Củng cố nền tảng, khơi thông động lực tăng trưởng cuối năm

Công nghiệp, thương mại giữ nhịp, tạo lực đẩy tăng trưởng

Chiều 10/9, Bộ Công thương tổ chức họp báo thường kỳ. Thông tin tại cuộc họp, ông Bùi Huy Sơn - Vụ trưởng Vụ Kế hoạch - Tài chính cho biết, tình hình kinh tế - xã hội tháng 9, quý III và 9 tháng đạt nhiều kết quả tích cực, ghi nhận mức tăng trưởng cao nhất trong nhiều năm, kinh tế vĩ mô cơ bản ổn định. Riêng ngành Công thương, hoạt động sản xuất, thương mại và năng lượng nhìn chung duy trì xu hướng khả quan.

Theo đó, sản xuất công nghiệp tiếp tục duy trì tăng trưởng. Chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) tháng 9 tăng 16,65% so với cùng kỳ và tăng 3,26% so với tháng trước. Lũy kế 9 tháng tăng 12,33%, sát kịch bản 9 tháng (12,28%); tăng tốc qua các quý (quý I tăng 10,5%; quý II tăng 11,2%; quý III tăng 14,8%).

Công nghiệp chế biến, chế tạo là động lực chính, tăng 12,93% (riêng tháng 9 tăng 17,12%). Tuy nhiên, tăng trưởng công nghiệp chưa đồng đều giữa các địa phương; một số trung tâm công nghiệp lớn vẫn tăng dưới ngưỡng mục tiêu. Vì vậy, việc duy trì tốc độ tăng cao của chế biến, chế tạo trong quý IV có ý nghĩa quyết định đối với khả năng hoàn thành mục tiêu cả năm.

Ông Bùi Huy Sơn - Vụ trưởng Vụ Kế hoạch - Tài chính (Bộ Công thương) thông tin tại cuộc họp. Ảnh: Nam Nguyễn

Thị trường trong nước tiếp tục là bệ đỡ của tăng trưởng với tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tháng 9 ước đạt 690,6 nghìn tỷ đồng, tăng 14,1% so với cùng kỳ và tăng 1,7% so với tháng trước.

Lũy kế 9 tháng đạt 5.925,7 nghìn tỷ đồng, tăng 13,4%, nằm trong dải mục tiêu cả năm và vượt kế hoạch 9 tháng 1,4%. Quý III ước đạt khoảng 2.039 nghìn tỷ đồng, tăng 14,5%. Tuy nhiên, tăng trưởng vẫn được hỗ trợ nhiều hơn bởi dịch vụ, do đó cần tiếp tục củng cố sức mua hàng hóa để tạo tác động lan tỏa mạnh hơn tới sản xuất trong nước.

Hoạt động xuất nhập khẩu tiếp tục là điểm sáng với kim ngạch xuất khẩu 9 tháng tăng mạnh 24,5%; riêng tháng 9 tăng 39,1%, đạt mức cao nhất từ đầu năm. Khu vực FDI chiếm 80,6% tổng kim ngạch xuất khẩu và tăng 29,2%, khu vực doanh nghiệp trong nước tăng 8,1%; tăng trưởng tập trung chủ yếu vào nhóm điện tử, máy móc và thiết bị.

Kim ngạch nhập khẩu 9 tháng tăng 36,7%, trong đó khoảng 90,5% là máy móc, thiết bị, nguyên nhiên vật liệu phục vụ sản xuất trong nước và gia công hàng xuất khẩu.

Ngành Công thương cũng tiếp tục bảo đảm vững chắc an ninh năng lượng quốc gia. Hệ thống điện vận hành an toàn, ổn định, đáp ứng đủ nhu cầu sản xuất và đời sống. Điện sản xuất và nhập khẩu 9 tháng đạt 266,58 tỷ kWh, tăng 9,65% so với cùng kỳ, đạt khoảng 76% kế hoạch năm; tháng 9 đạt 30,73 tỷ kWh, tăng 11,95%. Điện thương phẩm đạt 237,19 tỷ kWh, tăng 9,66%. Nguồn cung xăng dầu được bảo đảm, không để đứt gãy dù giá dầu thế giới biến động.

Gỡ điểm nghẽn, tạo dư địa tăng trưởng quý IV

Theo ông Bùi Huy Sơn, bước sang quý IV, nền kinh tế nói chung và ngành công thương nói riêng đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức đan xen.

Trên thế giới, chính sách tiền tệ thắt chặt kéo dài, biến động tỷ giá cùng căng thẳng địa chính trị đẩy giá năng lượng và chi phí logistics lên cao, trực tiếp làm gia tăng chi phí sản xuất, áp lực lạm phát và suy giảm sức mua tại các thị trường xuất khẩu trọng điểm. Cùng với đó là gia tăng các rào cản kỹ thuật, thuế quan, tiêu chuẩn xanh và nguy cơ biến động từ các thị trường lớn như Hoa Kỳ, Trung Quốc.

Ở trong nước, tăng trưởng sản xuất công nghiệp vẫn tiềm ẩn rủi ro giảm tốc do điểm nghẽn về đơn hàng, nguyên vật liệu và tiến độ bổ sung nguồn điện; sức mua thị trường nội địa cùng thương mại điện tử phục hồi chưa đủ mạnh.

Họp báo thường kỳ của Bộ Công thương tổ chức chiều 7/10. Ảnh: Nam Nguyễn

Đại diện Vụ Kế hoạch - Tài chính nhấn mạnh, những thách thức này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải chủ động theo dõi, linh hoạt thích ứng và tập trung triển khai đồng bộ các giải pháp trọng tâm trong 3 tháng cuối năm để hoàn thành cao nhất các mục tiêu năm 2026.

Theo đó, Bộ Công thương tập trung tháo gỡ khó khăn, thúc đẩy phục hồi sản xuất công nghiệp như giải quyết dứt điểm các điểm nghẽn về đơn hàng, nguyên vật liệu; hỗ trợ tối đa cho các doanh nghiệp ngành chế biến, chế tạo; đẩy nhanh tiến độ đưa các dự án công nghiệp lớn, có khả năng tạo ngay sản lượng mới vào vận hành trong năm.

Đồng thời, bảo đảm an ninh năng lượng. Cụ thể, đẩy nhanh tiến độ thi công và hoàn thành các dự án nguồn điện, lưới điện trọng điểm; rà soát, cập nhật phương án vận hành hệ thống điện theo các kịch bản phụ tải đỉnh điểm cuối năm, bảo đảm đủ nguyên nhiên liệu cho phát điện. Cập nhật liên tục diễn biến giá dầu và các tuyến vận tải quốc tế; chủ động đa dạng hóa nguồn nhập khẩu, phối hợp linh hoạt các công cụ điều tiết giá, thuế, phí và dự trữ quốc gia nhằm bình ổn thị trường trong nước, giảm thiểu tác động của cú sốc giá từ bên ngoài.

Đặc biệt, đẩy mạnh xuất khẩu, tập trung khai thác hiệu quả các hiệp định thương mại tự do đã ký kết, mở rộng các thị trường mới; nâng cao năng lực cảnh báo sớm về các vụ việc phòng vệ thương mại, rào cản thuế quan, tiêu chuẩn xanh, truy xuất nguồn gốc và quy định xuất xứ. Thúc đẩy xuất khẩu chính ngạch, mở rộng các thỏa thuận/nghị định thư về kiểm dịch nông sản; tăng cường đầu tư hạ tầng logistics lạnh và chuẩn hóa vùng trồng, cơ sở đóng gói đáp ứng quy định của từng thị trường đối tác.

Kích cầu tiêu dùng, phát triển mạnh thị trường trong nước, phát triển hạ tầng thương mại hiện đại, bảo đảm nguồn cung các mặt hàng thiết yếu, phục vụ tốt nhu cầu dịp cao điểm cuối năm và Tết Nguyên đán.../.