Đà Nẵng định hướng thu hoạch 60 tấn củ sâm Ngọc Linh mỗi năm

Nghị quyết xác định phát triển sâm Ngọc Linh và dược liệu không chỉ là nhiệm vụ kinh tế mà còn là nhiệm vụ chính trị quan trọng, gắn với bảo vệ rừng, bảo tồn đa dạng sinh học, phát triển kinh tế xanh và bảo đảm sinh kế bền vững cho người dân, nhất là đồng bào dân tộc thiểu số.

Thời gian qua, Đà Nẵng đã triển khai nhiều giải pháp bảo tồn nguồn gen, phát triển vùng trồng, nghiên cứu khoa học, xây dựng thương hiệu và xúc tiến đầu tư đối với sâm Ngọc Linh cùng các loài cây dược liệu khác.

Vùng định hướng bảo tồn, phát triển sâm Ngọc Linh và dược liệu trên địa bàn TP có diện tích khoảng 100.000 ha. Trong đó, diện tích đã triển khai trồng khoảng 1.000 ha sâm Ngọc Linh, tương đương 5,9% diện tích quy hoạch và 3.000 ha các loài cây dược liệu khác, tương đương 4,2%.

Khu vực vùng trồng sâm gốc Tắk Ngo. (Ảnh: Tấn Việt)

Nghị quyết xác định lấy sâm Ngọc Linh làm cây chủ lực, đồng thời phát triển các loài dược liệu khác theo hướng sản xuất hàng hóa, có liên kết chặt chẽ từ khâu bảo tồn giống, sản xuất nguyên liệu đến chế biến và tiêu thụ.

Trong đó, người dân, nhất là đồng bào dân tộc thiểu số, được xác định là chủ thể của quá trình phát triển. Việc bảo tồn, phát huy tri thức bản địa, bản sắc văn hóa và hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, doanh nghiệp với cộng đồng được đặt lên hàng đầu.

Yêu cầu xuyên suốt là phát triển dược liệu phải đi đôi với quản lý, bảo vệ và phát triển rừng, bảo tồn đa dạng sinh học, nguồn gen quý; sử dụng bền vững tài nguyên rừng, không làm suy thoái hệ sinh thái và suy giảm chức năng của rừng.

Theo mục tiêu đề ra, đến năm 2030, Đà Nẵng phấn đấu phát triển vùng trồng sâm Ngọc Linh tại các xã Trà Linh, Trà Tập, Trà Leng, Nam Trà My, Trà Vân và những vùng di thực phù hợp, đạt tổng diện tích 8.400 ha.

Sản lượng sâm Ngọc Linh củ đạt từ 60 tấn/năm, diện tích khai thác khoảng 300 ha/năm. Đặc biệt, tỷ lệ sản phẩm chế biến sâu phải đạt ít nhất 30% giá trị sản phẩm.

Đây là mục tiêu thể hiện sự chuyển hướng từ phát triển vùng trồng đơn thuần sang nâng cao giá trị toàn chuỗi sản phẩm. Thay vì chủ yếu tiêu thụ nguyên liệu thô, TP hướng đến hình thành các cơ sở nghiên cứu, sản xuất và chế biến hiện đại, tạo ra những sản phẩm có giá trị gia tăng cao, đáp ứng yêu cầu của thị trường trong nước và quốc tế.

Để bảo đảm nguồn giống phục vụ phát triển vùng nguyên liệu, Nghị quyết đặt mục tiêu nâng cấp 2 cơ sở bảo tồn nguồn giống gốc sâm Ngọc Linh tại Trạm dược liệu Trà Linh và Trại sâm Tắk-Ngo, bảo đảm năng lực sản xuất ít nhất 600.000 cây giống đạt tiêu chuẩn mỗi năm.

Đối với các loài dược liệu khác, Đà Nẵng phấn đấu hình thành vùng nguyên liệu tập trung đối với 30 loài ưu tiên, tổng diện tích khoảng 6.000 ha. Đồng thời, 50% cơ sở sản xuất, chế biến sản phẩm dược liệu đáp ứng tiêu chuẩn GMP-WHO; 100% diện tích trồng sâm Ngọc Linh và dược liệu được quản lý, truy xuất nguồn gốc.

Song song với phát triển vùng nguyên liệu, Đà Nẵng sẽ từng bước đầu tư hạ tầng trung tâm công nghiệp dược liệu tại các khu công nghiệp trên địa bàn, ưu tiên Khu kinh tế mở Chu Lai.

Hệ thống giao thông, điện, thông tin liên lạc và hạ tầng kết nối vùng nguyên liệu với cơ sở chế biến cũng được xác định là những hạng mục cần ưu tiên đầu tư.

Đến năm 2045, Đà Nẵng phấn đấu duy trì diện tích trồng sâm Ngọc Linh đạt 10.000 ha, trong đó 35 - 40% diện tích được chứng nhận GACP-WHO; tỷ lệ sản phẩm chế biến sâu đạt ít nhất 80% giá trị sản phẩm. Ít nhất 30% diện tích và sản lượng dược liệu trong vùng quy hoạch đạt tiêu chuẩn GACP-WHO.