Đại biểu Quốc hội cảnh báo nguy cơ trẻ em bị xâm hại bằng công nghệ trên môi trường mạng

Chiều 30/10, thảo luận về kinh tế - xã hội tại Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI, đại biểu Nguyễn Văn Huy (Đoàn ĐBQH tỉnh Hưng Yên) cảnh báo những rủi ro ngày càng tinh vi đối với trẻ em trên môi trường mạng, trong đó có tình trạng giả mạo hình ảnh, giọng nói để lừa đảo, xâm hại. Đại biểu đề nghị hoàn thiện cơ chế bảo vệ và làm rõ trách nhiệm của các nền tảng số.

Phiên thảo luận về kinh tế - xã hội tại Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI chiều 30/10. Ảnh: Media Quốc hội

Trẻ em đối mặt nhiều nguy cơ trên không gian mạng; không thể chỉ trông chờ gia đình, nhà trường

Đại biểu Nguyễn Văn Huy cho biết, cử tri còn quan tâm đến chất lượng bữa ăn bán trú, bạo lực học đường, thuốc lá điện tử và đặc biệt là tác động của nội dung độc hại trên môi trường mạng đối với trẻ em.

Theo đại biểu, chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo mở ra nhiều cơ hội học tập, tiếp cận tri thức, phát triển ngoại ngữ, kỹ năng công nghệ và sáng tạo. Tuy nhiên, trẻ em đang bước vào môi trường số nhanh hơn khả năng bảo vệ của gia đình, nhà trường, pháp luật và các nền tảng. Trong khi chưa đủ nhận thức, kỹ năng nhận diện rủi ro, các em có thể trở thành đối tượng bị bắt nạt, dụ dỗ, xâm hại và thao túng tâm lý.

Kẻ xấu có thể giả danh bạn bè, người nổi tiếng để tạo lòng tin, dụ trẻ cung cấp hình ảnh riêng tư rồi đe dọa, khống chế. Những bức ảnh bị chế giễu, video phát tán trong nhóm lớp có thể nhanh chóng lan rộng, khiến trẻ bị xúc phạm, cô lập ngay cả khi đã rời khỏi trường học.

Đáng lo ngại, hình ảnh trẻ có thể bị ghép vào nội dung nhạy cảm; giọng nói, hình ảnh người thân bị giả mạo để lừa đảo. Theo đại biểu, điều đáng sợ không chỉ là nội dung giả mà còn là những tổn thương, sự kỳ thị thật mà trẻ phải gánh chịu.

Đại biểu cho rằng, việc khuyến cáo trẻ không kết bạn với người lạ, không chia sẻ thông tin cá nhân hay yêu cầu cha mẹ giám sát chặt chẽ là chưa đủ. Gia đình khó kiểm soát toàn bộ nội dung mà thuật toán liên tục đề xuất, trong khi trẻ em chưa thể nhận diện mọi thủ đoạn tinh vi.

Nếu nền tảng chưa ngăn được người lạ tiếp cận trẻ, chưa xử lý kịp thời nội dung độc hại thì trách nhiệm bảo vệ không thể chỉ đặt lên gia đình và nhà trường. Không thể đòi hỏi trẻ tự bảo vệ mình trước những rủi ro mà ngay cả người trưởng thành cũng khó nhận diện.

ĐBQH Nguyễn Văn Huy - Đoàn Hưng Yên. Ảnh: Media Quốc hội

Đại biểu Nguyễn Văn Huy nhận định, vấn đề không phải là có nên cho trẻ tiếp cận Internet hay không, mà là làm thế nào để các em được hưởng lợi từ công nghệ mà không phải đánh đổi sự an toàn, sức khỏe tinh thần và quyền riêng tư.

Làm rõ trách nhiệm của các nền tảng số

Đề cập việc triển khai Quyết định số 468/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về Chương trình bảo vệ và hỗ trợ trẻ em phát triển trên môi trường mạng giai đoạn 2026-2030, đại biểu cho rằng cơ chế phối hợp, phân định trách nhiệm, bố trí nguồn lực và ràng buộc trách nhiệm của các nền tảng số vẫn cần được tăng cường.

Đại biểu kiến nghị Quốc hội tiếp tục hoàn thiện pháp luật về trẻ em, an ninh mạng, bảo vệ dữ liệu cá nhân và trách nhiệm của nền tảng số; tăng cường giám sát thực hiện Chương trình, làm rõ nghĩa vụ ngăn chặn, gỡ bỏ nội dung xâm hại, xử lý phản ánh và phối hợp với cơ quan chức năng.

Đối với Chính phủ, cần phân công rõ cơ quan chủ trì, bố trí nguồn lực, xác định thời hạn và kết quả thực hiện; xây dựng quy trình phối hợp thống nhất từ tiếp nhận tin báo, xác minh, bảo vệ nạn nhân đến xử lý vi phạm. Các cơ quan chức năng, địa phương cần tăng cường điều tra tội phạm mạng, hỗ trợ nạn nhân, giáo dục kỹ năng an toàn số, phòng chống bắt nạt trực tuyến và hỗ trợ tâm lý học đường.

Đại biểu Nguyễn Văn Huy nhấn mạnh, nội dung độc hại có thể lan truyền chỉ trong vài giây, nhưng khắc phục hậu quả có thể kéo dài nhiều ngày, nhiều tháng, thậm chí để lại tổn thương không thể xóa nhòa. Vì vậy, cần chủ động thiết lập cơ chế bảo vệ đủ mạnh ngay từ đầu, không để trẻ em phải trả giá cho những rủi ro mà các em chưa đủ khả năng tự bảo vệ mình./.