Dải Ngân hà đã nuốt chửng một thiên hà nhỏ hơn vào khoảng 11,8 tỷ năm trước

​Hôm 18/8, Reuters dẫn kết quả của một nghiên cứu mới nhất cho thấy Dải Ngân hà - một thiên hà lớn có hình xoắn ốc, là nơi cư trú của hàng trăm tỷ ngôi sao, bao gồm cả Mặt trời của chúng ta, đã trải qua một quá trình dài và phức tạp để đạt được kích thước như hiện tại.

Các nhà khoa học quan sát các cụm sao tập trung gần trung tâm của Dải Ngân hà đã phát hiện ra bằng chứng cho thấy Dải ngân hà - thiên hà của chúng ta, đã nuốt chửng một thiên hà nhỏ hơn vào khoảng 11,8 tỷ năm trước, khi vũ trụ chỉ bằng chưa đến 15% tuổi hiện tại. Sự kiện này đại diện cho vụ sáp nhập thiên hà sớm nhất từng được biết đến của Dải Ngân hà và cho thấy nó đã phát triển không chỉ bằng cách hình thành các ngôi sao của riêng mình mà còn bằng cách sáp nhập với các thiên hà nhỏ hơn bị hút bởi lực hấp dẫn của nó.

Thiên hà nhỏ hơn được phân loại là thiên hà lùn, khác biệt với các thiên hà lớn hơn như Dải Ngân hà. Các nhà nghiên cứu ước tính rằng cụm sao này chứa các ngôi sao có khối lượng tương đương 500 triệu lần khối lượng Mặt Trời vào thời điểm bị Dải Ngân Hà sáp nhập, bằng khoảng một phần tư kích thước của Dải Ngân Hà vào thời điểm đó.

Các nhà nghiên cứu đã sử dụng kính viễn vọng Hubble và Gaia trên quỹ đạo để nghiên cứu các cụm sao, mỗi cụm chứa hàng trăm nghìn ngôi sao, nằm trong một vùng trải dài 20.000 năm ánh sáng bên trong Dải Ngân Hà, đo tuổi, thành phần hóa học và quỹ đạo của chúng.

Mô phỏng vụ va chạm xảy ra khoảng 11,8 tỷ năm trước, khi một thiên hà lùn có tên LKH va chạm và sáp nhập với Dải Ngân hà - Ảnh: NASA

Mô phỏng vụ va chạm xảy ra khoảng 11,8 tỷ năm trước, khi một thiên hà lùn có tên LKH va chạm và sáp nhập với Dải Ngân hà - Ảnh: NASA

Những ngôi sao này đã trở thành một phần của Dải Ngân Hà sau một vụ sáp nhập thiên hà xảy ra khoảng 2 tỷ năm sau sự kiện Vụ Nổ Lớn khởi nguồn vũ trụ, theo thông tin từ giới nghiên cứu cho biết. Thiên hà lùn nơi chúng bắt nguồn được đặt tên là Low-energy-Kraken-Heracles, hay LKH, để ghi nhận ba nghiên cứu trước đó đã xem xét khả năng xảy ra một vụ sáp nhập nguyên thủy.

"Phát hiện quan trọng nhất trong nghiên cứu của chúng tôi là việc tìm ra sự kiện sáp nhập đầu tiên mà thiên hà của chúng ta trải qua trong giai đoạn sơ khai" - nhà vật lý thiên văn Davide Massari thuộc Viện Vật lý Thiên văn Quốc gia (INAF) ở Bologna, Ý, tác giả chính của nghiên cứu được công bố trên tạp chí Nature Astronomy cho biết.

Nghiên cứu mới chỉ ra rằng vụ sáp nhập đã cung cấp cho Dải Ngân hà một lượng lớn sao và khí liên sao, nuôi dưỡng sự hình thành sao, cũng như chất bí ẩn gọi là vật chất tối, trong giai đoạn đầu lịch sử của nó.

Nhà vật lý Massari cho biết có lẽ có rất nhiều ngôi sao ban đầu hình thành trong thiên hà lùn bị sáp nhập vẫn còn nằm sâu trong các vùng bên trong của Dải Ngân hà, một số nằm bên trong các cụm sao. Tuy nhiên, do có quá nhiều bụi giữa các vì sao trong khu vực này, nên rất khó để xác định từng ngôi sao riêng lẻ.

Dải Ngân hà được biết đến là đã tham gia vào hai vụ sáp nhập thiên hà khổng lồ khác. Nó đã hấp thụ một thiên hà lùn có tên là Gaia-Sausage-Enceladus khoảng 1,8 tỷ năm sau vụ sáp nhập thiên hà lùn LKH. Và trong khoảng 6 tỷ năm qua, nó đã kết hợp với thiên hà lùn Sagittarius.

Nhà vật lý Massari nhận định: "Mỗi một vụ sáp nhập này đều có ảnh hưởng đến các sự kiện dẫn đến sự hình thành hệ Mặt trời của chúng ta và cuối cùng là Trái đất. Đây là lý do tại sao tôi nghĩ rằng việc tái tạo lại các mảnh quá khứ của Dải Ngân hà góp phần trả lời một cách hiệu quả câu hỏi lớn về vấn đề chúng ta đến từ đâu?".

Anh Duy

Nguồn CA TP.HCM: http://congan.com.vn/quoc-te/chuyen-bon-phuong/dai-ngan-ha-da-nuot-chung-mot-thien-ha-nho-hon-vao-khoang-118-ty-nam-truoc_196664.html