Đại diện đúng vai, đồng hành cùng nhà trường: Phát huy vai trò phụ huynh đúng cách

Cây sâm Ngọc Linh giống và phần thưởng dành cho học sinh xuất sắc của Trường PTDTBT Tiểu học & THCS Ngọc Linh được huy động từ nguồn xã hội hóa, trong đó có sự đóng góp của phụ huynh. Ảnh: NTCC

Được huy động phù hợp, tự nguyện và minh bạch, những nguồn lực này góp phần cải thiện môi trường học tập, tăng cơ hội trải nghiệm cho học sinh và gắn kết gia đình với nhà trường.

Phát huy thế mạnh của phụ huynh

Trước mỗi buổi họp phụ huynh đầu năm hoặc giữa năm, cha mẹ học sinh Trường PTDTBT Tiểu học & THCS Ngọc Linh, phân hiệu 1 (Ngọc Linh, TP Đà Nẵng), thường đến sớm 1 - 2 giờ để cùng giáo viên dọn dẹp khuôn viên, vệ sinh trường lớp, phát quang bụi rậm, khơi thông đường thoát nước, cắt cỏ và hoàn thiện những phần việc còn dang dở. Những ngày công ấy góp phần cải thiện môi trường học tập cho con em, trong điều kiện nhiều gia đình còn khó khăn.

Ông Võ Đăng Chín - Phó Hiệu trưởng phụ trách phân hiệu 1, Trường PTDTBT Tiểu học & THCS Ngọc Linh, chia sẻ: “Ở vùng núi cao, hầu hết phụ huynh không dư dả về kinh tế nên sẽ góp ngày công. Họ dọn dẹp quang cảnh sân trường, trồng cây xanh hay hỗ trợ sơn sửa lại lớp học khi nhà trường xin được nguồn sơn. Nếu không có phụ huynh hỗ trợ, nhà trường khó quản lý và chăm sóc hết vì khuôn viên rộng quá”.

Nếu phụ huynh ở Ngọc Linh chủ yếu đóng góp ngày công và kinh nghiệm sản xuất, Trường Tiểu học Võ Thị Sáu (Hải Châu, TP Đà Nẵng) lại phát huy thế mạnh nghề nghiệp, chuyên môn và khả năng kết nối của cha mẹ học sinh trong tổ chức hoạt động giáo dục.

Trước Hội khỏe Phù Đổng cấp trường, nhà trường xây dựng kế hoạch, trao đổi với đại diện cha mẹ học sinh các lớp về những phần việc cần hỗ trợ. Phụ huynh có chuyên môn cờ vua tham gia làm trọng tài; người có mối quan hệ với những người am hiểu bóng đá kết nối nhân lực tổ chức các trận đấu. Một số phụ huynh kinh doanh dịch vụ in ấn hỗ trợ cờ, huy chương, cúp phục vụ hội thi.

Bà Đỗ Thị Lê - Hiệu trưởng Trường Tiểu học Võ Thị Sáu cho biết, việc phát huy chuyên môn và sự sẵn lòng của phụ huynh giúp nhà trường tổ chức hoạt động hiệu quả, tạo thêm sân chơi bổ ích cho học sinh. Chi phí thuê trọng tài bên ngoài có thể khoảng 500.000 đồng/buổi; khi phụ huynh có chuyên môn trực tiếp hỗ trợ, nhà trường tiết kiệm được khoản kinh phí này.

Nguồn lực phụ huynh còn được phát huy trong hoạt động thường xuyên. Tại Trường Tiểu học Hòa Phú (xã Hòa Vang), mỗi lớp có nhóm hỗ trợ chuyển đổi số gồm khoảng 3 - 5 phụ huynh. Những người thành thạo công nghệ hướng dẫn các phụ huynh khác sử dụng nền tảng số để hỗ trợ việc học của con, trao đổi với giáo viên, cập nhật thông tin và thực hiện các công việc trực tuyến.

Không chỉ góp sức lao động hay hỗ trợ chuyên môn, phụ huynh Trường PTDTBT Tiểu học & THCS Ngọc Linh còn đưa kinh nghiệm canh tác vào hoạt động trải nghiệm tại vườn trường. Họ cùng giáo viên hướng dẫn học sinh làm đất, lên luống, gieo trồng và chăm sóc cây.

Với học sinh lớp 1 - 3, cha mẹ trực tiếp làm cùng các em; học sinh lớp 4 - 9 thực hiện dưới sự hướng dẫn của giáo viên chủ nhiệm, với sự hỗ trợ của phụ huynh ở những khâu đòi hỏi kinh nghiệm thực hành. Mỗi năm, phụ huynh tham gia khoảng 2 - 3 đợt, chủ yếu vào các khâu chuẩn bị đất, làm luống, gieo hạt và hướng dẫn kỹ thuật. Học sinh được phân công chăm sóc vườn hằng ngày; các em còn mang đến trường khoảng 5kg phân hữu cơ do phụ huynh chuẩn bị để cải tạo đất.

Qua những công việc gần gũi, kinh nghiệm sản xuất của cha mẹ trở thành kiến thức thực tế cho học sinh. Các em được rèn kỹ năng trồng trọt, hiểu hơn về cây trồng địa phương và hình thành ý thức chăm sóc thành quả lao động.

Ảnh minh họa ITN.

Minh bạch để đồng hành bền vững

Để huy động nguồn lực phụ huynh đúng nhu cầu, phù hợp điều kiện từng gia đình, Trường Tiểu học Võ Thị Sáu không tổ chức quỹ đóng góp đồng loạt cho mọi hoạt động. Thay vào đó, nhà trường lập kế hoạch, dự toán theo từng chương trình, trao đổi với đại diện cha mẹ học sinh các lớp và vận động hỗ trợ trên tinh thần tự nguyện.

Theo bà Đỗ Thị Lê, cách làm này giúp phụ huynh nắm rõ nhu cầu, phần việc cần hỗ trợ và lựa chọn hình thức tham gia phù hợp. Người có chuyên môn đóng góp kiến thức, người có điều kiện hỗ trợ vật dụng hoặc kinh phí, người có khả năng kết nối tìm thêm nhân lực.

Tại phân hiệu 1 Trường PTDTBT Tiểu học & THCS Ngọc Linh, “Vườn sâm Liên đội” được xây dựng từ một phần cây giống do phụ huynh tặng và nguồn xã hội hóa. Hiện vườn có khoảng 50 - 60 cây sâm hai năm tuổi, tạo điều kiện để học sinh tìm hiểu kỹ thuật trồng loại cây có giá trị ngay tại địa phương.

“Mục đích của nhà trường là giúp người học có cơ hội trải nghiệm thực tế kỹ thuật trồng sâm ngay tại địa phương. Đồng thời, nguồn thu từ vườn sâm sau này sẽ được dùng để gây quỹ hỗ trợ cho các bạn học sinh nghèo, gặp hoàn cảnh khó khăn”, ông Võ Đăng Chín cho hay.

Mô hình kết hợp kinh nghiệm trồng trọt của phụ huynh với kiến thức khoa học, kỹ thuật của giáo viên, đồng thời tạo cơ hội để học sinh trực tiếp chăm sóc cây. Không chỉ phục vụ học tập, vườn sâm còn hướng tới tạo nguồn quỹ hỗ trợ học sinh khó khăn, giúp những đóng góp ban đầu mang lại giá trị lâu dài.