Đa Độ đưa dữ liệu thời gian thực vào quản lý, vận hành thủy lợi

Từ quan trắc tự động, giám sát từ xa đến điều hành tập trung, Công ty Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên Khai thác công trình thủy lợi Đa Độ (Hải Phòng) đang từng bước số hóa hoạt động quản lý, vận hành hệ thống thủy lợi. Việc đưa dữ liệu thời gian thực vào điều hành không chỉ nâng cao hiệu quả quản trị mà còn giúp doanh nghiệp chủ động ứng phó thiên tai, phục vụ sản xuất và đời sống người dân. Đây là một trong những cách doanh nghiệp cụ thể hóa tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia

Trong đợt bão số 4 (NARRA) từ ngày 21 đến 27/8/2026, Công ty duy trì lực lượng trực 24/24 giờ, thường xuyên cập nhật diễn biến thời tiết, lượng mưa, mực nước và kiểm tra các vị trí xung yếu. Với hệ thống gồm 72 cống dưới đê, 154 trạm bơm và gần 600 công trình trên kênh, công tác vận hành trong điều kiện mưa lớn đòi hỏi theo dõi liên tục và xử lý nhanh các tình huống phát sinh.

Bên cạnh lực lượng trực tiếp tại công trình, hệ thống công nghệ đã trở thành công cụ hỗ trợ quan trọng trong điều hành. Các thông số về mực nước, lượng mưa, độ mặn và tình trạng vận hành công trình được cập nhật, truyền về hệ thống quản lý, giúp cán bộ kỹ thuật theo dõi diễn biến và kịp thời điều chỉnh phương án vận hành.

Tại 7 trạm khai thác công trình thủy lợi và 2 Đội Quản lý sông trục, lực lượng chuyên môn duy trì kết nối thường xuyên với lãnh đạo Công ty. Việc kết hợp giữa giám sát trực tiếp và dữ liệu từ xa giúp rút ngắn thời gian xử lý, nâng cao khả năng ứng phó trong điều kiện thời tiết bất thường, góp phần bảo đảm an toàn công trình, tiêu thoát nước và hạn chế thiệt hại do thiên tai.

Theo Công ty Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên Khai thác công trình thủy lợi Đa Độ, chuyển đổi số đang được triển khai theo hướng thay đổi phương thức quản lý, từ phụ thuộc nhiều vào kiểm tra thủ công sang quản trị dựa trên dữ liệu và giám sát từ xa.

Đến nay, Công ty đã lắp đặt 52 điểm quan trắc mực nước tự động, 4 điểm giám sát hoạt động của trạm bơm, 4 trạm đo mưa tự động và 2 trạm đo mặn tự động tại cống đầu mối Trung Trang. Phòng điều hành trung tâm được xây dựng để quản lý, vận hành từ xa các cống thủy lợi bằng thiết bị sử dụng năng lượng mặt trời. Hiện 28 cống thủy lợi trọng điểm được vận hành từ phòng điều hành, góp phần tăng tần suất vận hành, thau đảo nguồn nước và nâng cao chất lượng nguồn nước. Giải pháp này đã được Cục Sở hữu trí tuệ cấp bằng độc quyền giải pháp hữu ích.

Cùng với hệ thống thiết bị, Công ty xây dựng bản đồ quản lý trực tuyến theo từng chuyên đề, gồm quản lý công trình, đơn vị dùng nước, xả thải, lịch sử sửa chữa, nhân lực và hồ sơ sửa chữa. Dữ liệu được cập nhật về phòng điều hành trung tâm, phục vụ theo dõi, phân tích và điều hành hệ thống.

Ông Đỗ Văn Trãi, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty, cho biết việc ứng dụng khoa học kỹ thuật và chuyển đổi số được gắn trực tiếp với hoạt động quản lý, vận hành và sản xuất kinh doanh. Dữ liệu từ các thiết bị giúp cán bộ kỹ thuật nắm bắt tình hình nhanh hơn, chủ động xử lý các tình huống và nâng cao hiệu quả vận hành.

Theo ông Trãi, chuyển đổi số trong doanh nghiệp thủy lợi không đơn thuần là đầu tư thêm thiết bị mà quan trọng hơn là thay đổi phương thức quản trị. Khi dữ liệu được thu thập, truyền tải và giám sát từ xa, cán bộ kỹ thuật có thể giảm thời gian kiểm tra thủ công, tập trung vào phân tích dữ liệu, nhận diện nguy cơ, xử lý sự cố và tối ưu hóa vận hành.

Tại Trạm khai thác công trình thủy lợi Trung Trang, các thiết bị theo dõi mực nước tự động, đo độ mặn và đóng, mở tự động cửa thu, xả tại các cống điều tiết đã được đưa vào sử dụng. Thông số về cao độ mực nước, độ mặn và tình trạng đóng, mở cửa cống được truyền trực tiếp theo thời gian thực về phần mềm quản lý trên máy tính và điện thoại.

Ông Đỗ Văn Công, Trưởng Trạm khai thác công trình thủy lợi Trung Trang, cho biết trước đây nhân viên phải trực tiếp đến từng cống để đọc mực nước, đo độ mặn và đóng, mở cửa bằng sức người. Hiện nay, nhiều thao tác có thể thực hiện qua máy tính hoặc điện thoại, trong khi dữ liệu được cập nhật liên tục, giúp việc ra quyết định vận hành nhanh chóng và chính xác hơn.

Việc số hóa dữ liệu, giám sát và vận hành từ xa cũng góp phần tối ưu nguồn nhân lực, giảm các lượt kiểm tra không cần thiết, đồng thời tạo cơ sở điều chỉnh chế độ vận hành, hạn chế tiêu hao năng lượng và chi phí sản xuất.

Bà Phạm Thị Đào, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường, đánh giá Công ty Thủy lợi Đa Độ đã chủ động áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật và chuyển đổi số trong quản lý, vận hành. Qua kiểm tra thực tế, mô hình quản lý theo hướng hiện đại, đặc biệt là ứng dụng công nghệ giám sát từ xa, cho thấy hiệu quả rõ nét.

Theo bà Phạm Thị Đào, những giải pháp này không chỉ góp phần tiết giảm chi phí, nhân lực và năng lượng mà còn tạo nền tảng nâng cao năng lực quản lý, tăng tính chủ động trong vận hành và từng bước hình thành phương thức quản trị dựa trên dữ liệu.

Việc đưa dữ liệu thời gian thực vào quản lý hệ thống thủy lợi Đa Độ vì vậy đang mở ra hướng vận hành linh hoạt, chính xác hơn, đồng thời cụ thể hóa yêu cầu đẩy mạnh khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, đáp ứng tốt hơn yêu cầu phòng, chống thiên tai và phục vụ sản xuất, dân sinh.