính, chưa dựa trên không gian du lịch tổng thể và chuỗi giá trị liên vùng.

Sáp nhập tạo ra không gian phát triển rộng lớn nhưng gây áp lực cho công tác quản lý nhà nước bởi số lượng nhân lực làm công tác quản lý nhà nước còn hạn chế.

Bên cạnh đó, cơ chế phối hợp trong quy hoạch định hướng phát triển, xây dựng sản phẩm, công tác xúc tiến quảng bá và chia sẻ dữ liệu còn gặp nhiều khó khăn. Điều này dễ dẫn đến tình trạng phát triển trùng lặp về sản phẩm, tạo ra cạnh tranh nội vùng trong khi chưa hình thành được các tuyến, cụm điểm đến có sức lan tỏa và khả năng cạnh tranh cao.

Để tháo gỡ nút thắt này cần chuyển mạnh từ tư duy quản lý theo địa giới sang tư duy phát triển theo không gian du lịch, đồng thời hoàn thiện cơ chế điều phối liên vùng để phát huy hiệu quả các lợi thế sau sáp nhập.

.Với mức tăng trưởng khách quốc tế gần 21% và được Tổ chức Du lịch Liên hợp quốc xếp vào nhóm cao nhất thế giới, ngành du lịch đặt trọng tâm gì cho năm 2026?

+ Năm 2025, Việt Nam đón 21,2 triệu lượt khách quốc tế, đạt mức tăng trưởng 20,4%; tổng thu từ khách du lịch vượt mốc 1 triệu tỉ đồng. Kết quả này không chỉ đưa du lịch là điểm sáng trong bức tranh kinh tế - xã hội đất nước mà còn cho thấy sức hấp dẫn và khả năng cạnh tranh của điểm đến Việt Nam, phản ánh năng lực thích ứng, điều hành linh hoạt trước những biến động toàn cầu.

Đây cũng là minh chứng cho hiệu quả của các chính sách mang tính đột phá thời gian qua, đặc biệt là chính sách thị thực thông thoáng, nỗ lực mở rộng thị trường, thực hiện đa dạng hoạt động xúc tiến quảng bá rộng khắp và nâng cao chất lượng sản phẩm, dịch vụ du lịch.

Tôi cho rằng, năm 2025 là năm đánh dấu bước chuyển quan trọng của du lịch Việt Nam từ phục hồi sang tăng trưởng bền vững, tạo ra nền tảng quan trọng để du lịch Việt Nam bước vào giai đoạn tăng trưởng mới với yêu cầu cao hơn về chất lượng và hiệu quả.

Khách quốc tế trải nghiệm gói bánh tét ở Việt Nam. Ảnh: THU TRINH.

Để đạt mục tiêu năm 2026, ngành sẽ tập trung nguồn lực triển khai bốn định hướng lớn.

Thứ nhất, nâng cao chất lượng tăng trưởng, ưu tiên thị trường khách có khả năng chi tiêu cao, lưu trú dài ngày. Thứ hai, phát triển sản phẩm cao cấp, có chiều sâu gắn với văn hóa, di sản và du lịch xanh. Thứ ba, tăng cường liên kết vùng, hình thành các tuyến điểm cạnh tranh quốc tế. Thứ tư, đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý và nâng cao trải nghiệm du khách.

Trong năm 2026, du lịch Việt Nam xác định mục tiêu trọng tâm là duy trì đà tăng trưởng gắn với nâng cao chất lượng. Ngành sẽ tập trung đổi mới phương thức xúc tiến, quảng bá, bảo đảm sự phối hợp chặt chẽ giữa Trung ương - địa phương - doanh nghiệp. Cục cùng toàn ngành sẽ tiếp tục tổ chức cơ cấu lại và đa dạng hóa thị trường khách, ưu tiên các thị trường có tốc độ tăng trưởng nhanh, khả năng chi tiêu cao.

Đồng thời, chỉ đạo các địa phương tăng cường liên kết phát triển theo không gian và chuỗi giá trị gắn với rà soát, điều chỉnh quy hoạch phù hợp với địa giới hành chính mới. Qua đó hướng tới mục tiêu nâng cao chất lượng tăng trưởng và khẳng định vị thế du lịch Việt Nam trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu.

Phát triển chiến lược dài hạn

. Vì sao thương hiệu du lịch quốc gia vẫn chưa tạo dấu ấn mạnh và giải pháp khắc phục là gì, thưa ông?

+ Tại Nghị quyết 08-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển du lịch Việt Nam trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, du lịch đã được định hướng phát triển theo chiều sâu, chất lượng, tính chuyên nghiệp, bền vững và xây dựng thương hiệu nổi trội.

Thương hiệu du lịch Việt Nam chưa tạo được dấu ấn rõ nét trên thị trường quốc tế có thể từ một số nguyên nhân cơ bản: nguồn lực cho xúc tiến, quảng bá còn hạn chế; công tác phối hợp, liên kết chưa đi vào chiều sâu, thực chất dẫn tới chưa quy tụ hiệu quả sức mạnh tổng hợp xây dựng thương hiệu quốc gia; công tác nghiên cứu thị trường chưa thực sự khoa học, chuyên nghiệp; sự thay đổi nhanh về nhu cầu của khách quốc tế sau đại dịch COVID-19…

Bên cạnh việc khắc phục những hạn chế, ngành du lịch sẽ tiếp tục đổi mới phương thức xúc tiến, quảng bá gắn với việc đề xuất, hoàn thiện các cơ chế, chính sách tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động du lịch; ưu tiên thực hiện các giải pháp phát huy tối đa lợi thế cạnh tranh với các điểm đến trong cùng khu vực.

Ngành du lịch sẽ đổi mới phương thức xúc tiến, quảng bá. Ảnh: THU TRINH.

Đồng thời chú trọng công tác đào tạo nguồn nhân lực chuyên nghiệp hơn; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số được xem là giải pháp then chốt nhằm gia tăng giá trị, nâng cao trải nghiệm du khách. Ngoài ra, hệ thống doanh nghiệp du lịch sẽ tiếp tục tập trung nghiên cứu, xây dựng các sản phẩm du lịch đặc trưng, mang tầm thế giới nhằm nâng cao giá trị sản phẩm, năng lực cạnh tranh của du lịch Việt Nam.

. Để khẳng định vai trò ngành kinh tế mũi nhọn, ngành du lịch điều chỉnh chiến lược dài hạn thế nào khi một số mục tiêu năm 2025 chưa đạt?

+ Du lịch Việt Nam không chủ trương chạy theo mục tiêu ngắn hạn mà tập trung triển khai chiến lược dài hạn, bám sát tinh thần Nghị quyết số 08-NQ/TW của Bộ Chính trị và Chiến lược phát triển du lịch Việt Nam đến năm 2030.

Hiện toàn ngành đang tập trung triển khai một số định hướng lớn.

Tiếp tục nâng cao nhận thức và trách nhiệm của toàn xã hội về phát triển du lịch: Thay đổi tư duy, hành vi ứng xử văn minh của cộng đồng, doanh nghiệp, người dân là yêu cầu then chốt để xây dựng hình ảnh điểm đến thân thiện

Hoàn thiện thể chế, chính sách và cơ chế: Rà soát hệ thống pháp luật theo hướng “kiến tạo phát triển”; tham mưu chính sách ưu đãi về đất đai, thuế, tín dụng; phát triển mô hình hợp tác công - tư; mở rộng diện miễn thị thực, kết nối đường bay.

Đầu tư phát triển hạ tầng và cơ sở vật chất kỹ thuật: phối hợp thu hút đầu tư hạ tầng giao thông, cảng hàng không, cảng biển, đường sắt, cảng du lịch; thu hút đầu tư khu nghỉ dưỡng cao cấp, trung tâm hội nghị, mua sắm, giải trí hiện đại.

Tăng cường quản lý nhà nước: Hoàn thiện các tiêu chuẩn quốc gia; triển khai giải pháp bảo vệ môi trường, bảo đảm an ninh, an toàn cho du khách. Phát triển nguồn nhân lực chất lượng: xây dựng đội ngũ quản lý và lao động lành nghề, cải thiện kỹ năng ngoại ngữ và dịch vụ, chuẩn hóa tiêu chuẩn nghề.

Đa dạng hóa thị trường khách là phương hướng phát triển chiến lược du lịch dài hạn. Ảnh: THU TRINH.

Đa dạng hóa thị trường khách: Mở rộng thị trường Bắc Mỹ, Tây Âu, Úc; khai thác thị trường mới như Ấn Độ, Trung Đông, Nam Á, Nam Mỹ; tổ chức các chương trình kích cầu nội địa.

Phát triển sản phẩm chất lượng cao: Ưu tiên nghỉ dưỡng biển đảo, văn hóa – di sản, ẩm thực, du lịch cộng đồng, MICE, chăm sóc sức khỏe, giải trí đêm.

Đổi mới phương thức xúc tiến, quảng bá và xây dựng thương hiệu quốc gia: Phát huy vai trò cơ quan ngoại giao, văn phòng xúc tiến tại thị trường trọng điểm. Thúc đẩy chuyển đổi số: xây dựng hệ sinh thái du lịch số, phát triển nền tảng dữ liệu quốc gia, ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong thống kê, quản lý điểm đến.

Xin cảm ơn ông.

THU TRINH