Ngưỡng 10 tỷ đồng là 'điểm gãy' để hỗ trợ thuế cho doanh nghiệp nhỏ và hộ kinh doanh

Chiều 22/8, Quốc hội thảo luận tại hội trường về dự án Nghị quyết của Quốc hội giảm thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp với cá nhân và doanh nghiệp.

Làm rõ cơ sở lựa chọn mức doanh thu 10 tỷ đồng

Giải trình, làm rõ các nội dung đại biểu Quốc hội quan tâm, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, qua các ý kiến phát biểu tại tổ và ý kiến tại hội trường, tất cả các đại biểu đều thống nhất, đánh giá cao đề xuất của Chính phủ về giảm 30% thuế thu nhập doanh nghiệp đối với hộ kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ.

Theo Bộ trưởng, các ý kiến đại biểu tập trung vào 3 câu hỏi: Tại sao lựa chọn mức doanh thu 10 tỷ đồng làm "điểm gãy"? Tại sao mức giảm thuế là 30%? và Liệu chính sách có bị lợi dụng thông qua việc chia tách doanh nghiệp để hưởng ưu đãi hay không?

Làm rõ cơ sở lựa chọn mức doanh thu 10 tỷ đồng, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho biết chính sách được xây dựng trong bối cảnh thực hiện Nghị quyết 68 của Bộ Chính trị và Kết luận số 18 của Ban Chấp hành Trung ương về khuyến khích phát triển doanh nghiệp tư nhân, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn (Ảnh: Media Quốc hội).

Theo Bộ trưởng, trong thời gian qua, Đảng và Nhà nước đã có nhiều chính sách nhằm tạo điều kiện để doanh nghiệp phát triển, lớn lên về quy mô. Đây là vấn đề có ý nghĩa quan trọng đối với tăng trưởng.

Dẫn kinh nghiệm Nhật Bản, Bộ trưởng cho biết, trong giai đoạn tăng trưởng đỉnh cao với mức tăng GDP khoảng 10-12%/năm, đóng góp của nhân tố tổng hợp TFP khoảng 58%. Trong đó, khoảng 8% đến từ dịch chuyển lao động từ phi tri thức sang tri thức, từ nông nghiệp sang công nghiệp; 30% từ công nghệ và 20% từ việc quy mô doanh nghiệp lớn lên.

Từ đó, Bộ trưởng cho rằng cùng với các chính sách hỗ trợ đã ban hành thời gian vừa qua, các chính sách này sẽ hỗ trợ thêm, giúp doanh nghiệp có điều kiện phát triển, góp phần tạo động lực cho tăng trưởng.

Về ngưỡng doanh thu 10 tỷ đồng, Bộ trưởng công bố số liệu theo phạm vi quản lý hiện nay. Theo đó, số hộ kinh doanh có doanh thu đến 10 tỷ đồng là 2.696.863 hộ, chiếm 99,98% tổng số hộ. Đối với doanh nghiệp, có 865.115 doanh nghiệp có doanh thu đến 10 tỷ đồng, chiếm khoảng 81,1%.

Việc thông báo chính sách sớm nhằm giúp người dân, doanh nghiệp chủ động tính toán mức ưu đãi được hưởng, từ đó chủ động xây dựng kế hoạch đầu tư, kinh doanh, nhất là trong những tháng cuối năm và thời điểm trước Tết Nguyên đán.

"Như vậy, "điểm gãy" 10 tỷ đồng là áp dụng cho đại đa số các doanh nghiệp nhỏ và các hộ kinh doanh được hưởng chính sách này", Bộ trưởng nói.

Lý giải thêm về mức giảm 30%, Bộ trưởng cho biết, nếu doanh thu 10 tỷ đồng được chia bình quân thì tương đương khoảng 833 triệu đồng doanh số mỗi tháng. Với mức lợi nhuận khoảng 12%, số thuế doanh nghiệp phải nộp mỗi tháng vào khoảng 15-17 triệu đồng. Khi giảm 30%, số tiền thuế được giảm tương đương khoảng 4 triệu đồng đến hơn 5 triệu đồng mỗi tháng.

Mức hỗ trợ này tương đương với mức chi tiêu cơ bản của một người dân trong một tháng và cũng tương đương mức tiền lương vùng 1, qua đó tạo thêm nguồn lực cho hộ kinh doanh, doanh nghiệp nhỏ và vừa có thêm nguồn lực phát triển.

Đơn giản hóa chính sách thuế, hạn chế tối đa việc lợi dụng ưu đãi

Một vấn đề khác được các đại biểu đặc biệt quan tâm là chi phí tuân thủ. Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho rằng điều quan trọng đối với doanh nghiệp hiện nay là chính sách thuế phải "trung lập, đơn giản, dễ hiểu, dễ tính, dễ thực hiện và dễ kiểm tra".

Theo Bộ trưởng, sau một thời gian các cơ quan chức năng vào cuộc, ý thức trách nhiệm của người kinh doanh đã được nâng lên. "Họ chỉ mong muốn làm sao để làm đúng thôi chứ không ai muốn làm sai", Bộ trưởng nói, đồng thời nhấn mạnh chính sách thuế càng đơn giản thì càng thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp.

Quang cảnh phiên họp (Ảnh: Media Quốc hội).

Bộ trưởng cho biết nội dung này sẽ tiếp tục được xử lý trong Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa dự kiến trình Quốc hội tại kỳ họp tháng 10 tới.

Theo đó, cơ quan soạn thảo dự kiến nâng mức doanh thu áp dụng phương pháp đơn giản, tính thuế thu nhập theo tỉ lệ phần trăm trên doanh số đối với doanh nghiệp từ 10 tỷ đồng trở xuống, thay vì 3 tỷ đồng như hiện nay, nhằm mở rộng phạm vi hỗ trợ doanh nghiệp.

Đối với lo ngại về việc chia tách doanh nghiệp để lợi dụng chính sách, Bộ trưởng cho biết, trong dự thảo nghị định của Chính phủ sẽ loại trừ trường hợp công ty con, công ty liên kết, qua đó hạn chế tối đa việc lợi dụng chính sách ưu đãi.

Giải thích về việc Nghị quyết có hiệu lực từ tháng 8 nhưng áp dụng cho năm 2026 và 2027, Bộ trưởng cho biết do năm tài chính được tính theo năm và phải kết thúc năm mới quyết toán được các chỉ số về chi phí.