Dân vận khéo trong giải phóng mặt bằng, tạo không gian phát triển kinh tế - Kỳ 1: Gỡ “nút thắt” mặt bằng từ sự thấu hiểu

Làm tốt công tác dân vận, từ ngày 1/7/2025 đến nay, xã Bình Nguyên đã giải phóng xong hơn 482 ha mặt bằng (đạt 79,7%), khơi thông tiến độ cho 26 dự án.

Những “điểm nghẽn” giải phóng mặt bằng

Sau sáp nhập, Phú Thọ sở hữu nhiều tiềm năng phát triển lớn nhờ hội tụ đủ các yếu tố: vùng động lực công nghiệp, không gian đất đai rộng lớn và có bề dày văn hóa - tâm linh. Nhằm hiện thực hóa lợi thế, tỉnh đã phê duyệt nhiều trục giao thông liên vùng cùng các khu công nghiệp trọng điểm. Tuy nhiên, để các công trình được hoàn thành đúng tiến độ và đi vào vận hành, yêu cầu tiên quyết là phải có mặt bằng sạch. Diện tích thu hồi lớn cùng số lượng hộ dân cần di dời nhiều đang tạo áp lực không nhỏ lên các cơ quan thực thi.

Trong khi đó, công tác GPMB tại nhiều địa phương đang gặp không ít trở ngại. Khó khăn đầu tiên là sự chồng chéo trong quản lý hành chính. Khi hợp nhất các xã thành một đơn vị mới, hệ thống hồ sơ địa chính và dữ liệu đất đai qua các thời kỳ bị phân tán, thiếu đồng bộ. Nhiều diện tích đất giao trái thẩm quyền hoặc lấn chiếm trước đây chưa được xử lý dứt điểm, nay trở thành thách thức lớn cho đội ngũ cán bộ mới tiếp quản địa bàn.

Bên cạnh đó, địa bàn quản lý rộng, quy mô dân số tăng nhưng biên chế cán bộ lại tinh giản theo quy định. Việc xác minh nguồn gốc đất và nắm bắt tâm tư của từng hộ gia đình đòi hỏi rất nhiều thời gian. Trong khi đó, tiến độ triển khai các công trình, dự án lại yêu cầu hoàn thành gấp rút... là áp lực đè nặng lên vai đội ngũ cán bộ cơ sở.

Về phía người dân, tâm lý e dè sau sáp nhập là điều khó tránh khỏi. Những băn khoăn về đơn giá bồi thường có thỏa đáng, hay cuộc sống tại khu tái định cư mới có được bảo đảm lâu dài luôn là mối bận tâm lớn. Những điều này nếu không được chủ động tháo gỡ, giải thích rõ ràng sẽ dễ dẫn đến tình trạng chậm bàn giao mặt bằng cho các dự án.

Thực tế, một số dự án lớn trên địa bàn đã bị chậm tiến độ do chưa đạt được sự đồng thuận của số ít hộ dân. Quy trình thu hồi đất dù được thực hiện đúng luật nhưng nếu người dân chưa đồng lòng thì công trình vẫn phải tạm dừng, làm ảnh hưởng đến cơ hội thu hút đầu tư, phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

Tìm tiếng nói chung từ công tác “Dân vận khéo”

Nhận diện rõ những vướng mắc trên, cấp ủy, chính quyền các cấp xác định không thể dùng mệnh lệnh hành chính đơn thuần mà phải lấy công tác “Dân vận khéo” đi trước một bước. Phương châm hành động được triển khai đồng bộ là: “Nghe dân nói, nói dân hiểu, làm dân tin”. Thay vì chỉ ban hành văn bản hành chính, người đứng đầu cấp ủy, chính quyền từ tỉnh đến xã đã trực tiếp xuống cơ sở, tổ chức các đối thoại với Nhân dân trong vùng dự án.

Tìm hiểu tại xã Bình Nguyên được biết, mặc dù cấp ủy, chính quyền địa phương và các ngành chức năng đã tích cực tuyên truyền về chủ trương, chính sách thu hút đầu tư cũng như lợi ích lâu dài của các dự án, song giai đoạn đầu, một số người dân vẫn chưa đồng thuận. Tình trạng khiếu nại về đơn giá bồi thường và đề xuất các khoản hỗ trợ vượt khung quy định vẫn diễn ra, gây ảnh hưởng đến tiến độ triển khai chung.

Đồng chí Nguyễn Mạnh Hùng - Bí thư Đảng ủy xã Bình Nguyên chia sẻ: GPMB luôn là nhiệm vụ khó khăn, phức tạp do tác động trực tiếp đến quyền lợi của nhiều hộ dân. Để tháo gỡ điểm nghẽn này, Đảng ủy xã đã thành lập Ban Chỉ đạo bồi thường, GPMB, phân công cụ thể cho từng đồng chí trong Ban Thường vụ trực tiếp phụ trách, bám sát các dự án. Định kỳ, Ban Chỉ đạo họp để kịp thời nắm bắt tình hình và tháo gỡ các vướng mắc phát sinh. Đối với những trường hợp chưa đồng thuận, lãnh đạo xã trực tiếp đối thoại thẳng thắn, trả lời cụ thể các kiến nghị về giá đất, kiên trì giải thích rõ các quy định pháp luật; đồng thời tổng hợp các ý kiến chính đáng để đề xuất cấp có thẩm quyền xem xét, có hướng giải quyết trên tinh thần bảo đảm quyền lợi hợp pháp chính đáng của Nhân dân.

Với phương pháp vận động kiên trì và linh hoạt, từ ngày 1/7/2025 đến nay, xã Bình Nguyên đã GPMB xong hơn 482 ha/604,6 ha của 26 dự án, đạt tỷ lệ 79,7%. Mặt bằng sạch được bàn giao kịp thời không chỉ giúp đẩy nhanh tiến độ thi công mà còn tạo niềm tin chiến lược thu hút đầu tư, thúc đẩy kinh tế - xã hội địa phương phát triển.

Để tạo sự đồng thuận bền vững, nguyên tắc công khai, minh bạch luôn được đặt lên hàng đầu. Toàn bộ bản đồ quy hoạch, phương án áp giá bồi thường và danh sách các hộ nhận tiền đều được niêm yết tại nhà văn hóa thôn. Đồng thời, các thông tin này cũng được cập nhật liên tục trên hệ thống truyền thanh và trang thông tin điện tử của địa phương. Khi mọi thông tin đều rõ ràng, người dân dễ dàng giám sát, từ đó xây dựng niềm tin vào sự công tâm của chính quyền.

Đặc biệt, cấp ủy, chính quyền địa phương đã phát huy vai trò gương mẫu của các đảng viên lão thành và những người có uy tín trong cộng đồng. Lực lượng dân vận đã kiên trì đến từng gia đình, tranh thủ tiếng nói của các bậc cao niên, trưởng dòng họ và ban chi ủy thôn để tuyên truyền, giải thích. Sự tiên phong ký biên bản bàn giao mặt bằng của các gia đình đảng viên đã tạo hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ, thúc đẩy nhiều hộ dân xung quanh đồng thuận noi theo.