Đại tướng Lương Tam Quang: Sẽ tăng tiền xử phạt nếu nghiệm thu PCCC không đúng

Sáng 5/11, Quốc hội thảo luận về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ, Luật Phòng cháy, chữa cháy (PCCC) và cứu nạn, cứu hộ.

Có biên bản nghiệm thu không đồng nghĩa mọi nguy cơ được loại trừ

Với Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ được sửa đổi theo hướng bãi bỏ yêu cầu cơ quan quản lý chuyên ngành kiểm tra, chấp thuận kết quả nghiệm thu trước khi đưa công trình vào sử dụng, chuyển sang cơ chế là chủ đầu tư, chủ sở hữu tự tổ chức nghiệm thu.

Ghi nhận mục tiêu giảm thời gian, chi phí và chuyển mạnh sang hậu kiểm nhưng đại biểu Nguyễn Thị Sửu (TP Huế) cho rằng cần phân biệt rõ: thẩm định thiết kế, nghiệm thu của chủ đầu tư và kiểm tra kết quả nghiệm thu của cơ quan có thẩm quyền.

Đại biểu Nguyễn Thị Sửu

"Một công trình có thiết kế đúng không đồng nghĩa với việc thi công đúng, có thiết bị không đồng nghĩa với thiết bị hoạt động hiệu quả, có biên bản nghiệm thu không đồng nghĩa với mọi nguy cơ mất an toàn đã được loại trừ. Thực tiễn đã cho chúng ta những bài học rất đắt giá", đại biểu Sửu đặt vấn đề.

Vì vậy, bà đề nghị làm rõ phạm vi hậu kiểm, thẩm quyền, phương thức kiểm tra, trách nhiệm cung cấp hồ sơ và biện pháp xử lý khi phát hiện nghiệm thu không đúng thiết kế. Đại biểu đề xuất có thể nghiên cứu phân loại theo mức độ rủi ro với 2 nhóm.

Nhóm công trình nguy cơ cháy nổ cao, tập trung đông người, nhà ở nhiều tầng, nhiều căn hộ, điều kiện thoát nạn phức tạp cần có cơ chế kiểm chứng độc lập trước khi đưa vào sử dụng. Nhóm còn lại có thể áp dụng tự nghiệm thu kết hợp hậu kiểm, kiểm tra xác suất và đột xuất. Tiêu chí phân loại phải thống nhất, tránh áp dụng tùy nghi giữa các địa phương.

Chung cư cần công khai tình trạng đủ điều kiện PCCC

Đại biểu Cao Mạnh Linh (đoàn Thanh Hóa) cho biết với nhà chung cư cần cân nhắc về khả năng phát hiện và khắc phục vi phạm về PCCC so với thiết kế đã duyệt trước khi bàn giao căn hộ cho người dân.

Như đại biểu Nguyễn Thị Sửu phát biểu, ông Linh cho rằng thẩm định thiết kế là để xem xét phương án thiết kế có đáp ứng yêu cầu an toàn hay không, còn kiểm tra công tác nghiệm thu là để xem xét công trình thực tế có được thi công theo phương án đó hay không.

Ông dẫn chứng một chung cư ở Hà Nội được phản ánh trên báo chí, công trình đã được thẩm duyệt thiết kế PCCC từ năm 2010 nhưng thi công không đúng thiết kế và chưa được nghiệm thu theo quy định. Nhưng cư dân đã vào ở từ năm 2016, và đến tháng 7/2026 thì một số hạng mục PCCC vẫn chưa đủ điều kiện nghiệm thu.

Đại biểu Cao Mạnh Linh

Thực tế, người mua có thể kiểm tra căn hộ khi nhận nhà, nhưng rất khó tự đánh giá các giải pháp an toàn của cả tòa nhà (như đường tiếp cận cho xe chữa cháy, hệ thống thoát nạn, ngăn cháy, ngăn khói...) đã thực hiện đúng thiết kế được phê duyệt hay chưa.

Vì vậy, ông nhìn nhận những hệ quả cần được xem xét, đánh giá đầy đủ, toàn diện khi quyết định lựa chọn thời điểm kiểm tra.

Với nhà chung cư thuộc diện phải kiểm tra nghiệm thu xây dựng, ông Linh nhận thấy việc bỏ thủ tục kiểm tra nghiệm thu PCCC chưa thực sự giảm thời gian cho doanh nghiệp.

Bởi cơ quan chức năng vẫn phải đối chiếu thiết kế, kiểm tra hiện trạng hoặc vận hành thử hệ thống. Để giải quyết bài toán, vị đại biểu đề xuất quy định việc kiểm tra giải pháp an toàn PCCC của cơ quan chuyên môn về xây dựng sẽ được thực hiện trong cùng thủ tục với kiểm tra nghiệm thu xây dựng.

"Riêng đối với nhà chung cư, cần công khai tình trạng đủ điều kiện bàn giao để người mua có thể tra cứu trước khi nhận nhà", ông góp ý.

Sẽ tăng tiền xử phạt đối với các hành vi không tổ chức nghiệm thu

Giải trình ý kiến các đại biểu, Đại tướng Lương Tam Quang, Bộ trưởng Công an cho biết thủ tục kiểm tra công tác nghiệm thu về PCCC đã được bãi bỏ từ 1/7/2026, theo Nghị quyết 66.18 của Chính phủ.

Đến nay, nội dung này được đề xuất luật hóa. Bộ trưởng chia sẻ mặc dù bãi bỏ nhưng pháp luật hiện hành có đủ quy định, đồng thời dự thảo luật cũng bổ sung một số yêu cầu đối với trách nhiệm của chủ đầu tư, chủ sở hữu công trình, chủ phương tiện khi đưa vào khai thác, sử dụng.

“Đây những nội dung quan trọng để thực hiện công tác hậu kiểm, thanh tra, quản lý, xử lý vi phạm sau này”, ông Lương Tam Quang cho hay.

Trước băn khoăn về vấn đề xử lý trách nhiệm chủ đầu tư, chủ sở hữu công trình vi phạm sau khi bỏ thủ tục kiểm tra nghiệm thu PCCC, Bộ trưởng khẳng định đã có đầy đủ chế tài về hành chính và hình sự. Đặc biệt, Quốc hội đang thảo luận và dự kiến thông qua luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi) tại kỳ họp này.

Đại tướng Lương Tam Quang, Bộ trưởng Công an phát biểu giải trình

Sau khi 2 luật được thông qua, Bộ Công an sẽ báo cáo Chính phủ sửa đổi Nghị định 106 về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực PCCC.

Theo đó, mức tiền xử phạt sẽ tăng đối với các hành vi không tổ chức nghiệm thu về PCCC, nghiệm thu PCCC không đúng quy định, không đúng thiết kế PCCC đã được thẩm định.

Đồng thời, bổ sung các quy định về áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả đối với các hành vi vi phạm như: buộc dừng thi công, khai thác, sử dụng công trình, phương tiện; buộc thực hiện các biện pháp bảo đảm an toàn cho người và tài sản; buộc thi công công trình, sản xuất, lắp ráp, đóng mới, hoán cải phương tiện theo đúng thiết kế PCCC đã được thẩm định; buộc tổ chức nghiệm thu về PCCC theo đúng quy định.

Cùng đó là bổ sung các biện pháp cưỡng chế, ngăn chặn trong trường hợp không thi hành biện pháp khắc phục hậu quả như: yêu cầu ngừng cung cấp dịch vụ điện, nước đối với công trình, cơ sở; yêu cầu ngừng cung cấp dịch vụ internet, viễn thông; niêm phong công trình, trụ sở, địa điểm, cơ sở hoặc bộ phận công trình, trụ sở, địa điểm, cơ sở; tạm dừng đăng kiểm, tạm dừng đăng ký phương tiện giao thông.