'Cuộc chiến' để níu kéo vệ tinh cách Trái Đất 25 tỷ km

Theo dự báo của NASA, khoảng cách giữa Voyager 1 và Trái Đất sẽ đạt mức "1 ngày ánh sáng" - 25 tỷ km vào cuối năm 2026. Ảnh: NASA.

Tàu du hành Voyager 1 - vật thể nhân tạo xa nhất trong lịch sử nhân loại, đang bước vào giai đoạn cuối của hành trình kéo dài gần nửa thế kỷ. Các kỹ sư tại Phòng Thí nghiệm Phản lực (JPL) của NASA vừa thực hiện một quyết định khó khăn là tắt bớt một trong những công cụ khoa học còn lại để tiết kiệm nguồn năng lượng đang dần cạn kiệt của con tàu này.

Phóng đi từ năm 1977 với sứ mệnh ban đầu kéo dài vỏn vẹn 5 năm để khám phá Sao Mộc và Sao Thổ, Voyager 1 đã vượt xa mọi kỳ vọng của nhân loại. Tính đến tháng 4, con tàu đã cách Trái Đất hơn 25 tỷ km, và di chuyển trong không gian liên sao (interstellar space).

Không gian liên sao là khoảng trống mênh mông nằm giữa các ngôi sao trong thiên hà. Có thể hình dung đây là một vùng "đất trống" nằm ngoài tầm kiểm soát và ảnh hưởng từ luồng năng lượng của bất kỳ ngôi sao nào.

Tuy nhiên, thời gian đang dần cạn với "lão tướng" này khi máy phát điện nhiệt vô tuyến (RTG) suy giảm công suất khoảng 4 watt/năm.

Vào cuối tháng 2, một sự cố sụt giảm năng lượng đột ngột đã xảy ra trong quá trình truyền dữ liệu định kỳ. Điều này buộc đội ngũ điều hành phải can thiệp ngay lập tức. Nếu không chủ động tắt thiết bị, hệ thống bảo vệ của tàu sẽ tự động ngắt toàn bộ chức năng không thiết yếu. Việc khởi động lại tàu từ khoảng cách hơn 25 tỷ km là một quy trình cực kỳ rủi ro và phức tạp.

Golden Record - chiếc "đĩa" được gắn trên Voyager 1, mang theo tinh hoa của toàn nhân loại gửi gắm hy vọng kết nối với những nền văn minh ngoài vũ trụ. Ản: NASA.

Quyết định này đồng nghĩa với việc Voyager 1 sẽ mất đi khả năng thu thập thêm một số dữ liệu về môi trường hạt tích điện trong không gian. Đây là sự đánh đổi lớn giữa việc duy trì sự sống cho con tàu và việc tiếp tục nghiên cứu khoa học. Dù vậy, các thiết bị quan trọng nhất để định hướng và liên lạc vẫn được ưu tiên giữ lại.

“Chúng tôi đang cố gắng kéo dài tuổi thọ của tàu lâu nhất có thể để thu về những mẩu tin cuối cùng từ không gian liên sao”, Linda Spilker, nhà khoa học dự án Voyager tại JPL cho biết.

Theo bà, mỗi byte dữ liệu nhận được lúc này đều mang giá trị lịch sử vô giá vì chưa từng có thiết bị nào đi xa đến thế.

Thách thức lớn nhất hiện nay là nhiệt độ. Khi các thiết bị điện tử bị tắt, nhiệt lượng tỏa ra giảm xuống, khiến các linh kiện quan trọng có nguy cơ bị đóng băng. Các kỹ sư đã phải khéo léo điều chỉnh dòng điện để sưởi ấm các bộ phận trọng yếu. Đây là một cuộc đấu căng thẳng giữa con người và sự khắc nghiệt của vũ trụ.

Dù công nghệ trên tàu đã lạc hậu so với các thiết bị thông minh hiện nay, Voyager 1 vẫn là biểu tượng cho khát vọng chinh phục của con người. Ngay cả khi cạn năng lượng hoàn toàn vào khoảng cuối thập kỷ này, nó vẫn sẽ tiếp tục hành trình im lặng xuyên qua dải Ngân Hà, mang theo thông điệp của Trái Đất gửi vào tương lai xa xôi.