Đảng viên làm giàu chính đáng phải gắn với trách nhiệm phát triển đất nước

Theo ông Hà Sỹ Đồng, đảng viên làm giàu chính đáng phải góp phần làm giàu đất nước, nâng cao đời sống nhân dân. Đây cũng là cách gắn tăng trưởng với phát triển bền vững, khuyến khích mỗi người vươn lên, đồng thời nuôi dưỡng trách nhiệm với cộng đồng, tạo sức lan tỏa trong xã hội.

Ngày 14/10/2026, Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV ban hành Quy định số 224-QĐ/TW về đảng viên tham gia hoạt động đầu tư, kinh doanh. Quy định xác lập những nguyên tắc, giới hạn, quyền, trách nhiệm và cơ chế kiểm soát xung đột lợi ích đối với đảng viên; đồng thời thay thế Quy định số 15-QĐ/TW ngày 28/8/2006 về đảng viên làm kinh tế tư nhân.

Đây là cơ sở quan trọng để cụ thể hóa yêu cầu quản lý đảng viên phù hợp với thực tiễn phát triển kinh tế và sự đa dạng của các hình thức đầu tư, kinh doanh hiện nay.

Khơi dậy động lực vươn lên, làm giàu chính đáng từ mỗi đảng viên

Trao đổi với phóng viên Báo Nhân Dân, ông Hà Sỹ Đồng, nguyên đại biểu Quốc hội các khóa XIII, XIV, XV, nguyên Quyền Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Trị nhấn mạnh, ý nghĩa sâu xa của Quy định số 224-QĐ/TW là tạo sự thống nhất giữa khát vọng phát triển đất nước và động lực vươn lên của mỗi đảng viên.

Nếu như Quy định số 15-QĐ/TW năm 2006 chủ yếu tiếp cận theo hướng “cho phép” đảng viên làm kinh tế tư nhân thì nay Đảng chuyển sang “khuyến khích” đảng viên phát huy năng lực, đầu tư kinh doanh hợp pháp, làm giàu chính đáng, đồng thời kiểm soát chặt chẽ xung đột lợi ích.

Theo ông Hà Sỹ Đồng, muốn đất nước giàu mạnh phải khơi dậy được năng lực tạo ra của cải trong xã hội. Trong đó, đảng viên cần phát huy vai trò tiên phong bằng những đóng góp cụ thể trong lao động, sản xuất và kinh doanh.

Đảng viên làm giàu chính đáng phải góp phần làm giàu đất nước, nâng cao đời sống nhân dân. Đây cũng là cách gắn tăng trưởng với phát triển bền vững, khuyến khích mỗi người vươn lên, đồng thời nuôi dưỡng trách nhiệm với cộng đồng.

ÔNG HÀ SỸ ĐỒNG, NGUYÊN ĐẠI BIỂU QUỐC HỘI KHÓA XIII, XIV, XV

Nguồn lực cần được giải phóng không chỉ là vốn mà còn bao gồm tri thức, kinh nghiệm quản trị, khả năng tổ chức sản xuất và tinh thần dám chịu trách nhiệm.

“Một người có chuyên môn, có ý tưởng tốt nhưng ngần ngại đưa vào thực tiễn cũng đồng nghĩa với việc xã hội mất đi một cơ hội phát triển. Khi có hành lang rõ ràng, những nguồn lực này có thể chuyển hóa thành sản phẩm, doanh nghiệp, việc làm và nguồn thu cho ngân sách”, ông Hà Sỹ Đồng chia sẻ.

Tuy nhiên, ông cho rằng, làm giàu chính đáng cần được nhìn nhận trong toàn bộ quá trình tạo ra tài sản, từ nguồn gốc thu nhập, phương thức cạnh tranh, cách đối xử với người lao động đến việc thực hiện nghĩa vụ thuế và bảo vệ môi trường. Đó đều là những thước đo cần thiết; không thể chỉ nhìn vào quy mô tài sản để đánh giá thành công.

Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV. (Ảnh: NHÂN DÂN)

Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV. (Ảnh: NHÂN DÂN)

Nhấn mạnh quan điểm đảng viên làm giàu chính đáng phải góp phần làm giàu đất nước, nâng cao đời sống nhân dân, ông Hà Sỹ Đồng nêu rõ, đây cũng là cách gắn tăng trưởng với phát triển bền vững, khuyến khích mỗi người vươn lên, đồng thời nuôi dưỡng trách nhiệm với cộng đồng. Khi thành công của cá nhân tạo thêm cơ hội cho người khác, động lực làm giàu sẽ trở thành nguồn lực phát triển có sức lan tỏa.

Đánh giá về cách tiếp cận mở rộng cơ hội gắn với chức trách, vị trí công tác, ông Hà Sỹ Đồng cho rằng chuyển biến đáng kỳ vọng là giúp người có năng lực xác định rõ không gian hành động của mình.

Quy định số 224-QĐ/TW đã xác định quyền và giới hạn theo chức danh, vị trí công tác, chức trách, nhiệm vụ của từng nhóm đảng viên. Đây là cơ sở để tổ chức thực hiện phù hợp với trách nhiệm và nguy cơ xung đột lợi ích của mỗi người.

Từ góc độ phát triển, ông Hà Sỹ Đồng kỳ vọng cách tiếp cận này sẽ thúc đẩy đưa tri thức vào sản xuất. Theo ông, một sáng kiến chỉ thực sự phát huy giá trị khi giải quyết được vấn đề của thực tiễn; một công nghệ chỉ tạo ra sức cạnh tranh khi đến được với doanh nghiệp và thị trường. Vì vậy, hướng dẫn thực hiện cần giúp người có chuyên môn nhận diện đúng cơ hội, điều kiện và trách nhiệm khi tham gia.

Chỉ ra hoạt động đổi mới sáng tạo chứa đựng không ít rủi ro, ông Hà Sỹ Đồng cho hay, cần phân biệt rõ thất bại thương mại trong một hoạt động được thực hiện đúng quy định với hành vi gian dối, vụ lợi hoặc lợi dụng chức vụ khi tiến hành kiểm tra, đánh giá. Sự phân biệt này vừa bảo vệ kỷ cương, vừa giữ được động lực thử nghiệm.

“Muốn khơi thông nguồn lực, phải làm cho người làm đúng yên tâm, người làm sai không thể mượn danh đổi mới để che chắn. Khi quyền được xác định rõ và trách nhiệm có thể kiểm chứng, người có năng lực sẽ có thêm niềm tin để biến ý tưởng thành hành động”, ông Hà Sỹ Đồng nhấn mạnh.

Phát huy vai trò tiên phong của đảng viên trong khu vực tư nhân

Một trong những cơ hội quan trọng mà Quy định số 224-QĐ/TW tạo ra là giúp đảng viên trong khu vực tư nhân phát huy vai trò tiên phong ngay tại nơi tạo ra sản phẩm, việc làm và sức cạnh tranh.

Theo Điều 5, đảng viên ngoài khu vực công được thực hiện các hoạt động đầu tư, kinh doanh mà pháp luật không cấm, không phải xin chấp thuận của tổ chức đảng; trường hợp phát sinh xung đột lợi ích thì phải báo cáo và kiểm soát theo Điều 12.

Ông Hà Sỹ Đồng nhấn mạnh, điều cần quan tâm tiếp theo là biến cơ hội thành chất lượng doanh nghiệp. Một đảng viên làm chủ doanh nghiệp cần thể hiện năng lực qua việc đổi mới công nghệ, nâng cao năng suất, xây dựng đội ngũ và giữ chữ tín với khách hàng, đối tác. Vai trò nêu gương phải hiện diện trong những quyết định hằng ngày: có trả lương đúng hạn không, có bảo đảm an toàn lao động không, có trung thực về chất lượng sản phẩm không? Điều quan trọng là uy tín của đảng viên trên thương trường phải được chứng minh bằng chất lượng sản phẩm và sự tử tế với người lao động.

Ông Hà Sỹ Đồng, nguyên đại biểu Quốc hội các khóa XIII, XIV, XV, nguyên Quyền Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Trị. (Ảnh: TL)

Ông Hà Sỹ Đồng, nguyên đại biểu Quốc hội các khóa XIII, XIV, XV, nguyên Quyền Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Trị. (Ảnh: TL)

Bên cạnh đó, những đảng viên kinh doanh thành công cần phát huy vai trò dẫn dắt thông qua hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ tham gia chuỗi cung ứng, truyền kinh nghiệm cho người khởi nghiệp, đầu tư đào tạo nhân lực và mở rộng thị trường cho sản phẩm Việt Nam. Một doanh nghiệp lớn lên cùng mạng lưới đối tác trong nước sẽ tạo ra giá trị rộng hơn nhiều so với thành công riêng lẻ.

Ở chiều ngược lại, cần lắng nghe kinh nghiệm thực tiễn của đảng viên trong khu vực tư nhân khi xây dựng chính sách. Bởi những người trực tiếp đối diện với chi phí, thị trường và cạnh tranh có thể giúp nhận diện những vướng mắc mà báo cáo hành chính chưa phản ánh đầy đủ.

Ở đây, cấp ủy, tổ chức đảng có vai trò quan trọng trong phát hiện, thu hút, bồi dưỡng, trọng dụng đảng viên tiêu biểu ngoài khu vực công tham gia khu vực công, gắn với kiểm soát xung đột lợi ích.

“Thước đo cuối cùng là doanh nghiệp có khỏe hơn, người lao động có cuộc sống tốt hơn và nền kinh tế có thêm năng lực tự chủ hay không?”, ông Đồng nêu rõ.

Quyền lực được giao để phụng sự nhân dân, tuyệt đối không trở thành vốn riêng để kinh doanh

Cùng với mở rộng cơ hội kinh doanh hợp pháp, yêu cầu đặt ra là phải có giải pháp phòng ngừa tham nhũng, lợi ích nhóm và cạnh tranh không bình đẳng.

Từ góc độ từng tham gia quản lý ở địa phương, ông Hà Sỹ Đồng cho rằng cần xử lý ngay từ mối quan hệ giữa quyền quyết định công và lợi ích kinh tế riêng. Nếu chỉ chờ đến khi có thiệt hại mới kiểm tra thì chi phí khắc phục sẽ rất lớn, cả về tài sản lẫn niềm tin.

Nhắc lại Quy định số 224 đã nêu rõ đảng viên trong khu vực công không được sử dụng trái quy định tài sản, thông tin, dữ liệu, nhân lực và các nguồn lực công khác để phục vụ kinh doanh của bản thân, người có liên quan hoặc nhóm lợi ích; không được đầu tư kinh doanh vào tổ chức kinh tế, lĩnh vực mà mình trực tiếp quyết định, quản lý, ông Hà Sỹ Đồng cho rằng, vấn đề then chốt là thực hiện cho nghiêm các quy định trên.

Trước hết, cần nhận diện đúng người thực sự hưởng lợi. Điều 12 yêu cầu xem xét cả lợi ích trực tiếp, lợi ích gián tiếp và lợi ích thực tế được thụ hưởng, không phụ thuộc vào người đứng tên. Đây là nội dung cần được thực hiện thực chất để ngăn chặn việc nhờ người thân hoặc tổ chức khác đứng tên nhằm che giấu quan hệ lợi ích.

Thứ hai, khi xuất hiện nguy cơ xung đột lợi ích, cần có biện pháp xử lý cụ thể, được ghi nhận và kiểm tra. Đảng viên phải kịp thời báo cáo và không tham gia xử lý công việc có xung đột lợi ích chưa được kiểm soát. Tùy từng trường hợp, cấp có thẩm quyền có thể xem xét thay đổi người xử lý hồ sơ, tổ chức thẩm định độc lập hoặc áp dụng biện pháp phù hợp khác. Việc báo cáo xung đột lợi ích chỉ có ý nghĩa khi dẫn đến hành động kiểm soát.

Khi xuất hiện nguy cơ xung đột lợi ích, cần có biện pháp xử lý cụ thể, được ghi nhận và kiểm tra. Việc báo cáo xung đột lợi ích chỉ có ý nghĩa khi dẫn đến hành động kiểm soát.

-----------

ÔNG HÀ SỸ ĐỒNG, NGUYÊN ĐẠI BIỂU QUỐC HỘI KHÓA XIII, XIV, XV

Thứ ba, cần tăng khả năng kiểm chứng đối với các quyết định liên quan đất đai, đấu thầu, cấp phép, phân bổ vốn và tài sản công. Các cơ quan liên quan cần chia sẻ thông tin, dữ liệu theo thẩm quyền; bảo đảm cơ quan giám sát có thể xác định rõ ai tham gia, căn cứ nào được sử dụng và bên nào hưởng lợi.

Thứ tư, phải xử lý nghiêm cả người lợi dụng quyền lực và người tiếp tay, đồng thời có cơ chế bảo vệ người phản ánh trung thực.

Theo ông Hà Sỹ Đồng, quyền lực được giao để phụng sự nhân dân, tuyệt đối không được trở thành vốn riêng để kinh doanh. Kiểm soát tốt vấn đề này cũng chính là bảo vệ doanh nghiệp làm ăn chân chính. Khi cơ hội tiếp cận nguồn lực được quyết định bằng năng lực và hiệu quả, doanh nghiệp mới có động lực đầu tư vào công nghệ, con người và chất lượng.

Hướng dẫn rõ ràng, giám sát thực chất, bảo đảm thực hiện hiệu quả

Để Quy định số 224-QĐ/TW đi vào cuộc sống, khuyến khích làm giàu chính đáng và phát huy trách nhiệm nêu gương, ông Hà Sỹ Đồng cho rằng cần ưu tiên ba việc: hướng dẫn dễ áp dụng, giải quyết vướng mắc có trách nhiệm và đánh giá bằng kết quả thực tế.

Về hướng dẫn, cần có bảng đối chiếu rõ ràng theo từng nhóm đối tượng, từng loại hoạt động, xác định cụ thể được làm gì, trường hợp nào cần chấp thuận, giới hạn nào phải tuân thủ và cơ quan nào chịu trách nhiệm giải đáp. Những tình huống dễ phát sinh cách hiểu khác nhau cần được minh họa bằng thí dụ cụ thể, nhất là việc kiêm nhiệm, chuyển vị trí công tác và xác định nguy cơ xung đột lợi ích.

Các đại biểu dự Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV. (Ảnh: NHÂN DÂN)

Các đại biểu dự Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV. (Ảnh: NHÂN DÂN)

Quy định số 224 đã yêu cầu cấp ủy, tổ chức đảng không đặt thêm điều kiện, thủ tục hạn chế quyền đầu tư, kinh doanh hợp pháp của đảng viên ngoài những điều kiện, thủ tục đã được xác định. Do đó, theo ông Hà Sỹ Đồng, khi kiểm tra việc thực hiện cần quan tâm cả những biểu hiện gây khó, né tránh trả lời hoặc kéo dài thời gian xử lý làm mất cơ hội kinh doanh.

Về tổ chức thực hiện, ông Hà Sỹ Đồng lưu ý, cần xác định đầu mối giải đáp và thời hạn xử lý đối với những vấn đề thuộc thẩm quyền. Những vướng mắc vượt thẩm quyền phải được tổng hợp, chuyển lên cấp có trách nhiệm và theo dõi đến khi có câu trả lời. Qua đó, người thực hiện có căn cứ để hành động, còn người hướng dẫn cũng phải chịu trách nhiệm về chất lượng công việc.

Đối với công tác giám sát, cần tập trung vào những nơi có nguy cơ cao, đồng thời bảo vệ hoạt động đầu tư hợp pháp và tăng cường ứng dụng công nghệ số trong theo dõi, giám sát. Hiệu quả triển khai cần được đánh giá thông qua những kết quả cụ thể như nguồn lực được đưa vào sản xuất, sáng kiến được ứng dụng, việc làm được tạo ra và nguy cơ lợi dụng chức vụ được ngăn chặn.

Cần tập trung giám sát vào những nơi có nguy cơ cao, đồng thời bảo vệ hoạt động đầu tư hợp pháp và tăng cường ứng dụng công nghệ số trong theo dõi, giám sát.

ÔNG HÀ SỸ ĐỒNG, NGUYÊN ĐẠI BIỂU QUỐC HỘI KHÓA XIII, XIV, XV

Cùng với đó, cần biểu dương những đảng viên kinh doanh có năng lực, liêm chính và trách nhiệm xã hội. Việc nêu gương có sức thuyết phục nhất khi được thể hiện bằng việc thực hiện đầy đủ nghĩa vụ, giữ cam kết với người lao động và chia sẻ cơ hội phát triển.

“Thành công của chính sách là tạo thêm người dám làm giàu bằng năng lực, đồng thời ngăn được người làm giàu bằng quyền lực”, ông Hà Sỹ Đồng nhấn mạnh.

Thu Hằng

Nguồn Nhân Dân: https://nhandan.vn/dang-vien-lam-giau-chinh-dang-phai-gan-voi-trach-nhiem-phat-trien-dat-nuoc-post1003355.html