Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng - Trục động lực mở không gian phát triển mới cho Thủ đô

Việc điều chỉnh tổng thể Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng tỷ lệ 1/5000 được xem là bước quan trọng để cụ thể hóa định hướng này, tạo cơ sở triển khai dự án đồng bộ, khai thác hiệu quả tiềm năng hai bên sông và mở rộng không gian phát triển của Hà Nội.

Từ chủ trương của Trung ương đến quyết tâm triển khai của Hà Nội

Quy hoạch phát triển Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng sẽ giúp gia tăng giá trị cho thị trường bất động sản. Ảnh: Phạm Hùng

Việc nghiên cứu, triển khai Dự án đầu tư xây dựng Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng được đặt trong tổng thể các chủ trương lớn về xây dựng và phát triển Thủ đô. Nền tảng quan trọng là Nghị quyết số 02-NQ/TW ngày 17-3-2026 của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên mới; Nghị quyết số 30-NQ/TW ngày 23-11-2022 về phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh vùng Đồng bằng sông Hồng đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045; Nghị quyết số 68-NQ/TW ngày 4-5-2025 về phát triển kinh tế tư nhân và các kết luận của đồng chí Tổng Bí thư tại các buổi làm việc với Thành ủy Hà Nội.

Cùng với đó là Nghị quyết số 258/2025/QH15 của Quốc hội về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù để thực hiện các dự án lớn, quan trọng trên địa bàn Thủ đô. Đây là những cơ sở chính trị, pháp lý quan trọng để Hà Nội nghiên cứu, hoàn thiện quy hoạch và tổ chức triển khai dự án.

Ngày 25-6-2025, Văn phòng Trung ương Đảng ban hành Thông báo số 237-TB/VPTW về kết luận của đồng chí Tổng Bí thư tại buổi làm việc với Thành ủy Hà Nội. Tiếp đó, Văn phòng Trung ương Đảng có Văn bản số 19076-CV/VPTW ngày 21-11-2025 về ý kiến của Bộ Chính trị đối với Tờ trình số 11-TTr/TU ngày 20-11-2025.

Ở cấp Chính phủ, Văn phòng Chính phủ ban hành Văn bản số 6223/VPCP-QHĐP ngày 4-7-2025 về việc thực hiện kết luận của đồng chí Tổng Bí thư tại buổi làm việc với Thành ủy Hà Nội. Ngày 17-11-2025, Văn phòng Chính phủ tiếp tục ban hành Thông báo số 626/TB-VPCP về kết luận của Thường trực Chính phủ đối với việc triển khai Dự án đầu tư xây dựng Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng trên địa bàn thành phố Hà Nội.

Trên cơ sở đó, Hà Nội từng bước triển khai các thủ tục nghiên cứu, chuẩn bị đầu tư. Đảng ủy UBND thành phố có Văn bản số 50-BC/ĐU ngày 4-11-2025 và Văn bản số 67-BC/ĐU ngày 16-11-2025 báo cáo Ban Thường vụ Thành ủy về chủ trương nghiên cứu, triển khai quy hoạch và thực hiện dự án, đồng thời, báo cáo Bộ Chính trị về chủ trương triển khai.

Ngày 18-11-2025, Thành ủy có Báo cáo số 24-BC/TU báo cáo Bộ Chính trị về chủ trương triển khai thực hiện Dự án đầu tư Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng trên địa bàn thành phố.

Tháng 12-2025, quá trình chuẩn bị đầu tư được đẩy nhanh. Đảng ủy UBND thành phố ban hành Nghị quyết số 33-NQ/ĐU ngày 12-12-2025 và các Báo cáo số 137-BC/ĐU, 138-BC/ĐU ngày 13-12-2025 để xin ý kiến Ban Chấp hành Đảng bộ thành phố về chủ trương triển khai ngay dự án.

Tại Hội nghị chuyên đề, Ban Chấp hành Đảng bộ thành phố thống nhất và ban hành Nghị quyết số 04-NQ/TU ngày 13-12-2025, trong đó, thống nhất chủ trương đầu tư Dự án đầu tư xây dựng Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng và triển khai ngay tiểu dự án thành phần.

Ngày 14-12-2025, HĐND thành phố ban hành Nghị quyết số 498/NQ-HĐND về việc thống nhất chủ trương đầu tư xây dựng dự án. Ba ngày sau, UBND thành phố ban hành Quyết định số 6281/QĐ-UBND phê duyệt kết quả lựa chọn nhà đầu tư thực hiện dự án. Ngày 19-12-2025, thành phố tổ chức khởi công dự án thành phần.

Đến tháng 5-2026, công tác hoàn thiện quy hoạch và thủ tục đầu tư tiếp tục được triển khai. UBND thành phố xin ý kiến các bộ, ngành liên quan và tổ chức làm việc với Bộ Nông nghiệp và Môi trường. Theo Thông báo số 467/TB-BNNMT-UBTPHN ngày 6-5-2026, các bên cơ bản thống nhất phương án báo cáo điều chỉnh tổng thể Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng. Đây là bước có ý nghĩa quan trọng, bởi việc điều chỉnh quy hoạch phân khu là cơ sở để tổ chức lại không gian phát triển hai bên sông, đồng thời, bảo đảm sự thống nhất giữa quy hoạch, đầu tư xây dựng, giao thông, cảnh quan, môi trường và yêu cầu phòng, chống lũ.

Ngày 7 và 8-5-2026, Đảng ủy UBND thành phố có các Tờ trình số 442-TTr/ĐU và 446-TTr/ĐU về chủ trương đầu tư Dự án Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng, trình Thường trực Thành ủy, Ban Thường vụ Thành ủy và Ban Chấp hành Đảng bộ thành phố. Sau Hội nghị chuyên đề, Thành ủy ban hành Nghị quyết số 10-NQ/TU ngày 9-5-2026, trong đó, cơ bản thông qua chủ trương đầu tư xây dựng dự án.

Ngày 10-5-2026, UBND thành phố có Tờ trình số 123/TTr-UBND trình HĐND thành phố. Ngày 11-5-2026, HĐND thành phố ban hành Nghị quyết số 18/NQ-HĐND về việc quyết định chủ trương đầu tư xây dựng Dự án đầu tư Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng.

Trên cơ sở các chủ trương được thông qua, UBND thành phố tiếp tục tổ chức lựa chọn nhà đầu tư. Ngày 3-6-2026, UBND thành phố ban hành Quyết định số 2789/QĐ-UBND về việc lựa chọn nhà đầu tư trong trường hợp đặc biệt thực hiện dự án theo phương thức đối tác công tư (PPP), loại hợp đồng xây dựng - chuyển giao (BT).

Như vậy, từ chủ trương của Trung ương, chỉ đạo của Chính phủ đến quá trình cụ thể hóa tại Hà Nội, dự án đã từng bước hình thành đầy đủ cơ sở chính trị, pháp lý và các thủ tục cần thiết để triển khai. Trong đó, điều chỉnh tổng thể Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng tỷ lệ 1/5000 là một nhiệm vụ then chốt nhằm tạo không gian phát triển phù hợp với tầm nhìn mới của Thủ đô.

Trục động lực mới gắn với cảnh quan, văn hóa và sinh thái sông Hồng

Công trường cầu Trần Hưng Đạo sôi động hơn thường lệ. Máy móc, thiết bị hoạt động liên tục, những khối thép nặng hàng chục tấn được vận chuyển, lắp dựng giữa sông Hồng. Ảnh: PV

Theo Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm được UBND thành phố phê duyệt tại Quyết định số 2512/QĐ-UBND ngày 13-5-2026, Hà Nội định hướng xây dựng và phát triển Thủ đô theo phương châm “Văn hiến - Văn minh - Hiện đại - Hạnh phúc”, lấy con người làm trung tâm, chủ thể, mục tiêu và động lực của phát triển; đặt văn hóa ở vị trí trung tâm của chiến lược phát triển kinh tế - xã hội.

Quy hoạch hướng tới mô hình phát triển nhanh, bền vững, thông minh, hiện đại, bao trùm, gắn với chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, kinh tế tuần hoàn và thích ứng biến đổi khí hậu. Không gian Thủ đô được định hình với 9 cực phát triển, 9 trung tâm lớn và 9 trục động lực. Trong cấu trúc đó, các trục động lực cùng hệ thống vành đai, hướng tâm đóng vai trò “xương sống” kỹ thuật, kết nối các cực tăng trưởng với khu vực trung tâm và mạng lưới liên kết vùng Thủ đô.

Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng được xác định là một trong 9 trục động lực phát triển của Hà Nội. Đây là trục chiến lược, trục không gian xanh trung tâm, đồng thời, là trục kinh tế, thương mại, dịch vụ và đô thị gắn với văn hóa sáng tạo, khoa học - công nghệ dọc hai bên sông Hồng.

Không chỉ đóng vai trò kết nối, trục này còn được định hướng trở thành không gian biểu trưng cho hình ảnh Hà Nội “Văn hiến - Bản sắc - Sáng tạo”, hướng tới một biểu tượng mới của Thủ đô văn minh, hiện đại.

Một trong những định hướng quan trọng là xác lập không gian di sản văn hóa, lịch sử và cảnh quan dọc sông Hồng. Giai đoạn 1 tập trung vào đoạn từ cầu Hồng Hà đến cầu Mễ Sở. Các giai đoạn tiếp theo mở rộng từ cầu Hồng Hà đến hết ranh giới phát triển đô thị phía Tây thành phố và từ cầu Mễ Sở đến hết ranh giới phát triển đô thị phía Nam thành phố.

Không gian này cũng được định hướng tăng cường liên kết với chuỗi cực động lực phía Nam, gồm Thường Tín, đô thị văn hóa - thể thao và cực Phú Xuyên; đồng thời, kết nối với chuỗi đô thị Văn Giang - Phố Hiến - Hưng Yên thông qua hệ thống cầu vượt sông trên các trục vành đai liên kết.

Theo quy hoạch, hai bên sông Hồng sẽ được phát triển thành trục xương sống về cảnh quan, văn hóa, lịch sử và môi trường của Thủ đô. Các chức năng chính bao gồm công trình công cộng, công viên cây xanh, không gian văn hóa, dịch vụ du lịch, vui chơi giải trí và các công trình mang tính biểu tượng, phục vụ hoạt động lễ hội, du lịch và các sự kiện lớn.

Điểm đáng chú ý là định hướng phát triển không gian hai bên sông không chỉ nhằm tạo dựng một diện mạo đô thị mới, mà còn hướng tới kết nối liên thông khu vực phía Bắc và phía Nam sông Hồng thành một cấu trúc thống nhất. Qua đó, từng bước hình thành một đô thị hiện đại, văn minh và sinh thái, có hạ tầng đồng bộ, đồng thời, bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống.

Trong quá trình khai thác không gian sông Hồng, yêu cầu bảo đảm an toàn phòng, chống lũ được đặt lên hàng đầu. Quy hoạch xác định việc phát triển phải tôn trọng tối đa địa hình tự nhiên, giảm thiểu tác động tiêu cực và bảo đảm không gian thoát lũ, an toàn theo Quy hoạch phòng, chống lũ và quy hoạch đê điều được cấp có thẩm quyền phê duyệt.

Cùng với đó, Hà Nội định hướng hình thành hệ thống công viên văn hóa kết hợp sinh thái, công viên chuyên đề, công viên vui chơi giải trí và các không gian cộng đồng. Những công trình văn hóa, vui chơi giải trí mang tính biểu tượng sẽ tạo điểm nhấn trên trục sông, trong khi hệ thống công viên và đường dạo cảnh quan hai bên sông tạo ra những không gian xanh rộng lớn, có tầm nhìn đẹp.

Các không gian này được tổ chức để phục vụ nhiều nhu cầu của người dân và du khách như vui chơi, giải trí, thư giãn, thể dục thể thao, lễ hội, tổ chức sự kiện; đồng thời, thuận tiện cho việc tiếp cận bằng xe đạp, đi bộ và chạy bộ.

Một cấu phần quan trọng khác là hệ thống giao thông và hạ tầng kỹ thuật. Quy hoạch định hướng phát triển các đầu mối hạ tầng theo hướng hiện đại, an toàn, bảo đảm tính hệ thống và liên hoàn. Hệ thống hạ tầng kỹ thuật được kết nối với các tuyến đường trục và mạng lưới đường ven sông, đồng thời, tăng cường kết nối giữa giao thông đường bộ, đường thủy và đường sắt đô thị.

Với định hướng này, Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng không chỉ được nhìn nhận như một dự án hạ tầng giao thông đơn thuần, mà là một cấu phần quan trọng trong tổ chức không gian phát triển mới của Hà Nội. Việc kết hợp giao thông với cảnh quan, sinh thái, văn hóa, dịch vụ và đô thị sẽ tạo điều kiện khai thác hiệu quả hơn giá trị của sông Hồng, tạo động lực phát triển cho các khu vực hai bên sông.

Đặc biệt, việc kết nối các cực phát triển, trung tâm lớn và các đô thị trong vùng thông qua hệ thống giao thông và không gian cảnh quan sông Hồng sẽ góp phần tăng cường liên kết vùng. Đây cũng là cơ sở để Hà Nội từng bước phát huy lợi thế của dòng sông, chuyển từ tư duy khai thác đơn lẻ sang tổ chức một không gian phát triển tổng thể, hài hòa giữa yêu cầu phát triển đô thị với bảo tồn cảnh quan, văn hóa và bảo đảm an toàn môi trường.

Trong tầm nhìn 100 năm, sông Hồng vì thế được đặt ở vị trí trung tâm trong cấu trúc phát triển mới của Thủ đô. Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng được kỳ vọng trở thành một không gian đặc trưng của Hà Nội, nơi kết nối quá khứ với hiện tại, kết nối các giá trị văn hóa, lịch sử với động lực kinh tế mới; đồng thời, tạo dựng những không gian sống chất lượng cao, xanh, sinh thái và giàu bản sắc cho người dân.

Việc điều chỉnh tổng thể Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng tỷ lệ 1/5000, do đó, không chỉ nhằm đáp ứng yêu cầu triển khai một dự án cụ thể, mà còn là bước cụ thể hóa định hướng phát triển dài hạn của Thủ đô. Đây sẽ là cơ sở để Hà Nội tổ chức lại không gian hai bên sông theo hướng đồng bộ, khai thác hiệu quả quỹ đất và hạ tầng, bảo tồn các giá trị cảnh quan, văn hóa, lịch sử, đồng thời, tạo dư địa cho những động lực phát triển mới trong nhiều thập niên tới.