Cuộc đua Tổng Thư ký Liên hợp quốc bế tắc, nguy cơ khuyết vị trí lãnh đạo từ năm 2027
Cuộc đua lựa chọn Tổng Thư ký Liên hợp quốc kế nhiệm ông Antonio Guterres bế tắc khi Hội đồng Bảo an chưa đạt đồng thuận sau 8 vòng bỏ phiếu thăm dò. Trong khi nhiệm kỳ của ông Guterres sẽ kết thúc ngày 31-12-2026, tổ chức này đứng trước nguy cơ khuyết vị trí lãnh đạo từ đầu năm sau.
Ngày 19-11 Reuters đưa tin Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc (HĐBA LHQ) dự kiến tiến hành thêm 1 vòng bỏ phiếu kín trong tuần này, nhằm tìm kiếm ứng viên đủ khả năng thay thế ông Guterres.

Tổng thư ký Liên Hợp Quốc Antonio Guterres phát biểu tại phiên họp trong khuôn khổ Hội nghị lần thứ 31 của Liên Hợp Quốc về biến đổi khí hậu (COP31), tại Antalya, Thổ Nhĩ Kỳ ngày 11-11. Ảnh: AFP
Sau 8 vòng thăm dò, 5 thành viên thường trực có quyền phủ quyết, gồm Mỹ, Nga, Trung Quốc, Anh và Pháp, vẫn chưa thống nhất được người kế nhiệm.
Trong số 8 ứng viên hiện có, nhà ngoại giao Costa Rica Rebeca Grynspan đang dẫn đầu. Tại vòng bỏ phiếu ngày 5-11, bà nhận được 12 phiếu ủng hộ và 3 phiếu phản đối.
Đứng thứ hai là ông Rafael Grossi, Tổng Giám đốc Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA), với 9 phiếu ủng hộ; tiếp theo là nhà ngoại giao Guyana Carolyn Rodrigues-Birkett với 8 phiếu.
Theo quy trình, Tổng Thư ký LHQ do Đại hội đồng gồm 193 quốc gia thành viên bổ nhiệm trên cơ sở đề xuất của HĐBA. Ứng viên cần nhận được ít nhất 9/15 phiếu thuận tại HĐBA và không bị bất kỳ thành viên thường trực nào phủ quyết.
Điều đáng chú ý là Hiến chương LHQ không quy định cụ thể cách xử lý khi Tổng Thư ký kết thúc nhiệm kỳ, nhưng người kế nhiệm chưa được bổ nhiệm.
Theo Reuters, các phương án đang được xem xét gồm gia hạn tạm thời nhiệm kỳ của ông Guterres hoặc chỉ định 1 quan chức khác đảm nhiệm vai trò điều hành, nhưng cả 2 phương án đều có những trở ngại về thủ tục và sự đồng thuận giữa các nước thành viên.
Nếu vị trí Tổng Thư ký bị khuyết từ ngày 1-1-2027, các cơ quan chính của LHQ như HĐBA và Đại hội đồng vẫn có thể tiếp tục hoạt động, nhưng một số nhiệm vụ quan trọng thuộc thẩm quyền người đứng đầu Ban Thư ký có thể gặp khó khăn.
Nếu tình trạng này kéo dài đến cuối năm, đây sẽ là lần đầu tiên trong lịch sử tổ chức này đối mặt nguy cơ không có Tổng Thư ký mới khi người tiền nhiệm kết thúc nhiệm kỳ.



