'Cuộc chiến nghìn tỷ' với nạn xem lậu trực tuyến, Việt Nam từng bước làm chủ nền tảng công nghệ xử lý

Các đơn vị với sản phẩm và giải pháp số được vinh danh tại Giải thưởng Sao Khuê 2026. (Ảnh: T.Đ)

Việc bảo vệ được bản quyền nội dung số cũng là động lực để thúc đẩy ngành công nghiệp văn hóa tăng tốc phát triển.

Ngăn chặn phát sóng “lậu” trực tuyến: Bài toán sống còn

Trong bối cảnh kinh tế số và công nghiệp nội dung toàn cầu tăng trưởng mạnh, vi phạm bản quyền số đang trở thành một trong những thách thức nghiêm trọng nhất đối với ngành truyền hình, giải trí và nội dung số tại Việt Nam. Theo nhiều báo cáo quốc tế và cơ quan quản lý, tình trạng phát lậu trực tuyến không còn mang tính nhỏ lẻ mà đã phát triển thành các hệ thống có tổ chức, vận hành xuyên biên giới với quy mô hàng tỷ lượt truy cập mỗi năm.

Theo dữ liệu từ cơ quan quản lý và các tổ chức chống vi phạm bản quyền, Việt Nam hiện có hơn 400 website tiếng Việt phát tán phim, truyền hình và nội dung số trái phép. Chỉ riêng các website phát lậu bóng đá đã ghi nhận hơn 1,5 tỷ lượt truy cập trong giai đoạn 2022-2023, trong khi hơn 200 website phim lậu đạt khoảng 120 triệu lượt xem mỗi tháng. Ước tính Việt Nam thất thoát khoảng 350 triệu USD mỗi năm do vi phạm bản quyền số.

Không chỉ ảnh hưởng đến doanh thu của các đài truyền hình và nền tảng OTT, tình trạng xem lậu còn làm suy giảm nghiêm trọng động lực đầu tư vào sản xuất nội dung chất lượng cao. Báo cáo mới nhất cho thấy lĩnh vực xuất bản và nội dung số, Việt Nam có thể thất thoát tới 7.000 tỷ đồng mỗi năm do vi phạm bản quyền ebook, audiobook và nội dung số.

Công nghệ được xem là một trong những giải pháp trụ cột để xử lý tình trạng vi phạm bản quyền nội dung số và thúc đẩy công nghiệp văn hóa phát triển. (Ảnh: T.Đ)

Gần đây, Việt Nam đã đẩy mạnh xử lý các đường dây phát lậu trực tuyến, đặc biệt trong lĩnh vực phim ảnh và thể thao. Thí dụ, năm 2024, cơ quan chức năng đã triệt phá mạng phim lậu toàn cầu Fmovies và đây được xem là vụ phá án bản quyền trực tuyến lớn nhất từng được công bố tại Việt Nam. Theo kết quả điều tra: Hệ thống phát lậu này chứa gần 50.000 phim vi phạm bản quyền. Chỉ riêng 6 tháng đầu 2024 đã có hơn 6,7 tỷ lượt truy cập toàn cầu, trên các website vệ tinh, bao gồm: Bflixz, Movies7, Myflixer, Flixtorz. Các bị can chính đã bị khởi tố về tội “Xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan”. Đầu năm 2025, Viện Kiểm sát nhân dân Thành phố Hà Nội đã truy tố vụ án, theo cáo trạng, nhóm này thu lợi bất chính khoảng 400.000 USD từ quảng cáo quốc tế

Từ cuối năm 2025 đến 2026, Việt Nam tăng cường xử lý các nền tảng phát sóng bóng đá không bản quyền: Các website kiểu: “Xôi lạc TV”, “Rổ phim”, “Mọt phim”, “90phut”, “ThapcamTV”, “tructiep bong da” bị chặn DNS, chặn tên miền hoặc điều tra do phát lậu các giải: Premier League UEFA Champions League, FIFA World Cup 2026.

Các động thái này cho thấy Việt Nam đang kiểm soát chặt hơn hoạt động phát hành nội dung xuyên biên giới trên OTT và streaming platform.

Nền tảng công nghệ thúc đẩy phát triển công nghiệp nội dung

Khi nội dung số trở thành “món hàng béo bở” để nhiều đối tượng cố tình vi phạm nhằm trục lợi, sự xuất hiện của Sigma OTT End-to-End mang ý nghĩa đặc biệt đối với ngành công nghiệp nội dung số Việt Nam. Đây không chỉ là nền tảng OTT tích hợp toàn diện đầu tiên do doanh nghiệp Việt Nam làm chủ hoàn toàn, mà còn là lời giải cho bài toán “chắp vá công nghệ” vốn tồn tại nhiều năm trong lĩnh vực truyền hình số và phân phối nội dung OTT.

Khác với mô hình phải sử dụng nhiều giải pháp nước ngoài rời rạc, Sigma OTT End-to-End cung cấp một hệ sinh thái đồng bộ từ tiếp nhận tín hiệu, xử lý, phân phối, quản trị người dùng đến bảo vệ bản quyền nội dung số trên cùng một nền tảng thống nhất. Điều này giúp các đơn vị truyền hình, nhà mạng và doanh nghiệp nội dung số giảm đáng kể chi phí đầu tư, đồng thời tăng khả năng kiểm soát và bảo vệ tài sản số.

Đặc biệt, giải pháp Sigma Multi-DRM đóng vai trò như “lá chắn công nghệ” trong hệ sinh thái này. Đây là giải pháp bảo vệ bản quyền nội dung số duy nhất tại Việt Nam được tổ chức quốc tế Cartesian kiểm định, có khả năng mã hóa và bảo vệ nội dung theo thời gian thực trên đa nền tảng và đa thiết bị. Trong bối cảnh các hình thức phát lậu ngày càng tinh vi, công nghệ DRM không còn là lựa chọn mà đã trở thành hạ tầng bắt buộc để bảo vệ doanh thu và duy trì mô hình kinh doanh nội dung số bền vững.

Không chỉ giúp ngăn chặn thất thoát doanh thu, công nghệ bảo vệ bản quyền số còn đóng vai trò quan trọng trong phát triển công nghiệp văn hóa Việt Nam. Khi quyền sở hữu trí tuệ được bảo vệ hiệu quả, các doanh nghiệp và nhà sáng tạo mới có đủ động lực đầu tư dài hạn vào phim ảnh, truyền hình, âm nhạc, xuất bản số và các sản phẩm văn hóa sáng tạo. Đây cũng là nền tảng để Việt Nam xây dựng nền kinh tế nội dung số có giá trị cao, gia tăng xuất khẩu văn hóa và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia trong kỷ nguyên số.

Đại diện Thủ Đô Multimedia nhận giải thưởng lĩnh vực Công nghệ Truyền thông (Media Tech). (Ảnh: T.Đ)

Việc một doanh nghiệp công nghệ Việt Nam làm chủ hoàn toàn nền tảng OTT tích hợp cùng giải pháp bảo vệ bản quyền đạt chuẩn quốc tế không chỉ mang ý nghĩa về công nghệ, mà còn là bước tiến chiến lược trong hành trình xây dựng chủ quyền số quốc gia. Trong bối cảnh Chính phủ Việt Nam đang tăng cường các chiến dịch chống vi phạm bản quyền và thúc đẩy phát triển công nghiệp văn hóa số, Sigma OTT End-to-End cho thấy tiềm năng hình thành một hạ tầng nội dung số “Make in Vietnam” đủ sức cạnh tranh trong khu vực.

Từ một giải pháp phục vụ truyền hình số, Sigma OTT End-to-End đang mở ra khả năng trở thành nền tảng hạ tầng video cho nhiều lĩnh vực khác như T-commerce, camera an ninh, giáo dục số và đô thị thông minh. Đây là minh chứng cho thấy doanh nghiệp công nghệ Việt không chỉ tham gia thị trường nội địa, mà đang từng bước xây dựng các nền tảng hạ tầng số có khả năng mở rộng ra khu vực Đông Nam Á.