Cựu thành viên BOJ: Lãi suất Nhật có thể lên 2% vào giữa năm tới

BOJ có thể tăng lãi suất gần như mỗi quý

Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) được dự báo sẽ tăng lãi suất khoảng ba tháng một lần và đưa lãi suất lên mức 2% vào khoảng tháng 6 năm sau nhằm đối phó với áp lực lạm phát ngày càng gia tăng, theo cựu thành viên Hội đồng Chính sách của BOJ, Makoto Sakurai.

Ông Makoto Sakurai kỳ vọng, ngân hàng trung ương có thể nâng lãi suất khoảng ba tháng một lần, đưa lãi suất chính sách từ 1,25% hiện nay lên 2% vào khoảng tháng 6/2027. Theo lộ trình dự báo ông đưa ra, BOJ nhiều khả năng tăng tiếp lên 1,5% vào cuối năm nay, lên 1,75% trong quý I/2027 và đạt 2% vào tháng 6/2027.

Đây là kịch bản thắt chặt mạnh hơn đáng kể so với mặt bằng dự báo trước đó. Sau cuộc họp tháng 9, các nhà kinh tế trong khảo sát của Reuters dự kiến BOJ nâng lãi suất lên 1,5% vào cuối tháng 3/2027 và 1,75% trong quý II/2027, trong khi phần lớn cho rằng mức lãi suất cuối chu kỳ ít nhất là 1,75%.

BOJ vừa nâng lãi suất thêm 25 điểm cơ bản lên 1,25% trong cuộc họp tuần trước, mức cao nhất trong 31 năm. Theo ông Sakurai, thay đổi quan trọng nằm ở chính cách BOJ nhìn nhận rủi ro giá cả. Nếu trước đây ngân hàng trung ương tập trung tạo ra lạm phát bền vững sau nhiều năm giảm phát, trọng tâm hiện nay đang chuyển sang ngăn lạm phát vượt quá mục tiêu 2%. Ông mô tả đây là một sự chuyển hướng căn bản trong cách tiếp cận chính sách.

Áp lực lớn nhất đến từ chi phí năng lượng. Sakurai ước tính chi phí nhập khẩu dầu thô của Nhật Bản đã tăng khoảng 70-80% trong những tháng gần đây so với trước khi cuộc xung đột Mỹ - Iran xảy ra vào tháng 2. Theo ông, lạm phát tiêu dùng có thể vượt 3% vào cuối năm nay và kéo dài sang đầu năm 2027.

Nếu BOJ điều chỉnh mạnh dự báo lạm phát trong báo cáo triển vọng tháng 10, ông Sakurai cho rằng khả năng tăng lãi suất ngay trong tháng 10 cũng không thể loại trừ, thay vì chờ đến tháng 12. Cuộc họp chính sách tiếp theo của BOJ dự kiến diễn ra ngày 29-30/10.

Ngoài năng lượng, đồng yen yếu và nhu cầu mạnh liên quan đến trí tuệ nhân tạo cũng đang hỗ trợ lợi nhuận của các doanh nghiệp sản xuất, qua đó củng cố hoạt động kinh tế và tạo thêm áp lực giá từ phía cầu.

Vì sao yen vẫn khó mạnh lên?

Điểm đáng chú ý là một chu kỳ tăng lãi suất nhanh hơn chưa chắc đủ để kéo đồng yen đi lên rõ rệt. Sau lần tăng lãi suất tháng 9, yen vẫn suy yếu khi nhà đầu tư cho rằng thông điệp của BOJ chưa đủ cứng rắn, đồng thời chú ý đến hai thành viên bất đồng theo hướng thận trọng hơn.

Trong phiên 24/9, đồng yen hồi nhẹ nhưng vẫn ở vùng yếu, với USD giao dịch quanh 158,18 yen, sau khi có lúc lên 158,49 yen, mức cao nhất kể từ ngày 3/9. Bộ trưởng Tài chính Nhật Bản Satsuki Katayama cho biết các nguyên tắc làm cơ sở cho đợt can thiệp tỷ giá phối hợp Nhật–Mỹ hồi tháng 7 vẫn được duy trì, cho thấy khả năng phối hợp hành động tiếp tục được thị trường theo dõi sát. Đồng USD cùng lúc giữ gần mức cao nhất hai tháng, được hỗ trợ bởi lợi suất trái phiếu Mỹ cao và kỳ vọng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ tiếp tục tăng lãi suất.

Khoảng cách lãi suất Mỹ-Nhật vì vậy vẫn là lực cản đối với yen. Ngay cả sau đợt tăng mới nhất, lãi suất 1,25% của BOJ vẫn thấp xa so với biên độ 3,75-4,00% của Fed. Nếu lãi suất Mỹ tiếp tục tăng, chênh lệch lợi suất giữa hai nền kinh tế có thể tiếp tục gây sức ép lên đồng tiền Nhật.

Sakurai cũng cho rằng, các nhà đầu tư sẽ tiếp tục bán đồng yen và trái phiếu Chính phủ Nhật Bản (JGB), do kỳ vọng Thủ tướng Sanae Takaichi sẽ tiếp tục theo đuổi chính sách tài khóa mở rộng.

“Đồng yen sẽ không phục hồi trừ khi chính sách tài khóa của Thủ tướng Takaichi thay đổi. Ngay cả khi BOJ tăng lãi suất mạnh tay, cùng lắm điều đó chỉ có thể làm chậm đà giảm của đồng yen”, ông nói.

Thị trường trái phiếu đang cho thấy mức độ nhạy cảm ngày càng lớn với rủi ro lạm phát. Ngày 24/9, lợi suất trái phiếu Chính phủ Nhật Bản kỳ hạn 10 năm tăng 10 điểm cơ bản lên 3,075%, cao nhất kể từ tháng 8/1996; lợi suất kỳ hạn 5 năm cũng tăng lên mức kỷ lục 2,375%.

Vấn đề với BOJ là yen yếu làm hàng nhập khẩu, đặc biệt là năng lượng, trở nên đắt hơn và có thể tiếp tục kéo lạm phát lên. Nếu vòng phản hồi này kéo dài, chính đồng yen yếu lại có thể trở thành lý do buộc BOJ tăng lãi suất nhanh hơn.