Đảm bảo nguồn vật liệu các dự án trọng điểm
Nguồn cung vật liệu xây dựng thông thường từ lâu đã là một trong những "nút thắt" chính khiến nhiều công trình, dự án chậm tiến độ và gia tăng chi phí do đường vận chuyển xa. Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 66.4/2025/NQ-CP ngày 21/9/2025 về việc ban hành các cơ chế, chính sách đặc thù nhằm tháo gỡ khó khăn trong triển khai Luật Địa chất và khoáng sản năm 2024 có hiệu lực đến ngày 28/2/2027 nhằm giải quyết bài toán cung ứng vật liệu, tạo đà bứt phá tiến độ cho các dự án trọng điểm, cấp bách.
Gỡ nút thắt nhờ cơ chế "4 không"
Nghị quyết số 66.4 cho phép áp dụng cơ chế đặc thù đối với việc thăm dò, khai thác khoáng sản nhóm III, nhóm IV làm vật liệu phục vụ thi công các dự án, công trình gồm: Dự án đầu tư công theo quy định của pháp luật về đầu tư công; Dự án đầu tư thực hiện theo phương thức đối tác công tư (PPP); các công trình, dự án trọng điểm, quan trọng quốc gia; Công trình, dự án phát triển kinh tế - xã hội thuộc thẩm quyền chấp thuận chủ trương đầu tư của chính quyền địa phương theo các quy định của pháp luật được Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh xem xét, quyết định áp dụng theo cơ chế, chính sách đặc thù của Nghị quyết này; công trình xây dựng khẩn cấp, nhiệm vụ cấp bách theo quy định của pháp luật về xây dựng; dự án, công trình phòng chống thiên tai theo quy định của pháp luật về phòng chống thiên tai.

Dự án ổn định dân cư khẩn cấp tại thôn Cốc Pú đang được khẩn trương thi công.
Điểm nhấn của Nghị quyết là tinh giản tối đa thủ tục hành chính với cơ chế cắt giảm "4 không": Không phụ thuộc vào quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất hằng năm; không thực hiện thủ tục chuyển mục đích sử dụng đất (trừ đất quốc phòng, an ninh); không thẩm định, phê duyệt báo cáo đánh giá tác động môi trường, giấy phép hay đăng ký môi trường; không căn cứ vào phương án quản lý địa chất, khoáng sản theo Luật Địa chất và Khoáng sản.
Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hoàng Gia Long đánh giá: Nghị quyết số 66.4 đã kịp thời giải quyết triệt để những khó khăn về thiếu vật liệu thi công, đặc biệt là tại các khu vực vùng sâu, vùng xa chưa có mỏ khoáng sản được cấp phép. Qua đó, tạo điều kiện thuận lợi nhất cho các dự án phòng, chống thiên tai, xây dựng trường học biên giới...
Bên cạnh việc cắt giảm các thủ tục rườm rà, Nghị quyết còn phân cấp thẩm quyền đối với Chủ tịch UBND tỉnh quyết định cấp phép thăm dò, khai thác cho nhà thầu, nhà đầu tư hoặc tổ chức đáp ứng đủ điều kiện. Đồng thời, cho phép nâng công suất, gia hạn giấy phép khai thác đối với các mỏ còn hiệu lực và còn trữ lượng.
Đáp ứng tiến độ thi công "nước rút"
Hiệu quả từ chính sách tháo gỡ khó khăn đã thấy rõ tại Dự án xây dựng Trường Phổ thông dân tộc nội trú tiểu học và THCS Xín Mần. Đến nay, dự án đã hoàn thành trên 70% khối lượng thi công và quyết tâm về đích trước ngày 30/11. Hiện 9/9 hạng mục đang đồng loạt triển khai, trong đó, các hạng mục khối nhà học, nhà ăn, nhà nội trú nữ và nhà đa năng dự kiến hoàn thành ngay trong tháng 10.
Ông Lương Thế Hiệp, Giám đốc Công ty TNHH 279 Tuyên Quang - nhà thầu thi công chia sẻ: "Trước đây, do thiếu vật liệu tại chỗ, chúng tôi phải sang Lào Cai hoặc ra tận Bắc Quang, Vị Xuyên, Hà Giang mua, giá cát có thể lên tới 1 triệu đồng/m3, khiến tiến độ bị ảnh hưởng. Nay tỉnh đã cấp phép khai thác 2 mỏ phục vụ riêng cho các công trình trên địa bàn, nguồn vật liệu được đảm bảo giúp nhà thầu tự tin hoàn thành đúng cam kết".
Không riêng Dự án trường nội trú liên cấp Xín Mần, hàng loạt công trình trọng điểm, khẩn cấp khu vực xã Pà Vầy Sủ như: Dự án Trường nội trú liên cấp xã Pà Vầy Sủ, các dự án ổn định dân cư khẩn cấp cũng từng lâm vào tình trạng tương tự.
Dự án ổn định dân cư khẩn cấp tại thôn Cốc Pú có diện tích gần 10 ha được đầu tư đồng bộ hệ thống đường giao thông, điện, nước, nhà văn hóa và điểm trường mầm non, dự kiến bố trí tái định cư cho gần 80 hộ dân. Theo kế hoạch sẽ hoàn thành vào cuối năm 2026. Dự án cũng từng bị thiếu nguồn vật liệu xây dựng ảnh hưởng đến tiến độ. Nhưng đến nay đã được giải quyết theo cơ chế Nghị quyết của Chính phủ.
“Trước khi UBND tỉnh cấp phép khai thác cho Công ty để khai thác phục vụ thi công các công trình, đơn vị phải mua từ Bắc Quang vào xây dựng. Cung đường vận chuyển khó khăn không đáp ứng được nhu cầu dự án, đồng thời làm tăng tiền cước dẫn đến giá thành rất cao. Hiện nay dự án đang được tích cực thi công nước rút để hoàn thành đúng tiến độ”. Ông Nguyễn Ngọc Chiến, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần đầu tư và phát triển Phương Đông - đơn vị thi công dự án chia sẻ.
Để tiếp sức 4 công trình trọng điểm, khẩn cấp khu vực Pà Vầy Sủ và Xín Mần bước vào giai đoạn thi công tổng lực, hoàn thành trong năm 2026, UBND tỉnh đã cấp phép cho 2 doanh nghiệp khai thác hơn 52.200 m3 đá nguyên khai và gần 16.000 m3 cát nguyên khai tại 2 khu vực quy hoạch mỏ ở xã Xín Mần và Pà Vầy Sủ.
Theo ông Vũ Sơn Hà, Phó Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình tỉnh - chủ đầu tư các dự án: Nếu cơ chế trong Nghị quyết 66.4 của Chính phủ tiếp tục được gia hạn hoặc thể chế hóa lâu dài, bài toán khan hiếm và đội giá vật liệu xây dựng ở các vùng khó khăn sẽ được giải quyết triệt để, đảm bảo tiến độ cho mọi dự án.
Những cơ chế, chính sách mới của Chính phủ và sự triển khai kịp thời của tỉnh không chỉ trở thành "chìa khóa" tháo gỡ điểm nghẽn nguồn vật liệu xây dựng, mà còn thể hiện tinh thần đồng hành, sâu sát của Trung ương và của tỉnh. Qua đó tạo "đòn bẩy" quan trọng để các công trình trọng điểm về đích đúng hẹn, góp phần hoàn thiện hạ tầng cơ sở, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội và nâng cao đời sống nhân dân.
