Đảm bảo An ninh năng lượng Quốc gia trong bối cảnh mới

Phát biểu khai mạc diễn đàn, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Việt Sơn cho biết, Đại hội XIV của Đảng đặt mục tiêu tăng trưởng GDP bình quân từ 10%/năm trở lên giai đoạn 2026 - 2030. Năng lượng vì vậy phải đi trước một bước; tự chủ năng lượng là nền tảng của tự chủ kinh tế. Nghị quyết số 70-NQ/TW đã đặt ra những mục tiêu định lượng rõ ràng đến năm 2030: tổng cung năng lượng sơ cấp khoảng 150 - 170 triệu tấn dầu quy đổi; tổng công suất các nguồn điện khoảng 183 - 236 GW hoặc có thể cao hơn tùy nhu cầu hệ thống; tổng sản lượng điện khoảng 560 - 624 tỷ kWh; các cơ sở lọc dầu đáp ứng tối thiểu 70% nhu cầu xăng dầu trong nước; dự trữ xăng dầu đạt khoảng 90 ngày nhập ròng.

Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Việt Sơn phát biểu tại diễn đàn.

Thứ trưởng Bộ Công Thương nhấn mạnh, báo cáo An ninh năng lượng quốc gia Việt Nam khẳng định năm 2026 là năm hệ thống năng lượng nước ta chịu cú sốc lớn nhất trong nhiều thập kỷ. Eo biển Hormuz bị phong tỏa khoảng sáu tháng, giá dầu Brent có thời điểm lên 118,35 USD/thùng. Nắng nóng lịch sử cùng hiện tượng El Niño đẩy phụ tải điện lên mức kỷ lục, trong khi sản lượng thủy điện cả năm thấp hơn năm 2025 khoảng 18,5 tỷ kWh. Trong 177 nước được Báo cáo khảo sát, tính đến ngày 9/11/2026, có 102 nước, tương đương 57,6%, gặp khó về năng lượng; chỉ 13 nước giữ được trạng thái ổn định, trong đó có Việt Nam.

Cùng với đó, nguồn cung xăng dầu được giữ vững khi tuyến vận tải chiến lược bị phong tỏa. Hai cơ sở lọc dầu trong nước chạy vượt công suất thiết kế; nguồn dầu thô được đa dạng hóa từ một lên hơn mười loại; Việt Nam chưa để xảy ra thiếu hụt, chưa phải sử dụng xăng dầu dự trữ quốc gia.

“Chúng ta giữ giá năng lượng trong tầm kiểm soát. Nhà nước đã dành trên 64.000 tỷ đồng cho các chính sách giảm thuế, phí xăng dầu, tạm ứng Quỹ bình ổn giá; giá xăng bán lẻ trong nước ngày 26/10/2026 chỉ bằng khoảng 63% bình quân thế giới”, Thứ trưởng Nguyễn Việt Sơn cho biết.

Báo cáo cho biết bảo đảm an ninh năng lượng năm 2027 khó khăn, năm 2028 còn khó khăn hơn khi nhu cầu điện tiếp tục tăng khoảng 10% trên nền cao, nguồn điện nền mới chưa kịp vào vận hành, El Nino có thể kéo dài tới khoảng tháng 6/2027. Công suất cực đại miền Bắc năm 2027 dự báo 32.693 - 34.865 MW.

Các đại biểu thực hiện nghi thức công bố báo cáo An ninh năng lượng quốc gia Việt Nam 2026.

Chia sẻ tại Diễn đàn, ông Nguyễn Tài Anh, Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) cho biết, trước dự báo cung ứng điện năm 2027 sẽ rất khó khăn, đặc biệt do ảnh hưởng của hiện tượng El Nino. Theo đó, EVN phối hợp chặt chẽ với Công ty TNHH MTV Vận hành hệ thống điện và thị trường điện Quốc gia (NSMO) theo dõi tình hình thủy văn, tích nước các hồ thủy điện lên xấp xỉ mực nước dâng bình thường và giữ ở mức cao trong những tháng cuối năm 2026. Bố trí hợp lý lịch sửa chữa các nhà máy điện, điều chỉnh kế hoạch sửa chữa lớn năm 2027 của từng tổ máy nhiệt điện để hạn chế thấp nhất rủi ro cung ứng điện trong mùa khô.

Cùng với đó, EVN bảo đảm nhiên liệu cho phát điện. Đến nay, toàn bộ các nhà máy nhiệt điện than của EVN đã ký hợp đồng cung ứng than cho năm 2027. Đối với các nhà máy sử dụng LNG, dự kiến hoàn thành ký kết hợp đồng cung ứng nhiên liệu năm 2027 trong tháng 11/2026.

Đặc biệt, các tổng công ty điện lực đẩy mạnh tiết kiệm điện và điều chỉnh phụ tải theo Chỉ thị số 10/CT-TTg ngày 30/3/2026 của Thủ tướng Chính phủ, phấn đấu tiết kiệm tối thiểu 3% điện năng tiêu thụ cả năm và 10% trong các tháng cao điểm nắng nóng (tháng 4 đến tháng 7), đặc biệt với các khách hàng có mức tiêu thụ từ 500.000 kWh/năm trở lên.

Ông Nguyễn Tài Anh, Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) phát biểu tại diễn đàn.

Các công ty điện lực phối hợp với Sở Công Thương thường xuyên rà soát, trao đổi trực tiếp với các khách hàng có quy mô phụ tải từ 5 MW trở lên dự kiến đóng điện trong năm 2027 để xác định tiến độ khả thi theo từng quý, làm cơ sở cập nhật dự báo và phương thức vận hành.

Năm 2027, EVN dự kiến bổ sung 2 công trình nguồn điện lớn cho hệ thống: Nhiệt điện Quảng Trạch I, phấn đấu vận hành thương mại cả 2 tổ máy trong năm 2026 để sẵn sàng cho mùa khô 2027; và Thủy điện Trị An mở rộng, phấn đấu phát điện trong năm 2027…

EVN kiến nghị Chính phủ, các bộ, ngành tiếp tục hoàn thiện đồng bộ pháp luật, cơ chế, chính sách về điện lực có tính đến đặc thù của dự án năng lượng; cho phép giao doanh nghiệp nhà nước có năng lực để triển khai các dự án nguồn điện quan trọng, cấp bách hoặc chưa lựa chọn được nhà đầu tư; tăng cường công tác kiểm tra, giám sát để đôn đốc tiến độ các dự án nguồn điện theo Quy hoạch điện VIII điều chỉnh (giai đoạn 2026-2030 các dự án do Chủ đầu tư ngoài EVN cần đưa vào vận hành khoảng 85.000 MW); kiên quyết thay thế chủ đầu tư các dự án chậm tiến độ kéo dài.

EVN đề xuất tháo gỡ điểm nghẽn về tín dụng và huy động vốn dài hạn cho các dự án năng lượng. Có cơ chế về giá truyền tải điện ở mức hợp lý, thu hút các thành phần kinh tế đầu tư lưới truyền tải theo Luật Điện lực năm 2024 để giảm áp lực đầu tư cho EVN, EVNNPT.

Các địa phương tiếp tục hỗ trợ EVN và các đơn vị thành viên trong công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng các công trình điện; đây là một trong những yếu tố then chốt để các dự án lưới điện có thể đáp ứng được tiến độ theo quy hoạch đã được Thủ tướng phê duyệt…