Đánh giá đầy đủ tác động của các chính sách mới trước khi luật hóa

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn chủ trì phiên họp

Phân định rõ trách nhiệm của cơ quan quản lý

Trình bày Tờ trình dự án Luật, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Việt Sơn cho biết, dự án Luật nhằm thể chế hóa chủ trương đường lối của Đảng về phát triển điện lực, đồng thời tiếp tục hoàn thiện các cơ chế, chính sách tại Luật Điện lực số 61 năm 2026 và Nghị quyết số 253 của Quốc hội về việc xây dựng dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên điều hành nội dung thảo luận

Dự án Luật được xây dựng theo hướng phân định rõ trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước ở Trung ương và địa phương trong việc xây dựng chính sách, thực hiện chức năng nhiệm vụ nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực điện năng.

Thứ trưởng Bộ Công thương Nguyễn Việt Sơn trình bày Tờ trình dự án Luật

Theo Thứ trưởng Bộ Công Thương, dự thảo Luật cũng thể chế hóa các nội dung về ứng dụng thúc đẩy phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia tại Nghị quyết số 57 và Nghị quyết 70 của Bộ Chính trị. Đồng thời tương thích với các điều ước quốc tế, các điều ước và cam kết quốc tế mà Việt Nam là thành viên và bảo đảm yêu cầu về quốc phòng, an ninh, bình đẳng giới, chính sách dân tộc...

Làm rõ căn cứ của các cơ chế đặc thù, ưu tiên và ngoại lệ

Trình bày báo cáo thẩm tra sơ bộ dự án Luật, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải nhấn mạnh, Thường trực Ủy ban cơ bản tán thành sự cần thiết và phạm vi sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực với các lý do như Tờ trình số 650/TTr-CP của Chính phủ nhằm tập trung thể chế hóa các chủ trương của Đảng; tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn và bảo đảm đồng bộ với pháp luật có liên quan; thực hiện mạnh mẽ chủ trương phân cấp, phân quyền, cắt giảm thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh, tạo thuận lợi cho hoạt động điện lực.

Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải trình bày Báo cáo thẩm tra sơ bộ dự án Luật

Tuy nhiên, Luật Điện lực mới được sửa đổi năm 2024, có hiệu lực từ ngày 1/2/2025 nên khi tiếp tục sửa đổi trong thời gian ngắn, khi chưa có nhiều thời gian tổ chức thi hành, tổng kết, đánh giá có thể ảnh hưởng đến tính ổn định và khả năng dự báo của pháp luật, nhất là đối với lĩnh vực điện lực có vốn đầu tư lớn, thời gian thực hiện dự án dài. Do đó, Thường trực Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường đề nghị Chính phủ tiếp tục rà soát, chỉ sửa đổi những vấn đề thực sự cấp thiết, đã đủ rõ, có cơ sở chính trị, pháp lý và thực tiễn; những chính sách mới, tác động lớn phải được đánh giá đầy đủ trước khi luật hóa; những vấn đề vượt thẩm quyền của Quốc hội phải báo cáo và xin ý kiến của cấp có thẩm quyền; quán triệt và thực hiện nghiêm các yêu cầu về kiểm soát quyền lực, phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, lợi ích nhóm, lợi ích cục bộ trong công tác xây dựng pháp luật, nhất là Quy định số 178-QĐ/TW ngày 27/6/2024 của Bộ Chính trị, Kết luận số 119-KL/TW ngày 20/1/2025 của Bộ Chính trị, Nghị quyết số 110/2023/QH15 của Quốc hội và các văn bản có liên quan.

Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Đỗ Văn Chiến phát biểu tại phiên họp

Thường trực Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường nhận thấy, nội dung dự thảo Luật cơ bản bám sát, thể chế hóa kịp thời các chủ trương, định hướng lớn của Đảng trong Nghị quyết số 70-NQ/TW, Nghị quyết số 66/NQ-TW, Nghị quyết số 57-NQ/TW, Nghị quyết số 68-NQ/TW; Nghị quyết số 79-NQ/TW Bộ Chính trị về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, phát triển kinh tế tư nhân, phát triển kinh tế nhà nước, phân cấp, phân quyền, cải cách thủ tục hành chính, phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và chuyển dịch năng lượng.

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu phát biểu tại phiên họp

Tuy nhiên, một số yêu cầu tại Nghị quyết số 70-NQ/TW chưa được thể chế hóa rõ nét trong dự thảo Luật. Vì vậy, Thường trực Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường đề nghị Chính phủ tiếp tục rà soát, chỉnh lý để thể chế hóa đúng phạm vi các chủ trương của Đảng; làm rõ căn cứ chính trị, pháp lý, thực tiễn đối với từng cơ chế đặc thù, ưu tiên hoặc ngoại lệ; không mở rộng chính sách đặc thù vượt quá phạm vi chủ trương của cấp có thẩm quyền hoặc khi chưa được đánh giá đầy đủ tác động, bảo đảm chính sách rõ ràng, minh bạch và khả thi.

Qua thảo luận, Ủy ban Thường vụ Quốc hội nhất trí với sự cần thiết sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực nhằm thể chế hóa đầy đủ kịp thời những chủ trương mới của Trung ương, Bộ Chính trị; tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong đầu tư xây dựng, vận hành các dự án điện, cải cách thủ tục hành chính và bảo đảm đồng bộ, thống nhất với pháp luật có liên quan, nhất là khi tổ chức lại mô hình chính quyền ba cấp, chính quyền địa phương hai cấp.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên phát biểu kết luận

Phát biểu kết luận phiên họp, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên đề nghị Chính phủ chỉ đạo cơ quan chủ trì soạn thảo, các cơ quan có liên quan lưu ý rà soát kỹ phạm vi sửa đổi, bảo đảm chỉ sửa đổi những nội dung thực sự cần thiết, có đủ cơ sở chính trị, pháp lý và thực tiễn. Thể chế hóa đúng, đầy đủ các chủ trương, đường lối của Đảng về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia và các Nghị quyết, Kết luận có tính trụ cột chiến lược của Trung ương và Bộ Chính trị. Đồng thời, bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp, đồng bộ, thống nhất của hệ thống pháp luật và phù hợp với các điều ước quốc tế mà Việt Nam đã ký kết; thực hiện thật nghiêm quy định về kiểm soát quyền lực, phòng chống tham nhũng, tiêu cực, lợi ích nhóm trong xây dựng pháp luật, nhất là đối với các cơ chế đặc thù, ưu tiên và ngoại lệ.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội nhất trí trình Quốc hội xem xét, cho ý kiến về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực tại Kỳ họp thứ Hai, sau khi cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp thu, giải trình theo kết luận của phiên họp.