Đại biểu Trần Đức Thuận: Hỗ trợ đúng doanh nghiệp, tránh lợi dụng chính sách để hưởng ưu đãi

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn chủ trì phiên họp, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng điều hành phiên họp. Ảnh: daibieunhandan.vn

Chiều 29/10, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 2, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng, Quốc hội thảo luận ở hội trường về dự án Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Ưu tiên doanh nghiệp cần hỗ trợ và hiệu quả hơn

Đánh giá cao dự thảo luật đã quan tâm đến chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo, tham gia chuỗi giá trị và hỗ trợ doanh nghiệp tại miền núi, biên giới, hải đảo, để các chính sách thực sự đi vào cuộc sống, đại biểu Trần Đức Thuận góp ý ba vấn đề.

Về nguyên tắc lựa chọn doanh nghiệp được hỗ trợ, đại biểu Trần Đức Thuận cho rằng cần điều chỉnh theo hướng bảo đảm công bằng, đúng mục tiêu chính sách. Khoản 5 Điều 5 của dự thảo quy định doanh nghiệp thuộc diện sơ tuyển được hỗ trợ trước; việc ưu tiên một số nhóm doanh nghiệp chỉ đặt ra khi các doanh nghiệp cùng nộp hồ sơ tại một thời điểm.

Đại biểu Trần Đức Thuận - Đoàn ĐBQH tỉnh Nghệ An phát biểu thảo luận tại hội trường. Ảnh: Việt Anh

Đại biểu nhận định quy định này thuận tiện cho việc tiếp nhận hồ sơ nhưng chưa phản ánh đầy đủ yêu cầu hỗ trợ và góp phần tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp.

“Doanh nghiệp có bộ máy chuyên trách ở gần cơ quan hỗ trợ thường có điều kiện tiếp cận thông tin, hoàn thiện hồ sơ nhanh hơn. Trong khi đó, doanh nghiệp siêu nhỏ, doanh nghiệp ở miền núi, biên giới, hải đảo có thể cần hỗ trợ hơn nhưng lại nộp hồ sơ chậm hơn”, đại biểu phân tích.

Từ đó, đại biểu Trần Đức Thuận đề nghị thứ tự lựa chọn doanh nghiệp trước hết phải căn cứ vào mục tiêu chương trình, mức độ đáp ứng tiêu chí, nhu cầu và hiệu quả dự kiến. Thời điểm nộp hồ sơ chỉ nên là tiêu chí để giải quyết trong trường hợp các điều kiện khác tương đương.

Đoàn ĐBQH tỉnh Nghệ An dự phiên thảo luận tại hội trường. Ảnh: Lâm Hiển

Đồng thời, cần công khai tiêu chí, thời hạn xét duyệt, kết quả và lý do doanh nghiệp không được hỗ trợ. Cách làm này vừa hạn chế cơ chế xin - cho, vừa giúp doanh nghiệp chủ động xây dựng kế hoạch sản xuất, kinh doanh.

Gắn hỗ trợ doanh nghiệp với đặc thù địa bàn

Vấn đề thứ hai được đại biểu Trần Đức Thuận đề cập là cần cụ thể hóa chính sách phát triển doanh nghiệp tại miền núi, biên giới, hải đảo gắn với phát triển kinh tế, củng cố quốc phòng, an ninh và đối ngoại.

Đại biểu cho rằng, Điều 17 của dự thảo đã quy định nhiều nội dung hỗ trợ doanh nghiệp tại các khu vực này và bày tỏ tán thành việc thiết kế chính sách sát hơn với điều kiện hoạt động cũng như khả năng hấp thụ hỗ trợ của doanh nghiệp. Đối với địa bàn miền núi, cần quan tâm đến chuỗi liên kết từ nguồn nguyên liệu đến chế biến, bảo quản và tiêu thụ sản phẩm.

Các đại biểu tham dự phiên họp. Ảnh: Việt Anh

Vì vậy, đại biểu Trần Đức Thuận đề nghị làm rõ tiêu chí xác định doanh nghiệp được hưởng chính sách theo hướng gắn với hoạt động sản xuất, kinh doanh thực tế, việc làm và giá trị tạo ra tại địa bàn, tránh trường hợp chỉ đăng ký trụ sở để hưởng ưu đãi.

Cùng với đó, cần có cơ chế bố trí nguồn lực phù hợp cho vùng khó khăn. Mức đối ứng của doanh nghiệp phải phù hợp với quy mô và khả năng tài chính; những địa bàn khó khăn nhất cần được hỗ trợ đủ để triển khai chính sách.

Theo đại biểu Thuận, phát triển doanh nghiệp tại miền núi, biên giới, hải đảo không chỉ tạo sinh kế, giữ chân lao động, ổn định dân cư mà còn góp phần củng cố thế trận quốc phòng toàn dân và an ninh nhân dân. Đây là những hiệu quả cần được tính đến khi lựa chọn và đánh giá chương trình.

Bảo đảm hỗ trợ vốn không bị gián đoạn

Về vấn đề thứ ba, đại biểu Trần Đức Thuận đề nghị bảo đảm tính liên tục của cơ chế hỗ trợ vốn khi tổ chức sắp xếp, quy định lại. Điều 8 đã mở rộng hướng tiếp cận vốn dựa trên phương án kinh doanh, dòng tiền, dữ liệu giao dịch và đa dạng hóa tài sản bảo đảm, đây là thông tin tích cực.

Đoàn ĐBQH tỉnh Nghệ An dự phiên thảo luận tại hội trường. Ảnh: Lâm Hiển

Tuy nhiên, khoản 2 Điều 35 quy định về việc rà soát, sắp xếp hoặc giải thể, sáp nhập doanh nghiệp nhỏ và vừa và các bảo lãnh tín dụng tại địa phương.

Đại biểu đề nghị làm rõ nguyên tắc xử lý tiếp theo, nhất là đối với hợp đồng cho vay, cam kết bảo lãnh và hồ sơ liên quan. Theo đó, dự thảo cần xác định trách nhiệm của cơ quan, tổ chức kế thừa về tài sản và nghiệp vụ, cam kết, đồng thời bảo đảm quyền lợi của doanh nghiệp, tránh gián đoạn hỗ trợ trong quá trình sắp xếp.

Đại biểu Trần Đức Thuận cũng đề nghị làm rõ cơ chế bảo lãnh hoặc chia sẻ rủi ro sau sắp xếp để doanh nghiệp có phương án khả thi. Cần nghiên cứu để tài sản bảo đảm vẫn có cơ hội tiếp cận vốn, đi đôi với kiểm soát rủi ro và bảo đảm nguồn lực nhà nước.