Cựu chiến binh và ký ức về những đồng đội nằm lại trên đất bạn Lào

Ở tuổi 92, khi nhiều người đã chọn cuộc sống an nhàn bên con cháu, cựu chiến binh Đồng Hữu Thạo, ở xã Định Tân, tỉnh Thanh Hóa vẫn đau đáu một nỗi niềm chưa thể nguôi ngoai. Đó là những người đồng đội năm xưa đã anh dũng hy sinh trên chiến trường Đường 9 - Nam Lào nhưng đến nay vẫn chưa được trở về với đất mẹ.

Trong căn nhà nhỏ đơn sơ, người cựu chiến binh chậm rãi lật giở từng cuốn sổ cũ đã úa màu thời gian. Những dòng ghi chép, sơ đồ trận địa, vị trí chôn cất đồng đội được ông cẩn thận lưu giữ suốt hơn nửa thế kỷ qua như một phần ký ức không thể tách rời của cuộc đời người lính.

Gần 25 năm quân ngũ, ông Đồng Hữu Thạo từng tham gia cả hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ. Từ người lính công binh phục vụ Chiến dịch Điện Biên Phủ đến cán bộ chính trị của Bộ đội Tăng thiết giáp, ông đã dành trọn tuổi thanh xuân cho Tổ quốc.

 Cựu chiến binh Đồng Hữu Thạo nhớ về đồng đội nơi chiến trường Đường 9 - Nam Lào.

Cựu chiến binh Đồng Hữu Thạo nhớ về đồng đội nơi chiến trường Đường 9 - Nam Lào.

Những chiến công năm xưa giờ đã trở thành ký ức. Nhưng với người lính già, ký ức đau đáu nhất vẫn là hình ảnh đồng đội ngã xuống nơi chiến trường khốc liệt.

Ông kể, trong Chiến dịch Đường 9 - Nam Lào năm 1971, Tiểu đoàn xe tăng 297 chiến đấu liên tục từ tháng 3 đến tháng 6. Nhiều cán bộ, chiến sĩ đã anh dũng hy sinh khi làm nhiệm vụ. Có người ngã xuống trong xe tăng bốc cháy giữa trận địa. Có người hy sinh trên đường chuyển về tuyến sau cứu chữa. Nhiều đồng chí được đồng đội mai táng vội vàng giữa núi rừng nước bạn Lào trong điều kiện chiến tranh ác liệt.

Hơn nửa thế kỷ trôi qua, ông Thạo vẫn nhớ tên từng người đồng đội, nhớ từng địa danh, từng cung đường nơi các anh nằm lại. Đó là đồng chí Hà Bá Tĩnh hy sinh tại khu vực Mường Chương, huyện Sê Pôn, tỉnh Savannakhet; đồng chí Nguyễn Văn Tiến ngã xuống khi làm nhiệm vụ trinh sát đường cho xe tăng; đồng chí Nguyễn Văn Bình được an táng gần khu vực chỉ huy của Tiểu đoàn xe tăng 297.

Cựu chiến binh Đồng Hữu Thạo cùng con cháu xem lại những bức ảnh thời quân ngũ.

Cựu chiến binh Đồng Hữu Thạo cùng con cháu xem lại những bức ảnh thời quân ngũ.

Ký ức day dứt nhất với ông là 5 cán bộ, chiến sĩ Đại đội 7 hy sinh ngày 25-3-1971 trong trận tiến công đồi không tên trên đất Lào. Khi tham gia chiến đấu phối hợp cùng bộ binh, xe tăng bị trúng đạn và bốc cháy. Cả 5 chiến sĩ đã anh dũng hy sinh trong biển lửa. Theo lời ông Thạo, các liệt sĩ được chôn cất riêng từng phần mộ, trong mộ đều ghi rõ họ tên và quê quán.

Mỗi lần nhắc đến đồng đội, giọng người cựu chiến binh lại nghẹn đi. “Tôi chỉ mong tìm được các đồng đội để đưa các anh về với gia đình…”, ông xúc động nói.

Khi biết Nhà nước triển khai Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, ông Thạo lại tiếp tục rà soát ký ức, vẽ lại sơ đồ, ghi chép các thông tin còn nhớ được để cung cấp cho Chương trình “Đi tìm đồng đội”.

Dù tuổi cao, sức yếu, đôi chân không còn đủ khỏe để trở lại chiến trường xưa, nhưng trái tim người lính năm nào vẫn luôn hướng về đồng đội đang nằm lại nơi đất bạn Lào.

Cựu chiến binh Đồng Hữu Thạo cung cấp thông tin về liệt sĩ cho cơ quan chức năng của Quân đội.

Cựu chiến binh Đồng Hữu Thạo cung cấp thông tin về liệt sĩ cho cơ quan chức năng của Quân đội.

Những ký ức mà cựu chiến binh Đồng Hữu Thạo lưu giữ không chỉ là thông tin quý phục vụ công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ, mà còn là biểu tượng đẹp về nghĩa tình của Bộ đội Cụ Hồ - những con người sẵn sàng hy sinh vì Tổ quốc và cũng không bao giờ quên đồng đội của mình, dù chiến tranh đã lùi xa hơn nửa thế kỷ.

ĐỨC NGUYỄN

Nguồn QĐND: https://www.qdnd.vn/nuoi-duong-van-hoa-bo-doi-cu-ho/cuu-chien-binh-va-ky-uc-ve-nhung-dong-doi-nam-lai-tren-dat-ban-lao-1044262