Đảm bảo việc thực hiện quyền bầu cử của người bị tạm giữ, người bị tạm giam tại các cơ sở giam giữ

Chủ động xây dựng kế hoạch kiểm sát

Theo đó, lãnh đạo, Kiểm sát viên, công chức làm công tác kiểm sát việc tạm giữ, tạm giam phải nhận thức đầy đủ về ý nghĩa chính trị quan trọng của cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031; xác định rõ việc đảm bảo quyền bầu cử của người bị tạm giữ, người bị tạm giam là một trong những nhiệm vụ quan trọng của công tác kiểm sát việc tạm giữ, tạm giam.

Viện kiểm sát các cấp chủ động xây dựng kế hoạch kiểm sát bảo đảm quyền bầu cử của người bị tạm giữ, người bị tạm giam tại các cơ sở giam giữ trên địa bàn; phân công Kiểm sát viên theo dõi, kiểm sát xuyên suốt từ giai đoạn lập danh sách cử tri; niêm yết danh sách cử tri và danh sách người ứng cử cho đến khi hoàn thành việc bỏ phiếu bầu cử và việc tiếp nhận, giải quyết khiếu nại, tố cáo liên quan đến quyền bầu cử.

Phân công Kiểm sát viên nắm chắc tình hình chấp hành pháp luật trong công tác tạm giữ, tạm giam tại cơ sở giam giữ trước, trong, sau khi bầu cử; về các phương án đảm bảo an ninh, an toàn trong quản lý giam giữ để phục vụ công tác bầu cử.

Chỉ đạo kiểm sát chặt chẽ việc tiếp nhận, xử lý đơn thư khiếu nại, tố cáo của người bị tạm giữ, người bị tạm giam và thân nhân của họ; nhất là các khiếu nại, tố cáo có liên quan đến công tác bầu cử theo các quy định tại Điều 33, Điều 61, Điều 75 và Điều 94 Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân.

Phương thức, nội dung kiểm sát

Về phương thức kiểm sát, đối với những địa phương có lưu lượng giam giữ lớn VKS có thể tiến hành trực tiếp kiểm sát; những địa phương có lưu lượng giam giữ không lớn, địa bàn xa, VKS có thể yêu cầu Cơ sở giam giữ tự kiểm tra và thông báo kết quả cho VKS biết hoặc đưa vào nội dung của cuộc kiểm sát định kỳ thì phân công Kiểm sát viên trực tiếp kiểm sát tại địa điểm bầu cử.

Khi tiến hành kiểm sát, cần chú trọng kiểm sát chặt chẽ các nội dung sau: Cơ sở giam giữ phổ biến, hướng dẫn, giải thích để người bị tạm giữ, người bị tạm giam hiểu rõ các quyền, nghĩa vụ của mình trong bầu cử.

VKSND tỉnh Hà Tĩnh tăng cường kiểm sát, đảm bảo quyền bầu cử cho người bị giam giữ tại các Phân trại tạm giam đóng trên địa bàn. (Ảnh minh họa)

Tuyên truyền, phổ biến pháp luật về bầu cử; tuyên truyền, phổ biến thông tin về bầu cử qua loa truyền thanh của Cơ sở giam giữ để người bị tạm giữ, tạm giam tìm hiểu, lựa chọn người đại biểu xứng đáng; việc niêm yết danh sách người ứng cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp tại khu vực giam giữ.

Cơ sở giam giữ phối hợp với UBND cấp xã trong việc lập danh sách cử tri và tổ chức thực hiện các trình tự, thủ tục về bầu cử, đảm bảo người bị tạm giữ, người bị tạm giam được thực hiện quyền bầu cử theo quy định tại khoản 5 Điều 29 Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân và điểm b khoản 1 Điều 9 Luật Thi hành tạm giữ, tạm giam.

Rà soát, cập nhật biến động danh sách cử tri đến thời điểm bỏ phiếu và các thủ tục liên quan.

Khi phát hiện trường hợp người bị tạm giữ, người bị tạm giam có quyền bầu cử nhưng không có tên trong danh sách cử tri thì yêu cầu cơ sở giam giữ phối hợp với các cơ quan liên quan bổ sung ngay vào danh sách cử tri; đối với những trường hợp người bị tạm giữ, người bị tạm giam không được quyền bầu cử thì yêu cầu xóa tên khỏi danh sách cử tri theo quy định tại Điều 30 Luật bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân.

Tổ chức cho người bị tạm giữ, người bị tạm giam bỏ phiếu bầu cử theo quy định tại Điều 69 Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân.

Khi phát hiện vi phạm pháp luật trong việc thực hiện quyền bầu cử của người bị tạm giữ, người bị tạm giam, Kiểm sát viên phải kịp thời lập biên bản, xác định tính chất, mức độ vi phạm, nguyên nhân, trách nhiệm; báo cáo lãnh đạo đơn vị và ban hành kiến nghị, kháng nghị yêu cầu chấm dứt, khắc phục vi phạm theo thẩm quyền; theo dõi, kiểm sát việc thực hiện kháng nghị, kiến nghị.

Chủ động phối hợp với Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam; Ủy ban bầu cử tại địa phương để kiểm sát cơ sở giam giữ trong việc lập danh sách cử tri là người đang bị tạm giữ, đang bị tạm giam; việc niêm yết danh sách cử tri và danh sách người ứng cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp tại khu vực giam giữ theo quy định tại Điều 29, Điều 30, Điều 32 và Điều 59 Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân.

Mặt khác, thủ trưởng các đơn vị công tố và kiểm sát điều tra, các đơn vị công tố và kiểm sát xét xử, Viện trưởng VKSND các tỉnh, thành phố chỉ đạo các đơn vị, Kiểm sát viên thực hành quyền công tố, kiểm sát điều tra và kiểm sát xét xử phối hợp chặt chẽ với đơn vị kiểm sát việc tạm giữ, tạm giam, kịp thời cung cấp thông tin liên quan đến người bị tạm giữ, người bị tạm giam về việc bắt, tạm giữ, tạm giam, thay đổi biện pháp ngăn chặn, trả tự do để thực hiện việc kiểm sát, đảm bảo quyền bầu cử của người bị tạm giữ, người bị tạm giam theo quy định của pháp luật.

Sau khi kết thúc bầu cử, các đơn vị tổng hợp, báo cáo kết quả kiểm sát đảm bảo việc thực hiện quyền bầu cử của người bị tạm giữ, người bị tạm giam tại các cơ sở giam giữ về VKSND tối cao (Vụ 8) để nắm và tổng hợp tình hình chung theo quy định.

VKS Quân sự Trung ương nghiên cứu, chỉ đạo tổ chức thực hiện trong hệ thống Viện kiểm sát quân sự.

P.V