Nghịch lý định giá cổ phiếu dò đáy giữa mùa báo cáo lợi nhuận bứt phá

Định giá thị trường tiệm cận vùng đáy lịch sử

Báo cáo chiến lược tháng 11/2026 của Công ty Cổ phần Chứng khoán BIDV (BSC) vừa chỉ ra mặt bằng định giá của thị trường chứng khoán Việt Nam đã sụt giảm mạnh sau nhịp điều chỉnh kéo dài. Dữ liệu tính đến kết thúc phiên giao dịch ngày 30/10/2026 cho thấy hệ số P/E của VN-Index lùi về mức 11,05 lần. Mức định giá này ghi nhận mức giảm hơn 10,2% so với tháng trước đó và thấp hơn 16,8% so với mức trung bình 5 năm. Đà giảm vẫn chưa có dấu hiệu dừng lại khi đến ngày 03/11, hệ số P/E tiếp tục lùi xuống mốc 10,70 lần, đi kèm hệ số P/B ở mức 1,82 lần.

Bức tranh định giá càng trở nên đáng chú ý khi bóc tách chi tiết rổ cổ phiếu vốn hóa lớn. Theo tính toán của BSC, nếu loại trừ bốn cổ phiếu thuộc hệ sinh thái Vingroup bao gồm VIC, VHM, VRE và VPL, hệ số P/E của phần còn lại trên VN-Index chỉ còn vỏn vẹn 9,58 lần. Con số này đã tiệm cận rất sát mức đáy 9,53 lần từng được thiết lập trong chu kỳ suy giảm nghiêm trọng của thị trường vào năm 2023. Dữ liệu này minh chứng rõ nét cho việc phần lớn các cổ phiếu trên thị trường đang giao dịch với mức định giá thấp hơn đáng kể so với chỉ số chung, tạo ra một vùng giá vô cùng hấp dẫn so với tương quan lịch sử.

Trái ngược hoàn toàn với sự suy giảm của định giá, kết quả kinh doanh quý III/2026 của các doanh nghiệp niêm yết lại phác họa một bức tranh tăng trưởng rực rỡ. Thống kê của BSC cho thấy lợi nhuận sau thuế của nhiều nhóm ngành chủ chốt ghi nhận mức tăng bằng lần so với cùng kỳ năm trước. Dẫn đầu đà tăng trưởng là ngành dầu khí với mức tăng 331,7%, tiếp theo là bất động sản tăng 250,7% và nhóm tài nguyên cơ bản tăng 183,9%. Các ngành mang tính phòng thủ như điện, nước và xăng dầu khí đốt cũng ghi nhận mức tăng 55,1%, trong khi ngành ngân hàng duy trì đà tăng trưởng ổn định ở mức 21,2%. Sự tương phản gay gắt giữa định giá và lợi nhuận cho thấy nền tảng cơ bản của doanh nghiệp vẫn rất vững chắc bất chấp việc thị giá cổ phiếu liên tục chịu áp lực điều chỉnh.

Chờ dòng tiền bứt phá ngưỡng cản kỹ thuật

Dựa trên các biến số hiện tại, giới phân tích dự báo thị trường sẽ tiếp tục quá trình tìm kiếm điểm cân bằng trong ngắn hạn. Chỉ số VN-Index được tính toán sẽ dao động chủ yếu trong vùng 1.660 đến 1.775 điểm trong tháng 11. BSC xác định khu vực 1.790 đến 1.800 điểm, tương ứng với đường trung bình động 200 phiên (SMA200), đóng vai trò là ngưỡng cản kỹ thuật mang tính quyết định đối với xu hướng trung hạn. Nếu dòng tiền đủ mạnh để giúp chỉ số vượt thành công vùng kháng cự này, thị trường sẽ mở rộng dư địa tiến lên khu vực 1.840 đến 1.860 điểm.

Nhìn rộng ra cho cả năm 2026, nhóm phân tích xây dựng ba kịch bản diễn biến cho chỉ số chứng khoán đại diện sàn HoSE. Kịch bản cơ sở được dự phóng ở mốc 1.780 điểm. Ở chiều hướng lạc quan hơn, kịch bản tích cực đưa VN-Index vượt ngưỡng 1.900 điểm. Trái lại, kịch bản tiêu cực tính toán rủi ro chỉ số có thể lùi xuống dưới mốc 1.600 điểm. Báo cáo cũng nhấn mạnh, dù nền tảng định giá đang ở mức cực kỳ hấp dẫn, yếu tố này chưa đủ để bảo chứng ngay lập tức cho một nhịp tăng giá mới. Khả năng phục hồi thực tế phụ thuộc rất lớn vào sự nhập cuộc của dòng tiền lớn và sự cải thiện trong diễn biến tâm lý nhà đầu tư.

Tuy nhiên, về tầm nhìn trung và dài hạn, khả năng bứt phá của thị trường lại được hỗ trợ rất mạnh bởi triển vọng thu hút dòng vốn đầu tư nước ngoài. Chứng khoán BIDV chỉ ra hai yếu tố cốt lõi có thể củng cố sức hấp dẫn của chứng khoán Việt Nam. Đầu tiên chính là mặt bằng định giá lùi về vùng thấp so với dữ liệu lịch sử và tương quan với các nền kinh tế trong khu vực. Yếu tố thứ hai đến từ nguồn cung hàng hóa chất lượng mới khi các hoạt động IPO, cổ phần hóa và thoái vốn doanh nghiệp Nhà nước đang được đẩy mạnh. Khối lượng cổ phiếu mới sẽ trực tiếp mở rộng cơ hội lựa chọn cho nhà đầu tư ngoại, tạo tiền đề vững chắc để dòng vốn quốc tế quy mô lớn quay trở lại thị trường trong chu kỳ tới.