Cuộc đua tìm 'nguồn cung an toàn' cho vonfram toàn cầu

Thế giới đang bước vào một cuộc đua mới nhằm đảm bảo nguồn cung khoáng sản chiến lược cho AI, quốc phòng và công nghệ cao. Trong làn sóng đó, vonfram, kim loại từng được xem là vật liệu công nghiệp mang tính chu kỳ, đang dần trở thành tài sản chiến lược được nhiều quốc gia và tập đoàn ưu tiên tìm kiếm.

Moong khai thác quặng tại Nhà máy Núi Pháo.

Trong nhiều năm, chuỗi cung ứng vonfram toàn cầu phụ thuộc lớn vào Trung Quốc, quốc gia nắm phần lớn nguồn cung và năng lực chế biến của thế giới. Tuy nhiên, bối cảnh hiện tại đang thay đổi nhanh chóng.

Từ AI, bán dẫn, quốc phòng đến xe điện và trung tâm dữ liệu, nhiều ngành công nghiệp chiến lược đang bước vào giai đoạn tăng tốc đầu tư, kéo theo nhu cầu ngày càng lớn đối với các khoáng sản chiến lược như vonfram.

Theo Diamond Equity Research, vonfram sở hữu nhiệt độ nóng chảy cao nhất trong tất cả các kim loại ở mức 3.422 độ C, độ cứng gần tương đương kim cương và mật độ vật chất cao hơn cả chì lẫn uranium. Những đặc tính này khiến vonfram gần như không thể thay thế trong nhiều ứng dụng chiến lược liên quan đến AI, quốc phòng và sản xuất công nghệ cao.

Trong bối cảnh AI và trung tâm dữ liệu bùng nổ, nhu cầu đối với các vật liệu có khả năng chịu nhiệt và chịu áp lực cực cao đang tăng nhanh hơn dự kiến. Đồng thời, căng thẳng địa chính trị cũng khiến nhiều quốc gia bắt đầu coi việc đảm bảo nguồn cung khoáng sản chiến lược là vấn đề an ninh kinh tế và công nghệ dài hạn.

Điều này đang thúc đẩy các tập đoàn phương Tây chủ động tìm kiếm các nguồn cung, thay vì phụ thuộc vào một thị trường duy nhất như trước đây.

Thị trường bắt đầu ưu tiên các nguồn cung thay thế

Theo báo cáo tháng 5/2026 của Diamond Equity Research, xu hướng này hiện đã đủ mạnh để tạo ra sự thay đổi trong cách thị trường định giá các doanh nghiệp vonfram toàn cầu.

Báo cáo nhấn mạnh các yếu tố như hạn chế xuất khẩu từ Trung Quốc, nhu cầu tích trữ khoáng sản chiến lược từ phương Tây, nhu cầu tăng mạnh từ AI, quốc phòng và công nghệ cao… đang khiến mặt bằng giá vonfram được hỗ trợ bởi các yếu tố mang tính cấu trúc dài hạn thay vì chỉ là chu kỳ ngắn hạn. Đây cũng là lý do giá APT, nguyên liệu trung gian quan trọng của ngành vonfram, đã tăng hơn 200% từ đầu năm 2026 theo Diamond Equity Research.

Toàn cảnh nhà máy Núi Pháo.

Một trong những điểm đáng chú ý được giới phân tích nhắc đến nhiều hiện nay là xu hướng thị trường ngày càng ưu tiên các nguồn cung ổn định, minh bạch và ít rủi ro địa chính trị.

Theo Diamond Equity Research, các tập đoàn công nghiệp và quốc phòng phương Tây hiện ưu tiên các nguồn cung có khả năng truy xuất rõ ràng, vận hành ổn định và nằm ngoài các khu vực bị xem là rủi ro về chuỗi cung ứng.

Điều đáng chú ý là thị trường hiện không còn định giá các doanh nghiệp vonfram chỉ dựa trên sản lượng hay lợi nhuận ngắn hạn, mà bắt đầu trả mức định giá cao hơn cho các tài sản sở hữu nguồn cung ngoài Trung Quốc và có khả năng tham gia sâu vào chuỗi cung ứng chiến lược toàn cầu.

Diamond Equity Research cũng cho rằng thế giới đang bước vào giai đoạn mà các nguồn cung khoáng sản chiến lược ngoài Trung Quốc không còn nhiều, trong khi nhu cầu lại gia tăng nhanh hơn dự kiến. Điều này khiến những tài sản đã có sẵn hạ tầng khai thác, chế biến và khả năng tạo dòng tiền thực tế trở nên ngày càng khan hiếm.

Các tài sản vonfram đang được nhìn nhận khác trước

Trong bối cảnh đó, các doanh nghiệp đã sở hữu tài nguyên, năng lực chế biến và vị thế trong chuỗi cung ứng toàn cầu đang bắt đầu được thị trường nhìn nhận với góc nhìn khác trước.

Thay vì chỉ được xem là doanh nghiệp khai khoáng mang tính chu kỳ, nhiều tài sản vonfram hiện dần được coi là một phần của hạ tầng vật liệu chiến lược phục vụ cho AI, quốc phòng và công nghệ cao.

Masan High-Tech Materials (UPCoM: MSR), doanh nghiệp sở hữu mỏ Núi Pháo tại Việt Nam.

Xu hướng này mở ra cơ hội đáng chú ý cho Masan High-Tech Materials (UPCoM: MSR), doanh nghiệp sở hữu mỏ Núi Pháo tại Việt Nam. Theo doanh nghiệp công bố, MSR hiện chiếm khoảng 21% nguồn cung vonfram ngoài Trung Quốc trong giai đoạn 2020–2025.

Khác với nhiều dự án vẫn đang trong giai đoạn phát triển, MSR hiện đã sở hữu nền tảng khai thác, chế biến sâu và tạo dòng tiền thực tế. Trong quý I/2026, doanh nghiệp ghi nhận doanh thu gần 2.993 tỷ đồng, tăng hơn 114% so với cùng kỳ, trong khi lợi nhuận sau thuế đạt khoảng 537 tỷ đồng - mức cao nhất lịch sử theo quý của doanh nghiệp.

Diễn biến này cũng có ý nghĩa đáng chú ý đối với Masan Group (HoSE: MSN), đơn vị hiện sở hữu phần lớn lợi ích kinh tế tại MSR. Trong bối cảnh các tài sản vonfram ngoài Trung Quốc đang được thị trường quốc tế nhìn nhận lại, MSR được kỳ vọng sẽ trở thành một trong những động lực tăng trưởng lợi nhuận và dòng tiền quan trọng của MSN trong các năm tới.

Trong bức tranh lớn hơn, điều đáng chú ý không chỉ là giá vonfram tăng mạnh trong ngắn hạn. Thị trường hiện đang bước vào giai đoạn tái định giá các tài sản khoáng sản chiến lược, nơi giá trị không còn nằm đơn thuần ở sản lượng khai thác, mà ở khả năng trở thành mắt xích không thể thay thế trong chuỗi cung ứng toàn cầu.