Đại lý thuế cần chuyển mình để bắt kịp kỷ nguyên số

Bà Dương Thị Ngọc Lan, Chủ tịch Công ty TNHH Dịch vụ tư vấn và Đại lý thuế Trương Gia.

Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực đại lý thuế

Tham luận tại Hội nghị chuyên đề phát triển đại lý thuế trong kỷ nguyên số của VTCA, bà Dương Thị Ngọc Lan, Chủ tịch Công ty TNHH Dịch vụ tư vấn và Đại lý thuế Trương Gia cho rằng, cùng với sự phát triển của nền kinh tế, số lượng doanh nghiệp và hộ kinh doanh ngày càng gia tăng, kéo theo yêu cầu cao hơn về minh bạch tài chính, tuân thủ pháp luật thuế và quản trị doanh nghiệp. Điều này đặt ra vai trò ngày càng quan trọng cho các đại lý thuế với tư cách là cầu nối giữa người nộp thuế và cơ quan thuế.

Theo bà Lan, hoạt động đại lý thuế tại Việt Nam đã từng bước khẳng định vị thế khi không chỉ thực hiện kê khai, quyết toán thuế mà còn đồng hành, hỗ trợ doanh nghiệp trong công tác tài chính - kế toán, giúp giảm rủi ro pháp lý và tiết kiệm chi phí quản lý.

Tuy nhiên, hoạt động đại lý thuế hiện vẫn còn nhiều khó khăn. Số lượng đại lý thuế chưa phát triển tương xứng với tiềm năng thị trường, trong khi nhiều hộ kinh doanh nhỏ vẫn chưa hiểu rõ vai trò và lợi ích của việc sử dụng dịch vụ đại lý thuế. Bên cạnh đó, áp lực từ chuyển đổi số, hóa đơn điện tử, kê khai điện tử và sự thay đổi liên tục của chính sách thuế cũng đặt ra yêu cầu rất lớn đối với đội ngũ hành nghề.

Để phát triển bền vững, bà Lan cho rằng cần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, thường xuyên cập nhật chính sách pháp luật, nâng cao trình độ chuyên môn, kỹ năng tư vấn và đạo đức nghề nghiệp. Theo bà, uy tín và chất lượng dịch vụ chính là nền tảng quan trọng nhất của nghề đại lý thuế.

Bà Nguyễn Thúy Hồng, Giám đốc Công ty TNHH tư vấn đầu tư và đại lý thuế TAC.

Cùng quan điểm, bà Nguyễn Thúy Hồng, Giám đốc Công ty TNHH tư vấn đầu tư và đại lý thuế TAC cho rằng cần đổi mới chương trình thi, cấp chứng chỉ và cập nhật kiến thức cho nhân viên đại lý thuế. Nội dung đào tạo cần tập trung vào các lĩnh vực mới như thuế điện tử, hóa đơn điện tử, phân tích dữ liệu, quản trị rủi ro thuế, thương mại điện tử, giao dịch liên kết, thuế quốc tế và đạo đức nghề nghiệp.

Theo bà Hồng, cần xây dựng hệ thống đánh giá chất lượng đại lý thuế dựa trên các tiêu chí như số lượng khách hàng, tỷ lệ hồ sơ đúng hạn, mức độ vi phạm, phản hồi của người nộp thuế và hiệu quả phối hợp với cơ quan thuế.

Trong khi đó, bà Lương Thị Thu, Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng giám đốc Công ty cổ phần dịch vụ đại lý thuế và tư vấn đào tạo Tâm Việt cho rằng nguồn nhân lực đại lý thuế hiện vẫn còn thiếu chuyên môn sâu, kỹ năng tư vấn, ngoại ngữ và năng lực công nghệ.

Theo bà Thu, cần tăng cường liên kết giữa Hội Tư vấn Thuế Việt Nam, trường đại học và doanh nghiệp để đào tạo thực hành nghề, tổ chức các chương trình hướng dẫn và cập nhật kiến thức chuyên đề thường xuyên. Đồng thời, nên phát triển thêm các chứng chỉ chuyên sâu về thuế quốc tế, thuế thương mại điện tử, thuế chuyển giá và AI trong quản trị thuế.

Đẩy mạnh chuyển đổi số, hoàn thiện khung pháp lý

Theo các chuyên gia, chuyển đổi số sẽ là xu hướng tất yếu của ngành đại lý thuế trong thời gian tới.

Bà Dương Thị Ngọc Lan cho rằng việc ứng dụng công nghệ, phần mềm quản lý, trí tuệ nhân tạo và dữ liệu số sẽ giúp tăng hiệu quả công việc, giảm sai sót và nâng cao chất lượng phục vụ khách hàng.

Bà Lương Thị Thu, Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng giám đốc Công ty cổ phần dịch vụ đại lý thuế và tư vấn đào tạo Tâm Việt.

Trong khi đó, bà Nguyễn Thúy Hồng nhận định đại lý thuế cần được kết nối sâu hơn với hệ thống quản lý thuế điện tử, hóa đơn điện tử, eTax, eTax Mobile và các cơ sở dữ liệu của ngành Thuế. Theo bà, đây là xu hướng tất yếu khi ngành Thuế đang đẩy mạnh hiện đại hóa, cho phép người nộp thuế thực hiện thủ tục mọi lúc, mọi nơi.

Bà Hồng đề xuất xây dựng cổng dịch vụ riêng cho đại lý thuế để hỗ trợ tra cứu nghĩa vụ thuế, nộp hồ sơ thay, theo dõi trạng thái xử lý, nhận cảnh báo sai sót và quản lý danh sách khách hàng được ủy quyền.

Cùng với đó, bà Lương Thị Thu cho rằng mô hình “đại lý thuế số” sẽ trở thành xu hướng tương lai với các hoạt động tư vấn online, hồ sơ điện tử và AI hỗ trợ kiểm tra rủi ro thuế.

Theo bà Thu, các đại lý thuế cần đầu tư mạnh cho phần mềm quản trị khách hàng, tích hợp hóa đơn điện tử – kế toán – thuế, ứng dụng AI để rà soát sai sót kê khai và xây dựng cổng dịch vụ trực tuyến. Những giải pháp này sẽ giúp giảm chi phí vận hành, tăng năng suất, mở rộng phạm vi phục vụ khách hàng trên toàn quốc và nâng cao tính chuyên nghiệp.

Ngoài vấn đề công nghệ, các đại lý thuế cũng cho rằng cần tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý cho ngành nghề này. Theo đó, cần rà soát, sửa đổi và bổ sung các quy định liên quan đến điều kiện hành nghề, phạm vi dịch vụ, trách nhiệm pháp lý và cơ chế phối hợp giữa cơ quan thuế với đại lý thuế.

Các chuyên gia đề xuất mở rộng vai trò của đại lý thuế theo hướng không chỉ “làm thủ tục về thuế” mà còn tham gia tư vấn tuân thủ, cảnh báo rủi ro, hỗ trợ hóa đơn điện tử, kê khai điện tử, quyết toán thuế và cung cấp dịch vụ kế toán cho doanh nghiệp siêu nhỏ.

Bên cạnh đó, cần đẩy mạnh tuyên truyền, mở rộng thị trường đại lý thuế, đặc biệt đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh online nhằm giảm rủi ro sai sót và chi phí tuân thủ.

Theo thống kê đến tháng 5/2026, cả nước có hơn 800 doanh nghiệp đại lý thuế đủ điều kiện hoạt động. Đây được đánh giá là dư địa phát triển còn rất lớn so với số lượng doanh nghiệp và hộ kinh doanh trên toàn quốc.

Bà Nguyễn Thúy Hồng cho rằng, trong bối cảnh chuyển đổi số và yêu cầu tuân thủ ngày càng cao, đại lý thuế cần chuyển từ vai trò “làm thay thủ tục” sang nhà cung cấp dịch vụ tuân thủ thuế chuyên nghiệp, ứng dụng công nghệ số để hỗ trợ người nộp thuế giảm rủi ro, đồng thời góp phần giúp cơ quan thuế quản lý hiệu quả, minh bạch và hiện đại hơn