Cựu công nhân nhà máy trở thành nữ tỷ phú giàu nhất Trung Quốc

Nữ tỷ phú Chu Quần Phi. Ảnh: VPC.

Bà Chu Quần Phi (Zhou Qunfei), 56 tuổi, nhà sáng lập kiêm Chủ tịch Lens Technology, hiện sở hữu khối tài sản ước tính 127 tỷ nhân dân tệ (khoảng 17,8 tỷ USD), tăng 15% so với một năm trước. Theo bảng xếp hạng Những phụ nữ giàu nhất Trung Quốc năm 2026 do Hurun công bố ngày 28/10, bà đã trở lại vị trí dẫn đầu.

Bà Chu vượt qua Chung Huệ Quyên (Zhong Huijuan), nhà sáng lập hãng dược Hansoh Pharmaceutical, người sở hữu tài sản ước tính 124 tỷ nhân dân tệ. Đây là lần thứ hai Chu Quần Phi đứng đầu danh sách này, sau lần đầu vào năm 2015, Straits Times cho biết.

Vị thế của nữ doanh nhân từng được thể hiện tại tiệc chiêu đãi cấp nhà nước do Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tổ chức ngày 14/5 để đón Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Đại lễ đường Nhân dân ở Bắc Kinh. Tại sự kiện, bà ngồi giữa Tim Cook, khi đó là CEO Apple, và Elon Musk, CEO Tesla.

Sự trở lại của bà Chu Quần Phi phản ánh quá trình chuyển dịch của ngành sản xuất Trung Quốc. Những doanh nghiệp từng hưởng lợi từ cơn sốt điện thoại thông minh, trong đó có Lens Technology, đang tìm kiếm cơ hội mới trong các lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo (AI), robot và công nghiệp công nghệ cao.

Bà Chu Quần Phi ngồi giữa tỷ phú Elon Musk và tỷ phú Tim Cook trong tiệc chiêu đãi cấp nhà nước do Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tổ chức để đón Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Đại lễ đường Nhân dân ở Bắc Kinh ngày 14/5. Ảnh: VPC.

Nữ công nhân nhà máy thành tỷ phú

Sinh năm 1970 tại một ngôi làng thuộc tỉnh Hồ Nam, miền Trung Trung Quốc, Chu Quần Phi nghỉ học khi còn ở tuổi thiếu niên rồi đến Thâm Quyến tìm việc. Bà bắt đầu làm công nhân tại một nhà máy sản xuất kính đồng hồ với mức lương khoảng 1,2 USD mỗi ngày.

Năm 23 tuổi, bà tự mở xưởng gia công kính riêng. Trong quá trình làm việc, bà tự học các kỹ thuật in lụa tiên tiến và công nghệ in trên kính cong chuyên dụng.

Khoảng một thập kỷ sau, bà đồng sáng lập Lens Technology. Công ty dần trở thành một trong những nhà cung cấp kính bảo vệ màn hình điện thoại thông minh hàng đầu thế giới, sản phẩm được hàng triệu người sử dụng mỗi ngày, theo SCMP.

Bước ngoặt lớn đến vào năm 2007, khi Lens Technology bắt đầu cung cấp kính cho những chiếc iPhone đầu tiên của Apple. Theo bản cáo bạch của công ty, Apple đóng góp gần một nửa doanh thu từ hoạt động kinh doanh chính của Lens Technology trong giai đoạn 2011 đến nửa đầu năm 2014.

Tháng 3/2015, Lens Technology niêm yết trên sàn ChiNext thuộc Sở Giao dịch Chứng khoán Thâm Quyến. Cũng trong năm đó, Chu Quần Phi lần đầu trở thành người phụ nữ giàu nhất Trung Quốc.

Bà Chu Quần Phi thời còn làm công nhân. Ảnh: VPC.

Tuy nhiên, tài sản của bà sau đó sụt giảm khi căng thẳng thương mại Mỹ - Trung leo thang. Năm 2018, giữa cuộc chiến thương mại và những lo ngại về doanh số iPhone, cổ phiếu Lens Technology lao dốc, kéo theo phần lớn giá trị tài sản của nữ doanh nhân.

Để giảm phụ thuộc vào thị trường điện thoại thông minh, Lens Technology chuyển hướng sang các lĩnh vực mới, mở rộng sản xuất linh kiện cho xe điện, thiết bị liên quan đến AI và robot. Theo Forbes, danh sách khách hàng của công ty hiện còn có Samsung, Huawei, Tesla và BYD, bên cạnh Apple.

Dù vẫn chịu ảnh hưởng từ biến động nhu cầu hàng điện tử tiêu dùng và đồng nhân dân tệ tăng giá khiến giá trị doanh thu bằng USD bị thu hẹp khi quy đổi, công ty đã có thêm bước tiến về huy động vốn. Tháng 7/2025, Lens Technology niêm yết trên sàn Hong Kong, tạo nguồn lực tài chính cho kế hoạch mở rộng.

Tại Diễn đàn Đổi mới Phố Giang năm 2026, Chu Quần Phi nhấn mạnh trong kỷ nguyên AI, yếu tố khan hiếm không chỉ là năng lực tính toán hay thuật toán, mà còn là khả năng đổi mới liên tục và có hệ thống.

Theo bà, yêu cầu cốt lõi của ngành sản xuất công nghệ cao trong thời đại AI không nằm ở những đột phá công nghệ đơn lẻ, mà ở năng lực đổi mới bền bỉ trên toàn hệ thống.

Giám đốc điều hành của Apple Inc., Jeff Williams, tại một nhà máy sản xuất màn hình cảm ứng. Ảnh: Weibo / @Derrick_Zhang_.

Làn sóng công nghệ làm thay đổi bảng xếp hạng tài sản

Rupert Hoogewerf, Chủ tịch kiêm nhà nghiên cứu trưởng của Hurun, nhận định sự trở lại của Chu Quần Phi phản ánh bước chuyển từ chuỗi cung ứng điện thoại thông minh sang các lĩnh vực phần cứng AI, màn hình ôtô thông minh và kính thông minh.

Trong 9 tháng đầu năm 2026, giá trị gia tăng của ngành sản xuất công nghệ cao Trung Quốc tăng 14,3% so với cùng kỳ năm trước, cao hơn 9 điểm phần trăm so với tốc độ tăng trưởng chung của toàn ngành công nghiệp.

Theo Viện Nghiên cứu Hurun, tài sản của các doanh nhân trong lĩnh vực AI, bán dẫn và robot tăng mạnh, trái ngược với sức ép mà những người kinh doanh hàng tiêu dùng, bất động sản và sản xuất truyền thống phải đối mặt.

Dây chuyền sản xuất của một công ty sản xuất chip bán dẫn tại Suqian, tỉnh Giang Tô (Trung Quốc) năm 2023. Ảnh: Reuters.

Năm 2026, danh sách người giàu Hurun ghi nhận kỷ lục 1.529 doanh nhân sở hữu tài sản trên 5 tỷ nhân dân tệ, tăng 6,6% so với năm trước. Trong số 50 phụ nữ giàu nhất Trung Quốc, 65% tự gây dựng tài sản, với tổng giá trị lên mức cao chưa từng có là 1.930 tỷ nhân dân tệ.

Dù vậy, thứ hạng của Chu Quần Phi cũng cho thấy sự áp đảo của nam giới trong nhóm giàu nhất Trung Quốc. Ngay cả khi là người phụ nữ giàu nhất nước này, bà cùng chồng chỉ đứng thứ 33 trong bảng xếp hạng Hurun tổng thể.

Người dẫn đầu danh sách là Trương Nhất Minh (Zhang Yiming), 43 tuổi, nhà sáng lập ByteDance, với khối tài sản ước tính 670 tỷ nhân dân tệ. Đây là lần thứ hai ông giành vị trí người giàu nhất Trung Quốc.