Cung lúa mì toàn cầu đạt 837,8 triệu tấn, áp lực giảm giá gia tăng trong năm 2025/26

Thị trường lúa mì niên vụ 2025/26 bắt đầu với tình trạng dư thừa lớn khi sản lượng toàn cầu dự kiến đạt mức kỷ lục 837,8 triệu tấn. Theo báo cáo từ Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA), con số này tăng 37 triệu tấn so với năm trước, đẩy tồn kho cuối kỳ lên 274,9 triệu tấn và tạo áp lực giảm giá đáng kể lên các nước xuất khẩu.

Nguồn cung lúa mì toàn cầu dự kiến tăng mạnh trong niên vụ 2025/26.

Sản lượng tăng mạnh tại các khu vực trọng điểm

Tình trạng dư cung xuất phát từ sự phục hồi sản lượng đồng loạt tại nhiều quốc gia. Khu vực Biển Đen dự kiến đạt 136,5 triệu tấn, tăng 10,3 triệu tấn so với năm ngoái. Trong đó, nguồn cung tăng mạnh nhất đến từ Nga với mức tăng 7,2 triệu tấn và Romania tăng 2,8 triệu tấn. Ukraine cũng ghi nhận mức thu hoạch 22,9 triệu tấn, cao hơn nhẹ so với con số 22,5 triệu tấn của niên vụ trước.

Bên ngoài khu vực Biển Đen, nguồn cung lúa mì cũng ghi nhận sự tăng trưởng đồng nhất ở nhiều thị trường xuất khẩu chính:

Pháp: Dự kiến tăng 7,6 triệu tấn sau một mùa vụ yếu kém.
Achentina: Tăng mạnh 9,2 triệu tấn.
Canada: Tăng thêm 4 triệu tấn.
Australia: Dự kiến tăng 1,5 triệu tấn.

Ukraine đối mặt thách thức kép tại thị trường xuất khẩu

Ukraine đang gặp khó khăn lớn khi xuất khẩu sang Liên minh Châu Âu (EU) bị thắt chặt bởi hệ thống hạn ngạch. Từ ngày 6/6/2025, EU đã khôi phục hạn ngạch thuế quan lúa mì ở mức 1 triệu tấn và tăng lên 1,3 triệu tấn từ cuối tháng 10. Điều này khiến tỷ trọng xuất khẩu sang EU của Ukraine giảm từ 34% xuống chỉ còn 6% trong nửa đầu niên vụ.

Để thích nghi, quốc gia này đã chuyển hướng mạnh sang thị trường Bắc Phi, đặc biệt là Ai Cập và Algeria. Lượng hàng sang khu vực này đạt 3,56 triệu tấn, chiếm 45% tổng kim ngạch xuất khẩu. Tuy nhiên, sự dịch chuyển này bị cản trở bởi hạ tầng cảng biển tại vùng Đại Odesa thường xuyên bị gián đoạn do các cuộc tấn công, làm tăng chi phí vận chuyển và phí bảo hiểm rủi ro.

Cạnh tranh gay gắt từ Nga và các nước Nam bán cầu

Nga đang củng cố vị thế trên thị trường lúa mì toàn cầu với hạn ngạch xuất khẩu giai đoạn từ 15/2/2026 đến 30/6/2026 lên tới 20 triệu tấn, gần gấp đôi so với mùa trước. Điều này báo hiệu một đợt xả hàng mạnh mẽ trong nửa cuối niên vụ, trực tiếp thách thức vị thế của Ukraine tại các thị trường truyền thống.

Đồng thời, các nhà cung cấp từ Nam bán cầu như Australia và Achentina cũng đang gia tăng áp lực. Australia dự kiến xuất khẩu 27 triệu tấn, tập trung mạnh vào khu vực Đông Nam Á bao gồm Việt Nam và Indonesia. Achentina cũng đã giảm thuế xuất khẩu lúa mì từ 9,5% xuống 7,5% để nâng cao khả năng cạnh tranh quốc tế.

Triển vọng thị trường nửa cuối niên vụ 2025/26

Với lượng tồn kho cuối kỳ toàn cầu dự báo tăng thêm 14,8 triệu tấn, đà phục hồi của giá lúa mì được dự báo sẽ bị hạn chế. Riêng đối với Ukraine, hiện vẫn còn khoảng 6,6 triệu tấn lúa mì (tương đương 45,5% tiềm năng) chưa được xuất khẩu. Các chuyên gia phân tích từ ASAP Agri nhận định, việc thu hẹp khoảng cách này sẽ rất khó khăn trong bối cảnh dư cung toàn cầu và các rủi ro vận chuyển trong mùa đông vẫn hiện hữu. Nguy cơ tồn kho cuối kỳ của Ukraine tăng lên 2,5 triệu tấn, mức cao nhất kể từ niên vụ 2022/23, đang trở nên rõ nét hơn.

PHỐ HỘI