Cuộc chiến bá chủ AI leo thang thành AI vật lý

Trong khi Hoa Kỳ đang tìm cách điều chỉnh robot hình người nhắm vào Trung Quốc, Trung Quốc lại đang đẩy nhanh quá trình tự chủ công nghệ bằng cách khởi động các dự án đổi mới robot do nhà nước dẫn đầu. Các nhà phân tích cho rằng, việc Hoa Kỳ phong tỏa công nghệ đối với Trung Quốc thực chất đang đóng vai trò là chất xúc tác thúc đẩy sự phát triển của các ngành công nghiệp tương lai của Trung Quốc.

Bộ Công nghiệp và Công nghệ thông tin Trung Quốc đã công bố triển khai "Chương trình Nhiệm vụ Đổi mới năm 2026" trong các lĩnh vực công nghiệp và công nghệ thông tin. Dự án này bao gồm 24 nhiệm vụ chi tiết thuộc sáu lĩnh vực: công nghiệp tương lai, sản xuất thiết bị, công nghệ thông tin (IT), viễn thông, trí tuệ nhân tạo (AI) và hàng tiêu dùng. Đặc biệt, robot hình người được coi là một ngành công nghiệp tương lai tiêu biểu, kết hợp các mô hình trí tuệ nhân tạo, chất bán dẫn, cảm biến, pin và công nghệ sản xuất chính xác. Điều này cho thấy chúng đại diện cho một công nghệ cốt lõi sẽ quyết định vị thế thống trị trong sản xuất tương lai, vượt ra ngoài sự cạnh tranh đơn thuần về sản phẩm robot.

Một robot hình người đang nhận đơn đặt hàng tại một cửa hàng ki-ốt ở Bắc Kinh, Trung Quốc.

Các động thái của Trung Quốc gắn liền với việc mở rộng các quy định tại Hoa Kỳ. Ủy ban Truyền thông Liên bang Hoa Kỳ (FCC) gần đây đã công bố một chính sách hạn chế nhập khẩu các mẫu robot hình người và robot bốn chân nước ngoài mới cùng các thiết bị liên quan, với lý do an ninh quốc gia và bảo vệ cơ sở hạ tầng trọng yếu. Điều này dựa trên mối lo ngại rằng, dữ liệu do robot thu thập có thể được sử dụng để giám sát hoặc tấn công mạng. Theo công ty nghiên cứu thị trường toàn cầu Counterpoint Research, nguồn cung robot hình người toàn cầu đạt khoảng 16.000 chiếc vào năm ngoái, trong đó các công ty Trung Quốc chiếm hơn 80%. Các công ty Trung Quốc như Unitree, UBTECH, Galbot và Aegisbot đang theo đuổi vị trí dẫn đầu trên thị trường toàn cầu, tận dụng sự hỗ trợ của Chính phủ và năng lực sản xuất cạnh tranh.

Trung Quốc coi các quy định của Mỹ là chất xúc tác tiềm năng để đẩy nhanh quá trình tự lực của mình. Sự tự tin mà Trung Quốc thể hiện trong lĩnh vực robot xuất phát từ hệ sinh thái sản xuất của nước này. Là quốc gia sản xuất lớn nhất thế giới, Trung Quốc sở hữu quy mô sản xuất và sử dụng robot công nghiệp khổng lồ, và các chuỗi cung ứng được thiết lập trong ngành công nghiệp xe điện và pin cũng có thể được tận dụng cho việc phát triển robot hình người. Giống như việc theo đuổi nội địa hóa trong lĩnh vực chip AI sau các lệnh trừng phạt của Mỹ, rất có thể Trung Quốc cũng sẽ tăng cường nội địa hóa các linh kiện cốt lõi và phần mềm trong lĩnh vực robot.

Một robot hình người của công ty Booster Robotics (Trung Quốc) đang chơi bóng đá tại Hội nghị Trí tuệ Nhân tạo Thế giới (WAIC) được tổ chức tại Thượng Hải, Trung Quốc vào ngày 18/7.

Với việc bổ sung các quy định về robot, cuộc cạnh tranh giữa hai quốc gia dường như đang mở rộng từ chất bán dẫn và phần mềm AI sang lĩnh vực AI vật lý, vốn đang vận hành các khu công nghiệp thực tế.

Wang Feng, một nhà nghiên cứu cộng tác tại Học viện Khoa học Xã hội Bắc Kinh, cho biết: “Đổi mới công nghệ tiên tiến sẽ thúc đẩy quá trình chuyển đổi thông minh của ngành công nghiệp sản xuất bằng cách tăng hiệu quả và chất lượng sản phẩm, đồng thời giảm chi phí và sử dụng tài nguyên. Nó sẽ kích thích sự phát triển của các ngành liên quan như robot, dịch vụ phần mềm, điện toán đám mây và trung tâm dữ liệu, từ đó tạo ra các nguồn tăng trưởng kinh tế mới”.