Đề cao năng lực tư duy độc lập trong đào tạo nhân lực ngành Luật

GS.TS Võ Khánh Vinh chia sẻ các vấn đề trong đào tạo nhân lực ngành Luật. Ảnh: Hà An.

Sáng 30/10, Trường Đại học Gia Định tổ chức Hội thảo quốc gia “Trí tuệ nhân tạo (AI) và những tác động đến lĩnh vực pháp luật”. Hội thảo quy tụ các nhà khoa học, giảng viên, chuyên gia pháp lý, đại diện cơ quan tư pháp, luật sư và doanh nghiệp, cùng phân tích những cơ hội, thách thức tác động đến việc xây dựng, thực thi chính sách luật pháp, đào tạo nhân lực ngành Luật... trong bối cảnh AI phát triển mạnh mẽ.

Phát biểu đề dẫn hội thảo ,GS.TS Võ Khánh Vinh, nguyên Phó Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam, Phó Chủ tịch Hội đồng Giáo sư ngành Luật cho biết, từ khi AI xuất hiện và thâm nhập sâu vào đời sống xã hội đã tác động mạnh mẽ đến nhiều lĩnh vực, trong đó có cả pháp luật.

Với công cụ AI, con người có thể sử dụng để phát hiện mâu thuẫn chồng chéo và khoảng trống pháp luật khi rà soát hàng chục nghìn văn bản. Bên cạnh đó, AI có thể phân tích dữ liệu, đánh giá tác động chính sách, hỗ trợ rà soát và hệ thống hóa văn bản, hỗ trợ tổ chức thi hành pháp luật, hỗ trợ nghiên cứu, đào tạo nhân lực pháp luật…

Trường Đại học Gia Định tặng quà lưu niệm cho các chuyên gia tham dự hội thảo. Ảnh: GDU.

Về đào tạo nhân lực, GS Vinh nhận định, AI làm thay đổi căn bản đào tạo pháp luật và yêu cầu với nguồn nhân lực pháp luật hiện nay. Sự phát triển của AI đặt ra yêu cầu cao hơn cho nhà trường trong xây dựng mục tiêu, nội dung, phương pháp đào tạo Luật.

Ông cho rằng, trong bối cảnh hiện nay, đào tạo nhân lực pháp luật không chỉ là truyền đạt tri thức theo phương pháp truyền thống theo kiểu “đọc văn bản luật” mà phải hình thành cho người học tư duy pháp lý, năng lực phân tích, lập luận, khả năng nghiên cứu, sử dụng dữ liệu và công cụ AI. “Người học cần phải biết kiểm chứng kết quả do AI tạo ra, cùng với gắn trách nhiệm và đạo đức với những kết quả này”, GS Vinh nói.

Không phủ nhận năng lực vượt trội của AI trong đào tạo, GS Võ Khánh Vinh dẫn chứng, trí tuệ nhân tạo được xem là công cụ đắc lực trong cá thể hóa học tập, xây dựng tình huống, mô phỏng vụ việc, nghiên cứu án lệ…

Tuy nhiên, AI không thể thay thế quá trình hình thành tư duy pháp lý độc lập, các sáng kiến, ý tưởng của người nghiên cứu. Do đó, GS Vinh cho rằng, vấn đề trung tâm của đào tạo ngành Luật trong thời đại AI, không chỉ dừng ở việc có sử dụng AI hay không mà là sử dụng AI như thế nào để nâng cao năng lực người học mà không làm suy giảm tư duy độc lập, năng lực nghiên cứu và trách nhiệm của người học.

“Nghiên cứu và đào tạo nhân lực ngành Luật cần đổi mới để cả thầy và người học cùng tiến khi sử dụng AI. Mở rộng ra, Việt Nam cần xây dựng hệ sinh thái pháp luật, nguồn nhân lực pháp lý để vừa phát triển AI vừa kiểm soát rủi ro và bảo vệ con người trước sự tác động của trí tuệ nhân tạo”, GS Vinh nói.

Hội thảo có sự tham gia của nhiều nhà khoa học, chuyên gia, doanh nghiệp. Ảnh: GDU.

Theo PGS.TS. Luật sư Bùi Kim Hiếu, Trưởng Khoa Khoa học xã hội và Ngôn ngữ Quốc tế (Trường Đại học Gia Định), trong giáo dục Luật, sự phổ biến của AI buộc các cơ sở đào tạo phải nhìn lại phương pháp giảng dạy và cách đánh giá kết quả học tập của sinh viên.

Trường Đại học Gia Định đang từng bước xây dựng, nâng cấp hệ thống Smart LMS nhằm hỗ trợ cá nhân hóa lộ trình học tập và tăng cường khả năng tiếp cận học liệu số của sinh viên. Học liệu số là các bài giảng, video giảng dạy, tài liệu học tập và thực hiện các hoạt động luyện tập, kiểm tra trên hệ thống Smart LMS.

Công cụ về AI được định hướng sử dụng nhằm hỗ trợ quá trình học tập, giúp người học tăng cường luyện tập và tiếp nhận phản hồi nhưng không thay thế vai trò chủ động của sinh viên.