Đại biểu Quốc hội: Quy định thí điểm chính sách là cơ chế mở để khơi thông nguồn lực, kiến tạo phát triển
Chiều 10-11, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, điều hành của Phó chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định, Quốc hội thảo luận ở hội trường về dự án Luật Văn bản quy phạm pháp luật.
Phát biểu thảo luận về dự án luật, đại biểu Tạ Đình Thi (đoàn Hà Nội) nhấn mạnh, về hoàn thiện các quy định thí điểm chính sách, cần thực sự coi đây là cơ chế mở để khơi thông nguồn lực và kiến tạo phát triển. Đại biểu đề nghị cần tiếp tục làm rõ hơn tính đặc thù của việc thí điểm.
Trước hết, dự thảo luật quy định thời gian thí điểm không quá 3 năm và có thể gia hạn một lần, nhưng không quá 3 năm tiếp theo. Theo đại biểu đây là thời gian hợp lý để đánh giá tác động, đồng thời, cần bổ sung làm rõ cơ chế linh hoạt về không gian và đối tượng thí điểm. Cụ thể, không nhất thiết phải áp dụng thí điểm trên toàn bộ đối tượng chịu tác động mà có thể thí điểm có kiểm soát ở phạm vi hẹp, có cơ chế miễn trừ trách nhiệm cho cán bộ dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung, thể hiện tinh thần bảo vệ người đổi mới sáng tạo.

Đại biểu Tạ Đình Thi (đoàn Hà Nội) phát biểu thảo luận về dự án Luật Văn bản quy phạm pháp luật. Ảnh: TRỌNG HẢI
Về nguyên tắc thí điểm, đại biểu Tạ Đình Thi cho rằng, cần bổ sung nguyên tắc thí điểm phải gắn với mục tiêu tăng trưởng và phát triển kinh tế - xã hội và làm rõ trách nhiệm của cơ quan ban hành trong việc đánh giá thực tiễn trước khi quyết định thí điểm, tránh tình trạng thí điểm tràn lan, hình thức và gây hệ lụy lâu dài.
Đại biểu cũng đề nghị, dự thảo luật cần bổ sung cơ chế rõ ràng về phản ứng chính sách kịp thời và hiệu quả. Khi phát hiện vướng mắc, bất cập, cơ quan có thẩm quyền phải có trách nhiệm rà soát đề xuất sửa đổi trong thời hạn nhất định, không để tình trạng chậm nghiên cứu ban hành chính sách, gây khó khăn thiệt hại cho người dân và doanh nghiệp.

Đại biểu Lã Thanh Tân (đoàn Hải Phòng) phát biểu thảo luận về dự án Luật Văn bản quy phạm pháp luật. Ảnh: TRỌNG HẢI
Liên quan đến quy định của dự thảo luật về Chính phủ ban hành Nghị quyết điều chỉnh quy định của luật trong trường hợp khẩn cấp, cấp bách mà Quốc hội không thể họp, đại biểu Lã Thanh Tân (đoàn Hải Phòng) bày tỏ tán thành sự cần thiết bổ sung cơ chế này để giải quyết ngay một số vấn đè phát sinh trong thực tiễn, trừ các Luật có tính nền tảng. Quy định này cũng cụ thể hóa quan điểm chỉ đạo của Nghị quyết 66 của Bộ Chính trị: Xây dựng pháp luật phải bám sát thưc tiễn, nắm bát cơ hội, mở đường, khai thông mọi nguồn lực, đưa thể chế, pháp luật trở thành lợi thế cạnh tranh, động lực mạnh mẽ cho phát triển.
Đại biểu Lã Thanh Tân cho rằng, thực tiễn luôn vận động, có những tình huống vượt khả năng dự liệu khi xây dựng luật, đòi hỏi phải xử lý ngay để bảo vệ lợi ích quốc gia, quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, doanh nghiệp. Nếu chỉ khi tình huống xảy ra mới bắt đầu tìm kiếm cơ sở pháp lý thì có thể bỏ lỡ thời điểm xử lý, làm gia tăng thiệt hại, thậm chí bỏ lỡ cơ hội phát triển. Vì vậy, cần quy định cơ chế này ngay trong Luật, với điều kiện kích hoạt, phạm vi áp dụng và trách nhiệm được xác định chặt chẽ.
Đại biểu cũng đồng tình với việc bổ sung yêu cầu phải có văn bản đồng ý của Ủy ban Thường vụ Quốc hội trước khi Chính phủ ban hành nghị quyết theo cơ chế này. Đồng thời, đại biểu đề nghị làm rõ phạm vi đồng ý, nội dung được điều chỉnh và thời hạn áp dụng; tăng cường giám sát trong suốt quá trình thực hiện, gắn với trách nhiệm giải trình của Chính phủ và trình Quốc hội tại kỳ họp gần nhất. Cơ chế đặc biệt cần đáp ứng được yêu cầu xử lý kịp thời tình huống cấp bách, bảo đảm kỷ cương lập pháp và thẩm quyền quyết định của Quốc hội.
