Mới: Sẽ cấp 'sổ đỏ' cho một số trường hợp vi phạm thủ tục trước 1/8/2024 sử dụng đất ổn định?

Mỗi thửa đất được gắn mã định danh duy nhất

Trong phiên họp sáng nay, 22/10, Quốc hội nghe Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng trình bày Tờ trình về dự án Luật Đất đai (sửa đổi).

Dự thảo gồm 13 chương, 112 điều. Về giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất, dự thảo đã kế thừa các căn cứ quy định tại Luật Đất đai năm 2024, đồng thời bổ sung căn cứ giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất trên cơ sở đánh giá tiến độ sử dụng đất, tiến độ đầu tư của các dự án sử dụng đất trước đó.

Về thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, để bảo đảm quyền, lợi ích của người có đất thu hồi, bảo đảm cải thiện nơi ở, điều kiện sống và sinh kế, dự thảo Luật đã quy định người có đất ở bị thu hồi được bồi thường bằng đất có cùng mục đích sử dụng với mục đích thu hồi, đất khác hoặc bồi thường bằng tiền.

Người có đất bị thu hồi được bố trí tái định cư tại chỗ, được hoán đổi phần đất ở bị thu hồi sang phần diện tích còn lại của thửa đất hoặc sang phần diện tích của thửa đất khác thuộc quyền sử dụng của mình trong địa bàn cấp xã nơi có đất thu hồi. Trường hợp người sử dụng đất có nhu cầu thu hồi phần diện tích còn lại thì cơ quan có thẩm quyền xem xét, quyết định. Khu tái định cư được bố trí nhiều cấp nhà, mức diện tích phù hợp với mức bồi thường và khả năng chi trả.

Bên cạnh đó, dự thảo cũng quy định về việc hoàn trả kinh phí bồi thường, hỗ trợ, tái định cư mà nhà đầu tư đã ứng trước theo hướng ngân sách nhà nước hoàn trả toàn bộ bằng hình thức trừ vào tiền sử dụng đất, tiền thuê đất; phần còn lại được tính vào chi phí đầu tư, trường hợp dự án chấm dứt hoạt động thì được hoàn trả.

Về tài chính đất đai, giá đất, so với Luật Đất đai 2024, dự thảo Luật không còn quy định về giá đất cụ thể và tổ chức tư vấn xác định giá đất…

Dự thảo bổ sung quy định tỷ lệ thu tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, tỷ lệ bồi thường để tính nghĩa vụ tài chính của người sử dụng đất và tính tiền bồi thường cho người có đất bị thu hồi; cách xác định chi phí xây dựng hạ tầng...

Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng trình bày Tờ trình

Về quyền, nghĩa vụ của người sử dụng đất và chế độ sử dụng đất, dự thảo bổ sung quy định về tách thửa đất, hợp thửa đất trên cơ sở kế thừa quy định tại Điều 220 Luật Đất đai; giao Chính phủ quy định loại hợp đồng thực hiện quyền của người sử dụng đất phải công chứng, chứng thực phù hợp với lộ trình chuyển đổi số và kết nối liên thông dữ liệu về quản lý đất đai.

Đặc biệt, dự thảo Luật quy định mỗi thửa đất được gắn mã định danh duy nhất; quy định đăng ký đất đai và Giấy chứng nhận được thực hiện bằng giấy hoặc điện tử, có giá trị pháp lý như nhau, cơ quan giải quyết thủ tục hành chính không yêu cầu cung cấp lại thông tin đã có trong cơ sở dữ liệu. Ngoài ra, dự thảo cũng đề xuất quy định xem xét cấp Giấy chứng nhận đối với một số trường hợp vi phạm thủ tục trước ngày 1/8/2024 nhưng sử dụng đất ổn định, không tranh chấp, phù hợp quy hoạch và không ảnh hưởng đến quốc phòng, an ninh, môi trường, an toàn công trình.

Về phân cấp, phân quyền trong quản lý đất đai, dự thảo đã bổ sung một điều quy định về thẩm quyền thực hiện nội dung quản lý nhà nước về đất đai theo hướng: cấp xã sẽ thực hiện thẩm quyền đối với hộ gia đình, cá nhân, cộng đồng dân cư; cấp tỉnh thực hiện đối với tổ chức và người gốc Việt Nam định cư ở nước ngoài và các dự án trên địa bàn từ 2 đơn vị hành chính cấp xã trở lên…

Chuyển từ tư duy “bồi thường tài sản bị thu hồi” sang “tái thiết cuộc sống người dân”

Trình bày Báo cáo thẩm tra dự án Luật Đất đai (sửa đổi), Chủ nhiệm Uỷ ban Kinh tế và Tài chính (UBKTTC) của Quốc hội Phan Văn Mãi cho biết, Uỷ ban tán thành với sự cần thiết ban hành Luật Đất đai (sửa đổi). Để bảo đảm chất lượng dự thảo Luật trình Quốc hội xem xét, thông qua, đề nghị tiếp tục nghiên cứu kỹ lưỡng để hoàn thiện một số nội dung.

Về thẩm quyền thực hiện nội dung quản lý nhà nước về đất đai (Điều 18), UBKTTC nhận thấy, thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư là những công việc quan trọng, tác động lớn đến quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân, cộng đồng, cần có quy định rõ ràng tại Luật để bảo đảm sự ổn định, rõ ràng và áp dụng thống nhất trên cả nước. Rà soát, bảo đảm đồng bộ, thống nhất, không làm thay đổi nguyên tắc phân quyền đã được quy định trong Luật Tổ chức chính quyền địa phương.

Về công chứng, chứng thực hợp đồng thực hiện quyền của người sử dụng đất, Uỷ ban đề nghị rà soát kỹ lưỡng, xác định rõ những trường hợp thực sự cần thiết bắt buộc phải công chứng để quy định cụ thể tại Luật hoặc Nghị định; bảo đảm quy định thống nhất.

Chủ nhiệm Uỷ ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội Phan Văn Mãi trình bày báo cáo thẩm tra

Về thực hiện thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh, phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng; bồi thường, hỗ trợ, tái định cư (Điều 38), với 3 trường hợp không phải bố trí tái định cư và thuộc diện được quyết định thu hồi đất trước khi phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, đề nghị báo cáo, làm rõ sự thay đổi so với quy định tại Nghị quyết số 254/2015/QH15; tiếp tục nghiên cứu, bổ sung quy định về các cơ chế bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng cho người dân có đất thu hồi.

Về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất, UBKTTC nhận thấy, chủ trương “chuyển mạnh từ tư duy “bồi thường tài sản bị thu hồi” sang tư duy “tái thiết cuộc sống cho người dân khi Nhà nước thu hồi đất” là chủ trương quan trọng, đề nghị tiếp tục rà soát dự thảo Luật và có quy định cụ thể tại văn bản quy dịnh chi tiết bảo đảm thể chế hóa đầy đủ nội dung “bảo đảm cải thiện nơi ở, điều kiện sống và sinh kế của người có đất ở bị thu hồi”.

Trong đó, đề nghị làm rõ cơ sở đề xuất, bổ sung quy định về việc hộ gia đình, cá nhân đủ điều kiện được bồi thường về đất ở thuộc trường hợp thu hồi hết đất ở hoặc phần diện tích đất ở còn lại của thửa đất sau khi thu hồi nhỏ hơn diện tích tối thiểu theo quy định về tách thửa đất, phải đáp ứng điều kiện“không còn đất ở, nhà ở nào khác trên địa bàn cấp xã nơi có đất thu hồi” mới được bồi thường bằng giao đất ở hoặc nhà ở tại khu tái định cư hoặc tại địa điểm khác…

Về đăng ký đất đai, cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất, đề nghị tiếp tục rà soát, hoàn thiện các quy định bảo đảm tinh thần cải cách thủ tục hành chính, đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ…