Đánh thức bảo tàng bằng những trải nghiệm văn hóa về đêm
Tối 26.6, tại Bảo tàng TP.HCM (phường Sài Gòn), Trung tâm Nghiên cứu và phát triển trà Đông Nam Á, thuộc Viện Nghiên cứu Phát triển bảo tồn Văn hóa nghệ thuật Đông Nam Á tổ chức chương trình 'Trà: Ẩm và thực'.

Ban Tổ chức và các khách mời chụp ảnh lưu niệm tại chương trình; Ảnh: Hoài Phương
Bên cạnh trải nghiệm thưởng trà kết hợp ẩm thực, sự kiện mở đầu cho hướng thử nghiệm mới trong khai thác không gian bảo tàng vào ban đêm, hướng tới xây dựng các sản phẩm văn hóa, du lịch đặc sắc của TP.HCM.
Tham dự chương trình có bà Carolina Tinangon, Tổng lãnh sự Cộng hòa Indonesia tại TP.HCM; bà Wiraka Moodhitaporn, Tổng lãnh sự Vương quốc Thái Lan tại TP.HCM; đại diện Lãnh sự quán Cộng hòa Philippines tại TP.HCM;
Bà Trần Thị Diệu Thúy, Phó Trưởng đoàn Đại biểu Quốc hội TP.HCM; bà Đinh Thị Thanh Thủy, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy TP.HCM; ông Nguyễn Minh Nhựt, Phó Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao TP.HCM, Chủ tịch Hội Hữu nghị Việt Nam - Indonesia TP.HCM cùng đông đảo khách mời trong lĩnh vực văn hóa, ngoại giao và du lịch.
Trong không gian của Bảo tàng TP.HCM, người tham dự lần lượt trải nghiệm nhiều loại trà đặc sắc kết hợp với các món ăn được sáng tạo từ trà. Từ trà Móng Rồng vùng núi cao phía Bắc, xôi trà, gỏi trà, nấm hầm trà Phổ Nhĩ đến hồng trà lạnh, hồng trà Tam Hiệp, mỗi món ăn và thức uống đều được dẫn dắt như một câu chuyện về nguồn gốc, văn hóa và nghệ thuật thưởng trà.
Thông qua hành trình trải nghiệm, Ban tổ chức mong muốn đưa trà vượt khỏi vai trò của một thức uống thường nhật để trở thành chất liệu kết nối văn hóa, tạo nên những cuộc gặp gỡ và đối thoại giữa con người với di sản, giữa truyền thống với đời sống đương đại.

Nghệ nhân ẩm thực Nguyễn Dzoãn Cẩm Vân (bên phải) và Trà sư Ngô Thị Thanh Tâm - Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu và phát triển trà Đông Nam Áchia sẻ về chương trình; Ảnh: Hoài Phương
Điểm đáng chú ý của chương trình không chỉ nằm ở việc thưởng thức ẩm thực kết hợp nghệ thuật mà còn ở việc thử nghiệm khai thác bảo tàng như một không gian văn hóa hoạt động về đêm.
Chia sẻ với Văn Hóa, ông Nguyễn Minh Nhựt, Phó Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao TP.HCM, Chủ tịch Hội Hữu nghị Việt Nam - Indonesia TP.HCM cho biết, ngành văn hóa đang định hướng để các bảo tàng từng bước tổ chức những hoạt động ban đêm nhằm phục vụ người dân và du khách tốt hơn.
“Trước mắt thành phố lựa chọn thời điểm đêm rằm hằng tháng để thí điểm chuỗi hoạt động mang tên "Trăng Bảo tàng" (Museum Moon), từ đó hình thành thói quen cho công chúng về việc mỗi bảo tàng sẽ có những trải nghiệm riêng vào ban đêm”, ông Nhựt chia sẻ.
Ông Nguyễn Minh Nhựt cho rằng, bảo tàng không nên chỉ dừng lại ở chức năng lưu giữ, trưng bày hiện vật mà cần trở thành không gian trải nghiệm văn hóa, nơi công chúng có thể tương tác với di sản theo nhiều cách khác nhau.
"Nâng cao công năng của bảo tàng không chỉ là lưu giữ hiện vật, kiến trúc hay ký ức đô thị mà còn là tạo ra không gian trải nghiệm văn hóa", ông nói.
Theo Chủ tịch Hội Hữu nghị Việt Nam - Indonesia TP.HCM, việc mở rộng thời gian phục vụ sẽ đáp ứng nhu cầu của nhiều đối tượng du khách. Không ít người ban ngày bận công việc hoặc tham gia các hành trình tham quan khác, chỉ có thời gian đến bảo tàng vào buổi tối. Vì vậy, việc kéo dài thời gian mở cửa là bước đi cần thiết để tăng khả năng tiếp cận của công chúng.

Ngành văn hóa đang định hướng để các bảo tàng từng bước tổ chức những hoạt động ban đêm nhằm phục vụ người dân và du khách tốt hơn; Ảnh: Hoài Phương
Lãnh đạo Sở Văn hóa và Thể thao TP.HCM cũng cho biết thành phố sẽ vừa làm vừa rút kinh nghiệm, chưa đặt nặng mô hình cố định mà khuyến khích các đơn vị mạnh dạn thử nghiệm những loại hình phù hợp. Có thể là thưởng trà kết hợp đờn ca tài tử, nghệ thuật trình diễn, các chương trình theo chủ đề hoặc những sản phẩm trải nghiệm được thiết kế riêng cho từng nhóm khách.
Theo ông, khi hình thành được những mô hình hiệu quả, các bảo tàng sẽ từng bước định vị sản phẩm đặc trưng, góp phần đa dạng hóa hoạt động văn hóa về đêm và phát triển công nghiệp văn hóa của thành phố.
Ông Nguyễn Minh Nhựt cũng cho rằng không gian di sản hoàn toàn có thể trở thành nơi diễn ra nhiều hoạt động văn hóa, miễn là bảo đảm tính phù hợp, văn minh và đúng quy định pháp luật. Điều quan trọng là tạo thêm cho công chúng những trải nghiệm mới, góp phần đưa bảo tàng đến gần hơn với đời sống.
Chia sẻ thêm về chương trình, bà Đoàn Thị Trang, Giám đốc Bảo tàng TP.HCM cho biết chương trình “Trà: Ẩm và thực” là một trong những hoạt động thử nghiệm. Sau mỗi chương trình, đơn vị sẽ tiếp tục đánh giá hiệu quả để từng bước định hình các sản phẩm văn hóa phù hợp với không gian bảo tàng.



Bảo tàng TP.HCM đang được xây dựng thành điểm đến văn hóa, kết nối ký ức đô thị với những trải nghiệm mới; Ảnh tư liệu
Theo bà Đoàn Thị Trang, mục tiêu lâu dài là xây dựng Bảo tàng TP.HCM trở thành điểm đến văn hóa, nơi lưu giữ ký ức đô thị và tạo nên những trải nghiệm mới cho người dân cũng như du khách khi đến với thành phố. Các hoạt động trải nghiệm sẽ góp phần giữ chân du khách lâu hơn, đồng thời khuyến khích cộng đồng tham gia kiến tạo những giá trị văn hóa cho thành phố.
Việc thử nghiệm mở cửa bảo tàng về đêm được kỳ vọng sẽ mở ra hướng khai thác mới đối với hệ thống bảo tàng của TP.HCM. Khi kết hợp giữa di sản, nghệ thuật, ẩm thực và các hoạt động trải nghiệm, bảo tàng không còn chỉ là nơi tham quan mà dần trở thành không gian văn hóa sống, góp phần phát triển kinh tế đêm, quảng bá hình ảnh thành phố và làm phong phú đời sống văn hóa của người dân.














