Đại biểu đề xuất ý kiến thiểu số vẫn nên được xem xét, giải trình minh bạch

ĐB Nguyễn Thanh Sang (TPHCM). Ảnh: QUANG PHÚC

ĐB Nguyễn Thanh Sang (TPHCM) nhìn nhận, người dân rất có nhu cầu đóng góp ý kiến trong các lĩnh vực chuyên ngành ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống, như quy hoạch, đất đai, bồi thường, hỗ trợ tái định cư, bảo vệ môi trường. Do đó, dự thảo luật cần quy định rõ đối tượng, phạm vi, hình thức và trách nhiệm tổ chức lấy ý kiến. Đặc biệt, phải xác định rõ hệ quả pháp lý (quyền kiến nghị, khiếu nại của người dân hoặc trách nhiệm giải trình của cơ quan chức năng trong những trường hợp không tổ chức lấy ý kiến).

“Những ý kiến thiểu số (dưới 50%), nhưng có căn cứ pháp lý và thực tiễn hợp lý, phải được xem xét và giải trình minh bạch”, ĐB đề nghị.

ĐB Triệu Lệ Khánh (TPHCM). Ảnh: QUANG PHÚC

ĐB Triệu Lệ Khánh (TPHCM) tán thành việc sửa đổi luật nhằm cụ thể hóa chủ trương của Đảng theo phương châm "Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng". ĐB cũng ghi nhận tích cực các điểm mới trong dự thảo quy định trách nhiệm phản hồi và xử lý kiến nghị, giúp người dân chuyển từ trạng thái chỉ "được gửi ý kiến" sang trạng thái "được biết cơ quan chức năng đã xử lý ý kiến đó như thế nào".

Song, ĐB cũng cho rằng, các quy định về đầu mối chịu trách nhiệm hiện còn nằm phân tán ở nhiều điều khoản trong dự thảo. ĐB đề xuất xác định rõ một cơ quan chịu trách nhiệm đến cùng đối với ý kiến, kiến nghị của người dân, để nhân dân và MTTQ có cơ sở giám sát thực chất.

Đại biểu dự phiên họp tổ ĐB Quốc hội TPHCM. Ảnh: QUANG PHÚC

ĐB Nguyễn Ngọc Việt (Hà Nội) cho rằng, luật sửa đổi lần này cần giải quyết một vấn đề căn bản: Làm thế nào để người dân thực sự làm chủ những công việc của cộng đồng mình, thay vì chỉ được tham gia các cuộc họp, đóng góp ý kiến rồi chờ quyết định?

Theo ĐB, chủ trương của Đảng về phát huy quyền làm chủ của nhân dân, xây dựng các mô hình tự quản, tự chủ, tự giám sát ở cộng đồng dân cư cần được thể chế hóa thành những quyền cụ thể, có điều kiện thực hiện và có cơ chế bảo đảm. Từ thực tiễn cơ sở, đặc biệt tại một đô thị lớn như Hà Nội, ĐB đề nghị phải làm rõ thực quyền tự quản của cộng đồng dân cư, vì dự thảo vẫn quá khái quát.

“Chẳng hạn, một tổ dân phố muốn cải tạo ngõ xóm bằng nguồn đóng góp tự nguyện, tổ chức quản lý không gian sinh hoạt chung hoặc giải quyết vấn đề vệ sinh môi trường. Đâu là việc cộng đồng được tự quyết? Đâu là việc phải do chính quyền quyết định? Trách nhiệm hỗ trợ của chính quyền đến đâu?”, ĐB nêu vấn đề.

ĐB Nguyễn Ngọc Việt (Hà Nội). Ảnh: PHAN THẢO

Theo ĐB Nguyễn Ngọc Việt, nếu không phân định rõ, rất dễ xảy ra hai khuynh hướng: hoặc đẩy những việc thuộc trách nhiệm quản lý nhà nước cho dân tự lo; hoặc việc gì dân cũng phải chờ chính quyền cho ý kiến.