Đại đoàn kết toàn dân tộc: 'Năng lực phát triển quốc gia' trong kỷ nguyên mới
Đứng trước những thời cơ lịch sử và mục tiêu phát triển bứt phá của đất nước, sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc dưới sự soi đường của văn hóa truyền thống không chỉ là truyền thống quý báu, mà đã trở thành "năng lực phát triển quốc gia" xung lực nội sinh to lớn khơi dậy ý chí tự lực, tự cường để dân tộc ta tự tin bước vào kỷ nguyên vươn mình.
Ngày Văn hoá Việt Nam
“Sợi chỉ đỏ” xuyên suốt lịch sử và mệnh lệnh phát triển của thời đại
Nhìn lại chiều dài lịch sử hàng nghìn năm dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam, bài học lớn nhất, bao trùm nhất làm nên mọi thắng lợi vẻ vang chính là sức mạnh của sự đoàn kết. Từ lời đúc kết sâu sắc của Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết. Thành công, thành công, đại thành công” cho đến những dấu mốc lịch sử hào hùng như Cách mạng Tháng Tám năm 1945 hay Đại thắng mùa Xuân năm 1975, tinh thần triệu người như một luôn là vũ khí bách chiến bách thắng trước mọi thử thách cam go.

Đại đoàn kết toàn dân tộc: 'Năng lực phát triển quốc gia' trong kỷ nguyên mới. Ảnh: Báo Chính phủ
Bước vào giai đoạn phát triển mới, đất nước đứng trước những chuyển biến mang tầm thời đại. Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng xác lập dấu mốc lịch sử, mở ra kỷ nguyên phát triển mới với phương châm hành động: “Đoàn kết - Dân chủ - Kỷ cương - Đột phá - Phát triển”. Đại đoàn kết toàn dân tộc lúc này mang một sứ mệnh và tầm vóc mới.
Như Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm từng nhấn mạnh: Đại đoàn kết không chỉ là truyền thống tinh thần quý báu, mà đã trở thành năng lực phát triển quốc gia, là nguồn lực nội sinh để khơi thông mọi dòng chảy sáng tạo, tạo dựng sự đồng thuận xã hội sâu sắc và bảo vệ Tổ quốc vững chắc từ sớm, từ xa.
Trong bối cảnh đất nước đặt mục tiêu đến năm 2030 trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao và đến năm 2045 trở thành nước phát triển có thu nhập cao, sức mạnh của khối đại đoàn kết càng phải được nhân lên gấp bội. Tinh thần ấy còn là chìa khóa then chốt để toàn bộ hệ thống chính trị thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ cấp bách: tinh gọn tổ chức bộ máy, vận hành hiệu quả mô hình chính quyền địa phương hai cấp, phân cấp phân quyền gắn liền với phương châm “trên dưới đồng lòng, dọc ngang thông suốt”.
Văn hóa – “Chất keo” cố kết cộng đồng và nền tảng tinh thần xã hội
Văn hóa và đại đoàn kết có mối quan hệ biện chứng, gắn bó hữu cơ và bồi đắp lẫn nhau. Nếu đại đoàn kết là nguồn sức mạnh vô địch thì văn hóa chính là cội rễ, là nền tảng tinh thần vững chắc tạo nên sức mạnh ấy. Lịch sử đã chứng minh, lòng yêu nước nồng nàn, tinh thần nhân ái, nghĩa đồng bào “thương người như thể thương thân” và ý thức cộng đồng cố kết chính là những giá trị văn hóa cốt lõi đóng vai trò như “chất keo” xã hội gắn kết các tầng lớp nhân dân, các dân tộc, tôn giáo thành một khối thống nhất bền chặt.

Làng Văn hóa tổ chức chuỗi hoạt động hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam. Ảnh: Làng Văn hóa
Năm 2026 đánh dấu cột mốc lịch sử 80 năm kể từ ngày diễn ra Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất (24/11/1946 - 24/11/2026), nơi Chủ tịch Hồ Chí Minh đã căn dặn chân lý sáng ngời: “Văn hóa phải soi đường cho quốc dân đi”. Kế thừa tinh thần đó, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 07/01/2026 về phát triển văn hóa Việt Nam, cùng với việc Quốc hội thông qua Nghị quyết số 28/2026/QH16 chính thức xác lập ngày 24/11 hằng năm là Ngày Văn hóa Việt Nam. Lần đầu tiên, người lao động cả nước được nghỉ làm việc hưởng nguyên lương vào ngày này để có điều kiện trực tiếp tham gia, sáng tạo và thụ hưởng các giá trị văn hóa của dân tộc.
Sự cộng hưởng giữa Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc (18/11) và Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11) đã tạo nên một không gian văn hóa - chính trị đặc sắc trên cả nước. Khi đời sống văn hóa phát triển phong phú, dân chủ, bình đẳng và tôn trọng những khác biệt hợp pháp, chính đáng, niềm tin xã hội sẽ được củng cố vững chắc. Ngược lại, một khối đại đoàn kết bền chặt chính là môi trường xã hội lý tưởng để bảo tồn, phát huy và làm giàu thêm bản sắc văn hóa dân tộc trong dòng chảy thời đại.
Sức mạnh đại đoàn kết không phải là điều gì trừu tượng, xa vời mà luôn bắt đầu, được nuôi dưỡng và thử thách từ những hành động bình dị, ấm áp nhất ngay tại các khu dân cư.
Tại khắp các ngõ phố Thủ đô Hà Nội, từ phường Ba Đình, Phú Thượng đến Thượng Cát, không khí Ngày hội Đại đoàn kết những ngày này rộn rã và lắng đọng với hình ảnh những “Bữa cơm đại đoàn kết”. Những mâm cơm do chính bà con tổ dân phố cùng nhau chuẩn bị, dọn dẹp sạch sẽ ngõ xóm, cùng ngồi lại trò chuyện, sẻ chia chuyện đời thường, hóa giải những vướng mắc phát sinh trong sinh hoạt thường nhật. Ở đó, mọi ranh giới về tuổi tác, hoàn cảnh kinh tế đều bị xóa nhòa, nhường chỗ cho sự gần gũi, cởi mở và chân thành.

Những thanh âm rộn rã cùng sắc màu trang phục truyền thống đã tạo nên không gian văn hóa đa dạng, đậm bản sắc các dân tộc tại Gia Lai. Ảnh: Trần Hiền
Không riêng Hà Nội, tại Đắk Lắk, Ban Thường vụ Tỉnh ủy đã thống nhất chủ trương hỗ trợ kinh phí tổ chức bữa cơm đại đoàn kết tại các khu dân cư để cán bộ và nhân dân cùng ngồi lại bàn việc chung, sẻ chia khó khăn với các hộ nghèo. Tại Lạng Sơn, bằng cách lồng ghép Tháng cao điểm “Vì người nghèo” ngay tại khu dân cư thôn Cao Lan (xã Quốc Khánh), Mặt trận Tổ quốc đã huy động được trên 9,6 tỷ đồng, trực tiếp trao hơn 5,3 tỷ đồng cùng 50 suất hỗ trợ sinh kế cho các hộ nghèo vùng biên, học bổng cho học sinh nghèo và tổ chức các gian hàng 0 đồng ấm nghĩa đồng bào. Tại Đà Nẵng, các khu dân cư tổ chức ngày hội gắn với các trò chơi dân gian, cờ tướng và mâm cơm gắn kết.
Đặc biệt, sự đa dạng văn hóa truyền thống của 54 dân tộc anh em chính là tài sản vô giá củng cố khối đại đoàn kết. Từ việc gìn giữ làn điệu Then, cội nguồn lịch sử cách mạng tại Tuyên Quang với hơn 40 dân tộc anh em; không gian văn hóa cồng chiêng vang vọng giữa đại ngàn Tây Nguyên được gìn giữ bởi đồng bào Bahnar, Jrai cùng hơn 1.000 già làng, người có uy tín ở Gia Lai; đến sự giao thoa văn hóa - tôn giáo chan hòa giữa đồng bào Kinh, Khmer, Chăm, Hoa tại An Giang với các mô hình bếp ăn từ thiện, xe cứu thương miễn phí đóng góp hàng trăm tỷ đồng mỗi năm cho an sinh xã hội... Tất cả đã tạo nên một bức tranh đại đoàn kết đa sắc màu, bắt rễ sâu xa từ đời sống thực tiễn.
Vững niềm tin, chung khát vọng đưa đất nước vươn mình
Trong kỷ nguyên chuyển đổi số và hội nhập quốc tế sâu rộng, không gian xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc không chỉ dừng lại ở đời sống thực mà đang mở rộng mạnh mẽ sang môi trường văn hóa số. Các giá trị văn hóa, lòng tự hào dân tộc và tinh thần tương thân tương ái cần được hiện diện sinh động trên không gian mạng, biến các nền tảng công nghệ thành công cụ kết nối, đối thoại và lan tỏa những câu chuyện tử tế, những năng lượng tích cực.

Hà Nội rộn ràng Ngày hội Đại đoàn kết. Ảnh: HNP
Đồng thời, củng cố khối đại đoàn kết trong kỷ nguyên mới đòi hỏi sự gắn kết chặt chẽ với nguyên tắc: Lấy người dân làm trung tâm, làm chủ thể và động lực của sự phát triển. Đại đoàn kết phải bảo đảm hài hòa các mối quan hệ lợi ích, công bằng xã hội và chăm lo trực tiếp đến quyền thụ hưởng của người dân. Như chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Ngày hội Đại đoàn kết ở cơ sở: Thành quả của sự phát triển phải đo đếm bằng cuộc sống bình yên, ấm no của từng gia đình; bằng cơ hội học tập trọn vẹn của con trẻ để không cháu nào bị bỏ lại phía sau; bằng trạm y tế đủ năng lực chăm sóc sức khỏe ban đầu, tiến tới mô hình bác sĩ gia đình; và bằng những thiết chế nhà văn hóa cộng đồng – nơi người già uống trà đánh cờ, phụ nữ sinh hoạt văn nghệ, thanh thiếu nhi được tiếp cận tri thức.
Dưới sự lãnh đạo của Đảng và sự phối hợp chặt chẽ của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc được tôi luyện qua ngàn năm lịch sử đang tiếp tục bừng sáng. Bắt đầu từ những việc làm bình dị nhất trong cuộc sống hằng ngày, tinh thần đoàn kết ấy kết tinh thành sức mạnh vô biên, hội tụ thành niềm tin son sắt và ý chí tự cường để toàn dân tộc vững vàng vượt qua mọi sóng gió, hiện thực hóa khát vọng xây dựng một nước Việt Nam hòa bình, độc lập, dân chủ, phồn vinh, văn minh và hạnh phúc.
