Đa số chuyên gia vẫn dự báo Fed không tăng lãi suất trong năm nay

Mặt ngoài trụ sở Fed ở Washington DC - Ảnh: NYTimes.

Dự báo này không khớp với kỳ vọng của thị trường, khi giới giao dịch đang nghiêng về khả năng Fed có ít nhất một đợt tăng lãi suất trước khi năm 2026 kết thúc.

Nhiều nhà kinh tế tham gia cuộc khảo sát nhận định rằng sau loạt số liệu tích cực gần đây của kinh tế Mỹ, báo cáo chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 8 - theo dự kiến sẽ được Bộ Lao động Mỹ công bố vào ngày thứ Sáu (11/9) - sẽ đóng vai trò quan trọng giúp họ củng cố nhận định về lộ trình lãi suất trong thời gian tới.

Mức độ chắc chắn mà các nhà kinh tế gán cho dự báo của họ về lãi suất Fed đã giảm đáng kể từ khi Chủ tịch Fed Kevin Warsh áp dụng chính sách hạn chế hoặc không đưa ra định hướng về các động thái tiếp theo của ngân hàng trung ương quyền lực nhất thế giới này.

Tuy nhiên trao đổi với Reuters, một số chuyên gia nhấn mạnh rằng so với lần khảo sát trước, số người dự báo Fed sẽ tăng lãi suất trong năm nay trong lần khảo sát này đã tăng lên. Bởi vậy, trong thời gian từ nay tới trước cuộc họp ngày 15-16/9 của Fed, sự đồng thuận rằng Fed sẽ giữ nguyên lãi suất cho tới hết năm hoàn toàn có khả năng chuyển thành một sự đồng thuận rằng Fed sẽ tăng lãi suất.

"Nếu mọi thứ diễn ra đúng như dự báo, Fed sẽ giữ nguyên lãi suất vào tuần tới. Nhưng nếu dữ liệu lạm phát bất ngờ tăng cao, Fed sẽ không chần chừ mà nhiều khả năng sẽ bắt đầu một chu kỳ tăng lãi suất”, ông Eli Nir, chuyên gia kinh tế về thị trường Mỹ tại ngân hàng đầu tư TD Securities, nhận định.

Trong cuộc thăm dò của Reuters tiến hành từ ngày 4-9/9, có 65 trong số 93 nhà kinh tế tham gia khảo sát, tương đương tỷ lệ khoảng 70%, dự báo lãi suất quỹ liên bang sẽ được giữ nguyên ở khoảng 3,5-3,75% trong cuộc họp vào tuần tới. Tỷ lệ này vẫn là một đa số lớn, nhưng đã giảm so với mức 90% đưa ra câu trả lời tương tự trong cuộc khảo sát tháng 8.

Số nhà kinh tế còn lại dự báo lãi suất sẽ tăng 0,25 điểm phần trăm, và nếu dự báo này trở thành hiện thực, đây sẽ là đợt tăng đầu tiên của Fed kể từ tháng 7/2023.

Khoảng 56% số nhà kinh tế đưa ra câu trả lời trong cuộc khảo sát, cụ thể là 52 trong số 93 người, dự báo lãi suất sẽ được giữ nguyên trong toàn bộ thời gian còn lại của năm nay, giảm so với mức 80% của những tháng gần đây.

Số còn lại dự báo sẽ có ít nhất một đợt tăng lãi suất, tỷ lệ cao hơn gấp đôi so với tháng trước.

Ủy ban Thị trường mở Liên bang (FOMC), bộ phận hoạch định chính sách của Fed - đã có sự chia rẽ sâu sắc tại cuộc họp ngày 28-29/7, khi ba thành viên ủng hộ việc tăng lãi suất và các thành viên còn lại nhất trí giữ nguyên lãi suất. Bài phát biểu của Chủ tịch Warsh tại hội nghị kinh tế thường niên của Fed ở Jackson Hole, Wyoming vào tháng trước, được giới quan sát đánh giá rộng rãi là mang quan điểm cứng rắn về chính sách tiền tệ.

Kết hợp với việc giá dầu thô giao sau tăng mạnh trở lại mức trên 100 USD/thùng trong phiên giao dịch ngày 10/9 do xung đột tại Trung Đông leo thang trở lại, thị trường tài chính hiện đang tính đến khả năng Fed có hai đợt tăng lãi suất trong thời gian từ nay đến tháng 3/2027. Trong đó, xác suất Fed tăng lãi suất trong tuần tới đang ở mức 60% - theo dữ liệu từ công cụ FedWatch Tool của sàn CME.

Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 2 năm - kỳ hạn có độ nhạy cảm cao với lãi suất - đã tăng khoảng 20 điểm cơ bản kể từ sau bài phát biểu của ông Warsh tại Jackson Hole, trong khi lợi suất của kỳ hạn 10 năm đang tiến ngày càng gần hơn đến mức tâm lý 5%.

Các quan chức trong chính quyền Tổng thống Donald Trump đã khẳng định rõ ràng rằng mức lợi suất 5% của trái phiếu kho bạc kỳ hạn 10 năm là giới hạn mà họ không muốn bị vượt qua. Lợi suất trái phiếu kho bạc càng tăng cao đồng nghĩa áp lực chi phí tiền lãi nợ công đối với Chính phủ Mỹ càng lớn.

Ông Stephen Stanley, nhà kinh tế trưởng về thị trường Mỹ tại ngân hàng Santander, nói với Reuters: "Theo quan điểm của tôi, việc Chủ tịch Warsh thể hiện lập trường cứng rắn tại Jackson Hole đồng nghĩa với khả năng cao sẽ có một đợt tăng lãi suất trong tháng này, trừ khi dữ liệu CPI được công bố vào thứ Sáu cho thấy sự suy yếu đáng kể của lạm phát”.

Tháng 9 là thời điểm quan trọng đối với Fed trong những năm gần đây. Cơ quan này đã khởi động chu kỳ nới lỏng chính sách mới nhất vào tháng 9/2024 và nối lại việc cắt giảm lãi suất vào tháng 9 năm ngoái sau khoảng 8 tháng tạm dừng.

Một cuộc thăm dò khác của Reuters về dữ liệu CPI sắp tới đưa ra dự báo mức tăng 0,4% của chỉ số so với tháng trước, cao hơn mức tăng 0,1% ghi nhận vào tháng 7. Lạm phát so với cùng kỳ năm ngoái được dự báo sẽ duy trì ổn định ở mức 3,4%.

Tốc độ lạm phát trong nền kinh tế Mỹ đo bằng chỉ số giá tiêu dùng cá nhân (PCE) - thước đo lạm phát chính của Fed - vẫn cao hơn nhiều so với mục tiêu 2% của ngân hàng trung ương này và đã đã ở trong tình trạng cao hơn mục tiêu trong hơn 5 năm qua. Tình trạng lạm phát cao dai dẳng gây áp lực chính trị lên Tổng thống Trump và Đảng Cộng hòa của ông, trong bối cảnh đảng này đang nỗ lực nhằm duy trì quyền kiểm soát lưỡng viện Quốc hội tại cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11.

Gần đây, chính quyền ông Trump đã nối lại chiến dịch gây sức ép đòi Fed giảm lãi suất. Tuần trước, ông Trump dọa áp đặt các biện pháp hạn chế thương mại trên diện rộng nếu Fed không cắt giảm lãi suất.

Cũng trong cuộc khảo sát về lạm phát mới nhất của Reuters, các nhà kinh tế dự báo dự báo lạm phát PCE hàng năm sẽ ở mức 3,5% trong năm nay và 2,4% vào năm 2027 - không thay đổi so với dự báo đưa ra trong khảo sát vào tháng trước - đồng thời nhận định lạm phát khó có thể quay trở lại mức mục tiêu 2% của Fed trước năm 2028.

Tỷ lệ thất nghiệp trong nền kinh tế Mỹ được dự báo sẽ duy trì ở mức gần 4,1% hiện nay.