Đánh giá cán bộ bằng KPI: Bước chuyển trong tư duy quản trị hiện đại

Việc áp dụng KPI không đơn thuần là thay đổi phương thức đánh giá mà là bước chuyển quan trọng trong tư duy quản trị: Lấy kết quả công việc, sản phẩm cụ thể và dữ liệu kiểm chứng làm thước đo; đề cao trách nhiệm người đứng đầu; từng bước xây dựng nền hành chính công khai, minh bạch, thực chất và hiệu quả, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.

Cán bộ xã Điềm Thụy tuyên truyền, vận động nhân dân đồng thuận trong giải phóng mặt bằng Dự án Khu công nghiệp Yên Bình 2.

Không thể quản trị hiện đại bằng phương pháp đánh giá truyền thống

Công tác đánh giá cán bộ luôn được xác định là một trong những khâu then chốt của công tác xây dựng Đảng. Tuy nhiên, thực tiễn cho thấy ở không ít nơi, việc đánh giá vẫn nặng về định tính, phụ thuộc nhiều vào nhận xét, chưa phản ánh đầy đủ chất lượng thực hiện nhiệm vụ của từng cá nhân.

Xuất phát từ yêu cầu đó, Thái Nguyên đã lựa chọn hướng đi mới khi triển khai đánh giá cán bộ bằng KPI trong toàn hệ thống chính trị. Đây không phải là việc “chấm điểm cán bộ” theo cách hiểu thông thường mà là đổi mới toàn diện phương thức quản trị công việc.

Hội nghị tập huấn triển khai đánh giá cán bộ bằng KPI do Tỉnh ủy tổ chức đồng bộ tới 92 điểm cầu xã, phường thể hiện quyết tâm chính trị cao trong việc thống nhất nhận thức và phương pháp thực hiện trên phạm vi toàn tỉnh.

Cán bộ phường Phan Đình Phùng hướng dẫn người dân thực hiện thủ tục hành chính tại Trung tâm Dịch vụ hành chính công.

Để bảo đảm triển khai thống nhất, Ban Thường vụ Tỉnh ủy đã ban hành Quy định, Hướng dẫn và tiếp tục có văn bản chỉ đạo quán triệt sâu rộng trong toàn hệ thống chính trị nhằm bảo đảm việc thực hiện đúng bản chất của phương pháp đánh giá mới.

Qua đánh giá quý II năm 2026, Ban Thường vụ Tỉnh ủy đã thẳng thắn chỉ ra những hạn chế còn tồn tại. Nhiều cơ quan, đơn vị vẫn xác định danh mục nhiệm vụ còn chung chung, chưa lượng hóa được sản phẩm; việc phân định nhiệm vụ trọng tâm với nhiệm vụ thường xuyên còn lúng túng; hệ thống dữ liệu và phần mềm dùng chung chưa hoàn thiện, việc cập nhật chủ yếu thực hiện thủ công.

Đáng chú ý, tỷ lệ cán bộ được xếp loại “Hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ” vẫn ở mức 11,2%, trong khi nhiều hồ sơ chưa có minh chứng cụ thể về những sản phẩm có chất lượng, hiệu quả vượt trội.

Những con số trên cho thấy, nếu không tiếp tục đổi mới phương pháp đánh giá sẽ rất khó tạo chuyển biến về chất lượng đội ngũ cán bộ. Vì vậy, Ban Thường vụ Tỉnh ủy yêu cầu chuyển mạnh từ đánh giá định tính sang định lượng; từ nhận xét chung chung sang đánh giá bằng dữ liệu và sản phẩm đầu ra; kiên quyết khắc phục tình trạng nể nang, cào bằng, đánh giá không sát thực tế.

Cán bộ Phòng Cảnh sát giao thông Công an tỉnh hướng dẫn người dân thực hiện thủ tục hành chính tại Trung tâm Dịch vụ hành chính công.

Phát biểu tại Hội nghị tập huấn triển khai đánh giá cán bộ bằng KPI, đồng chí Trịnh Xuân Trường, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, khẳng định: Đổi mới công tác đánh giá cán bộ là yêu cầu khách quan trong giai đoạn hiện nay. Việc triển khai đánh giá bằng KPI là bước cụ thể hóa chủ trương đổi mới công tác cán bộ theo hướng thường xuyên, liên tục, định lượng, có minh chứng và gắn với sản phẩm đầu ra.

Thông điệp đó cho thấy mục tiêu của tỉnh không phải là bổ sung thêm một quy trình đánh giá, mà hướng tới hình thành văn hóa làm việc lấy kết quả làm trung tâm.

Lấy sản phẩm, hiệu quả công việc làm thước đo

Một trong những điểm nổi bật trong cách tiếp cận của Thái Nguyên là hệ thống KPI không được xây dựng tách rời nhiệm vụ chính trị. Theo chỉ đạo của Ban Thường vụ Tỉnh ủy, các chỉ số KPI phải được thiết kế thống nhất từ mục tiêu phát triển của tỉnh đến từng ngành, từng địa phương và từng vị trí việc làm; đồng thời gắn chặt với các nhiệm vụ trọng tâm như giải ngân vốn đầu tư công, cải cách hành chính, tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, thu hút đầu tư, chuyển đổi số và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.

Cán bộ xã Phú Lương trao đổi, tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp đầu tư dự án trên địa bàn.

Theo đó, việc đánh giá cán bộ phải bám sát 6 trục kết quả trọng tâm, 28 chỉ tiêu phát triển kinh tế - xã hội cấp tỉnh, 8 chỉ tiêu cấp xã và đặc biệt là 5 chỉ tiêu kinh tế - xã hội cơ bản gồm: tốc độ tăng trưởng kinh tế, thu ngân sách nhà nước, giải ngân vốn đầu tư công, thu nhập bình quân đầu người và giảm tỷ lệ hộ nghèo.

Điều này đồng nghĩa với việc kết quả đánh giá của mỗi cán bộ không còn tách rời kết quả thực hiện nhiệm vụ của cơ quan, đơn vị và địa phương. Cán bộ phụ trách đầu tư công được đánh giá thông qua tiến độ giải ngân; cán bộ phụ trách cải cách hành chính được đo bằng mức độ cải thiện thủ tục, hồ sơ; người đứng đầu được đánh giá bằng kết quả thực hiện nhiệm vụ của cơ quan, đơn vị mình phụ trách. Đây là sự thay đổi căn bản trong tư duy quản trị theo hướng hiện đại.

Đặc biệt, Ban Thường vụ Tỉnh ủy quy định rõ không xem xét xếp loại “Hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ” nếu không có minh chứng cụ thể hoặc không chứng minh được mức độ vượt trội của sản phẩm. Đồng thời, cán bộ có biểu hiện né tránh, đùn đẩy trách nhiệm, để nhiệm vụ chậm tiến độ hoặc bị nhắc nhở bằng văn bản sẽ không được xếp loại từ “Hoàn thành tốt nhiệm vụ” trở lên. Đây được xem là những quy định mang tính đột phá khi lần đầu tiên việc đánh giá cán bộ được gắn chặt với trách nhiệm giải trình và kết quả đầu ra.

Theo PGS.TS Nguyễn Trúc Lê, Hiệu trưởng Trường Đại học Kinh tế - Đại học Quốc gia Hà Nội, đơn vị trực tiếp nghiên cứu và chuyển giao giải pháp đánh giá cán bộ bằng OKR/KPI, Thái Nguyên là một trong những địa phương triển khai sớm nhất trong cả nước việc đánh giá cán bộ bằng KPI trên phạm vi toàn hệ thống chính trị.

Ông nhận định: Đây là xu thế tất yếu của quản trị hiện đại. Khi kết quả công việc được lượng hóa bằng dữ liệu và sản phẩm cụ thể, việc đánh giá sẽ khách quan hơn, minh bạch hơn và tạo động lực đổi mới cho đội ngũ cán bộ trong thực thi công vụ. Với quyết tâm chính trị rất cao cùng cách tiếp cận bài bản của lãnh đạo tỉnh, tôi tin Thái Nguyên có đầy đủ điều kiện để triển khai thành công mô hình này trong thực tiễn ngay trong năm 2026.

Từ chủ trương của tỉnh, các cơ quan, đơn vị, địa phương đã chủ động triển khai xây dựng hệ thống KPI phù hợp với từng lĩnh vực, từng vị trí việc làm. Đồng chí Nguyễn Thị Mai Anh, Phó Bí thư Tỉnh đoàn Thái Nguyên, cho biết: Ngay sau khi tham dự Hội nghị tập huấn do Tỉnh ủy tổ chức, căn cứ các văn bản chỉ đạo, hướng dẫn, Tỉnh đoàn đã xây dựng bộ chỉ số KPI đối với từng vị trí việc làm của cán bộ cơ quan, làm cơ sở đánh giá dựa trên hiệu quả công việc và sản phẩm cụ thể; qua đó góp phần xây dựng môi trường làm việc khách quan, công bằng, minh bạch và tạo động lực phấn đấu cho đội ngũ cán bộ đoàn.

Nếu coi công tác cán bộ là “then chốt của then chốt”, thì đổi mới phương pháp đánh giá chính là chìa khóa nâng cao chất lượng đội ngũ.

Với những chỉ đạo quyết liệt của Ban Thường vụ Tỉnh ủy, hệ thống tiêu chí ngày càng cụ thể cùng cơ chế đánh giá gắn chặt với dữ liệu, sản phẩm và trách nhiệm, Thái Nguyên đang từng bước xây dựng nền quản trị hiện đại, trong đó mọi kết quả đều được đo lường, mọi trách nhiệm đều được xác định rõ và mọi sự cống hiến đều được ghi nhận bằng giá trị thực.

Đây không chỉ là đổi mới công tác cán bộ mà còn là nền tảng quan trọng để xây dựng bộ máy hoạt động hiệu lực, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu phát triển của tỉnh trong giai đoạn mới.