Đại lộ cảnh quan sông Hồng: Hà Nội không thu hẹp không gian thoát lũ

TP Hà Nội vừa thông tin về việc điều chỉnh tổng thể Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng tỷ lệ 1/5000 để thực hiện Dự án đầu tư Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng. Hà Nội xác định 2 bên sông Hồng là trục chiến lược, không gian xanh, kinh tế, thương mại, dịch vụ và đô thị gắn với văn hóa sáng tạo, khoa học công nghệ.

Quy mô khoảng 11.418 ha, trải dài 40 km

Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng có quy mô khoảng 11.418 ha, trải dài 40 km theo hướng Tây Bắc - Đông Nam, đi qua giữa đô thị trung tâm; từ cầu Hồng Hà đến cầu Mễ Sở. Thuộc địa giới hành chính của 16 xã, phường của thành phố Hà Nội (gồm 9 xã và 7 phường).

Khu vực nghiên cứu Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng có 5.741 ha đất nông nghiệp.

Hiện trạng khu vực nghiên cứu quy hoạch trục đại lộ cảnh quan có mặt nước chiếm khoảng 3.626 ha, tương đương 30% tổng diện tích khu vực nghiên cứu. Đất sản xuất nông nghiệp có diện tích lớn nhất, khoảng 5.741 ha, chiếm 50%. Đất ở khoảng 1.102 ha, chiếm 10%, với tổng dân số khoảng 279.525 người. Dân cư phân bố không đồng đều, bao gồm cả khu vực đô thị và ngoại thành. Phần diện tích còn lại, khoảng 949 ha, dành cho các chức năng khác.

Khu vực quy hoạch cũng có giá trị lớn về lịch sử, văn hóa với 123 công trình di tích, trong đó có 1 di tích quốc gia đặc biệt, 26 di tích cấp quốc gia, 35 di tích cấp thành phố và 61 di tích chưa xếp hạng. Ngoài ra còn có 14 địa điểm lưu niệm các sự kiện cách mạng, kháng chiến.

Về hạ tầng kỹ thuật, hệ thống đê điều giữ vai trò quan trọng trong phòng, chống lũ và tổ chức giao thông. Đê Hữu Hồng dài 45,8 km, trong đó 37,71 km là đê cấp đặc biệt; phần lớn đã được cứng hóa, mặt đê rộng từ 8-17,5m và kết hợp giao thông; đê Tả Hồng dài 35,6 km, là đê cấp I.

Hệ thống giao thông khu vực chủ yếu dựa vào các tuyến đường dọc đê và đường dân sinh. Trong khi đường đê vừa thực hiện chức năng phòng, chống lũ vừa là trục giao thông chính, nhiều tuyến liên thôn, liên xã ven đê còn nhỏ hẹp, rộng khoảng 3,5-7m. Hiện khu vực có 12 cầu qua sông Hồng, gồm 6 cầu hiện hữu và 6 cầu đang được thi công.

Định hướng tổ chức không gian Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng

Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng được định hướng trở thành không gian chiến lược về cảnh quan, giao thông và phát triển đô thị của Thủ đô, với tư duy tổ chức không gian mới, chuyển từ mô hình đô thị “quay lưng ra sông” sang “quay mặt vào sông”. Qua đó, khai thác hiệu quả giá trị cảnh quan, văn hóa, lịch sử của sông Hồng, đồng thời tạo diện mạo đô thị hiện đại, văn minh.

Một trong những nguyên tắc cốt lõi của quy hoạch là “thích ứng với lũ”, đặt yêu cầu an toàn hệ thống đê điều và khả năng thoát lũ của sông Hồng lên hàng đầu. “Nguyên tắc cốt lõi là không thu hẹp không gian thoát lũ và không đề xuất giải pháp xây đê mới nằm trong đê cũ”, báo cáo của TP Hà Nội cho hay.

Đoạn sông Hồng trải dài 40 km nghiên cứu làm đại lộ cảnh quan có khoảng 1.102 ha đất ở.

TP Hà Nội định hướng các giải pháp cảnh quan được nghiên cứu theo hướng linh hoạt, như công trình có thể tháo dỡ, đê lũ sinh thái dạng bậc thang, vườn mưa giữ phù sa. Tuyến đường bộ được định hướng bám sát hệ thống đê hiện hữu, tận dụng hạ tầng sẵn có và đáp ứng yêu cầu nghiêm ngặt về phòng, chống lũ.

Không gian hai bên sông được tổ chức thành hành lang xanh đặc trưng, kết hợp cây xanh, mặt nước, không gian văn hóa - lịch sử, công viên, dịch vụ du lịch, vui chơi giải trí và các công trình công cộng. Đây sẽ là không gian tổ chức các hoạt động văn hóa, lễ hội, du lịch, qua đó phát huy giá trị sông Hồng và tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội.

Trong tổ chức không gian, ba định hướng “An toàn - Sinh thái - Giao thông” được ưu tiên. Các khu vực thoát lũ được tích hợp giải pháp thích ứng biến đổi khí hậu, thiên tai, bảo đảm tiêu thoát nước tự nhiên và phù hợp với cảnh quan bãi sông.

Cùng với đó, hệ thống giao thông và hạ tầng kỹ thuật được phát triển theo hướng hiện đại, đồng bộ và liên hoàn. Mạng lưới đường ven sông kết nối với các tuyến trục, các cầu qua sông, giao thông đường bộ, đường thủy và đường sắt đô thị, tạo sự liên kết giữa hai bờ sông Hồng, nâng cao khả năng tiếp cận hạ tầng và mở rộng không gian phát triển mới cho Thủ đô.

Với trục đại lộ, Hà Nội sẽ xây dựng sông Hồng từ một không gian còn bị chia cắt bởi hệ thống đê, hạ tầng thiếu đồng bộ và khả năng tiếp cận hạn chế trở thành một trục đô thị có kết nối tốt hơn, nhiều không gian xanh và công cộng hơn, đồng thời tạo thêm điều kiện cho hoạt động văn hóa, du lịch, thương mại, dịch vụ và sinh hoạt cộng đồng.

Người dân có thêm khả năng tiếp cận các công viên, đường dạo, không gian cộng đồng, thể dục thể thao, văn hóa, lễ hội và cảnh quan ven sông theo các khu vực được quy hoạch phù hợp. Hệ thống giao thông ven sông, cầu vượt sông, đường bộ, đường thủy được định hướng kết nối thành hệ thống liên hoàn, qua đó mở rộng khả năng đi lại và liên kết giữa hai bờ sông, giữa khu vực ven sông với các khu vực phát triển khác.