Danh mục tự doanh 42 công ty chứng khoán thu hẹp quy mô, trái phiếu dẫn dắt đà giảm ròng

Trái phiếu thu hẹp hàng ngàn tỷ đồng, chiếm phần lớn mức giảm ròng của danh mục tự doanh

Báo cáo tài chính quý 3 năm 2026 của 42 công ty chứng khoán ghi nhận tổng giá trị danh mục tự doanh đạt 353.688 tỷ đồng tại ngày 30/9. Con số này giảm khoảng 5.130 tỷ đồng, tương đương 1,43% so với thời điểm cuối quý 2. Sự thu hẹp quy mô đầu tư tài chính được dẫn dắt bởi nhóm trái phiếu khi giá trị nắm giữ giảm 3.382 tỷ đồng, từ 155.701 tỷ đồng xuống mức 152.320 tỷ đồng. Mức sụt giảm của công cụ thu nhập cố định này chiếm gần 66% tổng mức giảm ròng của toàn bộ danh mục tự doanh. Dù thu hẹp 2,17% so với quý trước, trái phiếu vẫn là tài sản chiếm tỷ trọng lớn nhất với 43,1%, cao gấp 2,2 lần quy mô của nhóm cổ phiếu.

Sự sụt giảm quy mô đầu tư trái phiếu diễn ra khi thị trường phát hành mới có dấu hiệu hạ nhiệt. Tổng giá trị phát hành trong quý 3 năm 2026 đạt 166.000 tỷ đồng, giảm 30,9% so với quý trước, trong đó nhóm bất động sản giảm sâu 55,7%. Mặt bằng lãi suất phát hành duy trì ở mức cao, điển hình như trái phiếu ngân hàng đạt 8,9%/năm và trái phiếu bất động sản lên tới 11,3%/năm trong tháng 9. Lợi suất yêu cầu gia tăng tạo sức ép lên định giá các khoản trái phiếu có lãi suất cố định, buộc nhiều công ty chứng khoán phải thận trọng hơn trong việc thiết lập danh mục mới. Hệ quả là tài sản tài chính ghi nhận thông qua lãi lỗ (FVTPL) giảm 3.596 tỷ đồng và tài sản tài chính sẵn sàng để bán (AFS) giảm hơn 2.200 tỷ đồng.

Xét về quy mô, Công ty Cổ phần Chứng khoán SSI (SSI) dẫn đầu toàn ngành với danh mục tự doanh đạt 48.363 tỷ đồng. Theo sau là Công ty Cổ phần Chứng khoán VPBank (VPBankS) với 36.040 tỷ đồng và Công ty Cổ phần Chứng khoán Kỹ thương (TCBS) đạt 32.520 tỷ đồng. Biến động lớn nhất thị trường đến từ Công ty Cổ phần Chứng khoán Kỹ thương (TCBS) khi danh mục trái phiếu của đơn vị này giảm tới 6.923 tỷ đồng, tương đương 21,6%, xuống còn 25.056 tỷ đồng. Mức giảm này lớn gấp đôi mức giảm ròng của toàn bộ 42 công ty chứng khoán cộng lại. Ở chiều ngược lại, Công ty Cổ phần Chứng khoán SSI (SSI) gia tăng mạnh tay 4.818 tỷ đồng, nâng quy mô trái phiếu tự doanh lên 22.603 tỷ đồng, vươn lên vị trí thứ hai toàn ngành về nắm giữ công cụ này.

Danh mục cổ phiếu đi ngang, chênh lệch định giá lớn tại Vietcap và SHS

Trái ngược với đà giảm của trái phiếu, danh mục cổ phiếu của 42 công ty chứng khoán gần như không thay đổi về tổng quy mô, tăng nhẹ 260 tỷ đồng lên mức 69.402 tỷ đồng, chiếm 19,6% toàn danh mục. Tuy nhiên, giá trị ghi nhận của từng khoản đầu tư lại cho thấy sự phân hóa mạnh mẽ giữa giá vốn và giá trị hợp lý vào thời điểm cuối tháng 9. Sự chênh lệch này phản ánh rõ nét biến động thị giá của từng tài sản trên sàn niêm yết trong quý 3.

Tại Công ty Cổ phần Chứng khoán Vietcap (VCI), khoản đầu tư vào Công ty Cổ phần Sữa Quốc tế Lof (IDP) ghi nhận giá trị hợp lý gần 2.109 tỷ đồng, cao hơn 1.668 tỷ đồng so với mức giá vốn 441 tỷ đồng. Ngược lại, khoản đầu tư vào Công ty Cổ phần Đầu tư và Kinh doanh Nhà Khang Điền (KDH) ghi nhận giá trị hợp lý 528 tỷ đồng, thấp hơn 402 tỷ đồng so với giá vốn 930 tỷ đồng. Các vị thế tại Công ty Cổ phần FPT (FPT) và Công ty Cổ phần Đầu tư Thế Giới Di Động (MWG) cũng ghi nhận chênh lệch âm lần lượt hơn 216 tỷ đồng và 74 tỷ đồng.

Tình trạng tương tự cũng diễn ra tại Công ty Cổ phần Chứng khoán Sài Gòn - Hà Nội (SHS). Khoản đầu tư vào Ngân hàng Thương mại Cổ phần Sài Gòn - Hà Nội (SHB) mang lại mức chênh lệch dương 494 tỷ đồng khi giá trị hợp lý đạt 770 tỷ đồng so với giá vốn 275 tỷ đồng. Cùng lúc đó, khoản phân bổ vào Công ty Cổ phần Đầu tư Phát triển Công nghiệp và Vận tải (TCD) bốc hơi phần lớn giá trị, chỉ còn 12,3 tỷ đồng so với giá vốn 200 tỷ đồng. Các mã khác thuộc nhóm FVTPL như Công ty Cổ phần Tập đoàn Hòa Phát (HPG) và Ngân hàng Thương mại Cổ phần Công Thương Việt Nam (CTG) cũng ghi nhận định giá thấp hơn giá vốn.

Tại Công ty Cổ phần Chứng khoán SSI (SSI), tỷ trọng phân bổ vào cổ phiếu giữ ở mức khiêm tốn so với trái phiếu và chứng chỉ tiền gửi. Khoản đầu tư nổi bật nhất là Ngân hàng Thương mại Cổ phần Hàng hải Việt Nam (MSB) với giá trị hợp lý 311 tỷ đồng, cao hơn 39 tỷ đồng so với giá vốn. Những khoản đầu tư khác như Công ty Cổ phần FPT (FPT), Công ty Cổ phần Tập đoàn Hòa Phát (HPG) hay Công ty Cổ phần Đầu tư Thế Giới Di Động (MWG) có quy mô nhỏ và chỉ ghi nhận mức chênh lệch âm không đáng kể so với tổng tài sản tài chính của doanh nghiệp.