Đại biểu Quốc hội Nguyễn Văn Ngọc: Thông tư 85 tạo ra cơ hội công bằng cho các học sinh vùng miền

Ngày 30/9/2026, Bộ GD-ĐT ban hành Thông tư số 85/2026/TT-BGDĐT quy định về tổ chức hoạt động giáo dục tăng cường và hoạt động giáo dục theo nhu cầu người học tại các cơ sở giáo dục phổ thông. Thông tư có hiệu lực từ ngày 15/11/2026.

Theo Thông tư, hoạt động giáo dục tăng cường tập trung vào những nội dung cơ bản, nền tảng, cần thiết mà mọi học sinh cần được tiếp cận. Nhà trường không được thu tiền của người học cho các hoạt động này dưới bất kỳ hình thức nào. Ngược lại, hoạt động giáo dục theo nhu cầu người học hướng tới các nội dung mở rộng, nâng cao hoặc chuyên sâu, do học sinh tự nguyện đăng ký và có thể thu kinh phí theo quy định, bảo đảm công khai, minh bạch.

Xung quanh ý nghĩa của Thông tư đối với việc bảo đảm công bằng trong giáo dục, phóng viên đã trao đổi với ĐBQH Nguyễn Văn Ngọc, Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Lâm Đồng.

Đại biểu Nguyễn Văn Ngọc, Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Lâm Đồng. Ảnh: Văn Lệ

Mọi học sinh đều được tiếp cận nội dung giáo dục

- Là người làm trong ngành giáo dục, theo đại biểu đâu là điểm mới có ý nghĩa quan trọng nhất của Thông tư 85 đối với việc bảo đảm công bằng trong giáo dục?

ĐBQH Nguyễn Văn Ngọc: Theo tôi, điểm mới quan trọng nhất là lần này Bộ GD-ĐT đã vạch ra một ranh giới rất rõ ràng giữa hai nhóm hoạt động.

Nhóm thứ nhất là hoạt động giáo dục tăng cường. Đây là những hoạt động cốt lõi, nền tảng như giáo dục kỹ năng sống, phòng, chống xâm hại, năng lực số. Thông tư xác định các hoạt động này phải bảo đảm cơ hội tiếp cận công bằng cho mọi học sinh. Các em ở điểm trường lẻ, vùng sâu, vùng xa, hải đảo cũng có cơ hội tiếp cận như các em ở đô thị lớn. Điều quan trọng là các hoạt động này hoàn toàn miễn phí, nhà trường không được thu bất kỳ khoản nào.

Nhóm thứ hai là hoạt động giáo dục theo nhu cầu, nhằm hỗ trợ học sinh phát triển năng khiếu, nghệ thuật hoặc chuẩn bị các chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế. Với nhóm này, học sinh dân tộc thiểu số và học sinh có hoàn cảnh khó khăn được hưởng chính sách miễn, giảm.

Khi ranh giới đã rõ ràng, mọi học sinh đều có cơ hội tiếp cận như nhau. Hoạt động nào có thu phí thì phải công khai rõ thu như thế nào, chi ra sao, để phụ huynh và nhân dân cùng theo dõi, giám sát.

Theo Thông tư, học sinh ở các điểm trường lẻ cũng như các khu vực vùng sâu, vùng xa, vùng hải đảo đều được có cơ hội tiếp cận công bằng. Ảnh minh hoạ

Không để nội dung miễn phí sang hoạt động theo nhu cầu để thu tiền

- Thông tư nghiêm cấm chuyển nội dung giáo dục tăng cường sang hoạt động theo nhu cầu để thu tiền. Theo đại biểu, ngành Giáo dục cần làm gì để bảo đảm quy định này được thực hiện nghiêm túc?

ĐBQH Nguyễn Văn Ngọc: Trước hết phải bảo đảm nguồn lực, cả về kinh phí lẫn con người. Thông tư đã quy định UBND cấp tỉnh ưu tiên bố trí ngân sách cho các nội dung giáo dục tăng cường. Các địa phương cần cụ thể hóa quy định này trong dự toán kinh phí hằng năm. Song song với đó, cần bảo đảm đội ngũ để triển khai các nội dung của Thông tư. Không thu tiền của học sinh không có nghĩa là các hoạt động này được phép làm qua loa.

Thứ hai, các nhà trường phải có kế hoạch cụ thể và công khai toàn bộ hoạt động giáo dục tăng cường cũng như hoạt động giáo dục theo nhu cầu. Khi mọi thông tin được công khai, cơ quan quản lý, phụ huynh và nhân dân sẽ có căn cứ để giám sát.

Thứ ba, cần phát huy vai trò của các cơ quan dân cử. Đoàn Đại biểu Quốc hội và HĐND các cấp nên đưa việc thực hiện Thông tư 85 vào chương trình giám sát, đồng thời lắng nghe ý kiến cử tri để kịp thời phát hiện, chấn chỉnh những sai phạm, bảo đảm Thông tư được thực hiện nghiêm túc.

Mở rộng cơ hội phát triển cho các học sinh

- Từ thực tiễn địa phương, đại biểu kỳ vọng Thông tư 85 sẽ tạo ra những chuyển biến gì trong chất lượng giáo dục và cơ hội phát triển của học sinh?

ĐBQH Nguyễn Văn Ngọc: Sau hợp nhất, Lâm Đồng là tỉnh có diện tích tự nhiên rất lớn, dân số gần 4 triệu người. Số trường, điểm trường lẻ và số học sinh của tỉnh đều rất lớn, trong khi địa phương vẫn đang thiếu giáo viên.

Trong bối cảnh đó, ý nghĩa lớn nhất của Thông tư 85 là tạo ra cơ hội công bằng, học sinh ở vùng sâu, vùng xa, vùng biên giới hay hải đảo đều được tiếp cận cùng một gói nội dung nền tảng như học sinh ở đô thị, không phân biệt địa lý hay vùng miền. Nhờ vậy, các em dù ở thành phố, nông thôn hay miền núi đều có cơ hội phát triển như nhau.

Bên cạnh đó, Thông tư cho phép nhà trường tổ chức hoạt động tại doanh nghiệp, cơ sở nghiên cứu hoặc tại địa phương. Qua đó, học sinh được tiếp cận với điều kiện thực tế, từ văn hóa địa phương đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp. Đây là cơ sở để các em hình thành định hướng nghề nghiệp rõ ràng hơn. Tôi kỳ vọng mọi học sinh, dù ở đâu, đều có cơ hội tiếp cận cả gói nội dung nền tảng lẫn các nội dung nâng cao.

- Xin trân trọng cảm ơn những chia sẻ của đại biểu!